Học sinh giỏi có được miễn nghĩa vụ quân sự hay không?

1. Khái quát về tiêu chuẩn công dân thực hiện nghĩa vụ quân sự

Từ lúc chào đời, mỗi công dân Việt Nam chúng ta mang trong lòng mình một nhiệm vụ vô cùng trọng đại đối với quê hương - nghĩa vụ tham gia nghĩa vụ quân sự. Nghĩa vụ này không chỉ là trách nhiệm đối với hiện tại và tương lai của chúng ta trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mà còn là trọng trách phải bảo vệ những thành tựu cách mạng của những thế hệ tiền nhiệm - những người đã hy sinh vì hòa bình, độc lập dân tộc và hạnh phúc cho nhân dân. Chúng ta hưởng thụ những thành tựu mà những thế hệ trước đã dành công sức xây dựng và gìn giữ, và mỗi thanh niên Việt Nam đều tự nguyện sẵn lòng tham gia nghĩa vụ quân sự, biểu hiện sự trách nhiệm cao cả và lòng biết ơn sâu sắc dành cho Tổ quốc và dân tộc.

Quy định về tiêu chuẩn tuyển quân được nêu trong Thông tư 148/2018/TT-BQP bao gồm bốn tiêu chuẩn như sau:

Tuổi đời:

- Công dân từ 18 tuổi đến 25 tuổi.

- Công dân nam, đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời gian một khóa đào tạo trình độ cao đẳng hoặc đại học, có thể được tuyển chọn và gọi nhập ngũ đến 27 tuổi.

Tiêu chuẩn chính trị:

- Theo quy định về tiêu chuẩn chính trị tuyển chọn công dân vào Quân đội nhân dân Việt Nam, được quy định trong Thông tư liên tịch số 50/2016/TTLT-BQP-BCA ngày 15 tháng 4 năm 2016 của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

- Đối với các cơ quan, đơn vị, và vị trí trọng yếu cơ mật trong Quân đội, lực lượng Tiêu binh, Nghi lễ, lực lượng Vệ binh và Kiểm soát quân sự chuyên nghiệp, áp dụng quy định tuyển chọn của Bộ Quốc phòng.

Tiêu chuẩn sức khỏe:

- Tuyển chọn những công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3 theo quy định tại Thông tư liên tịch số 16/2016/TTLT-BYT-BQP ngày 30 tháng 6 năm 2016 của Bộ Y tế và Bộ Quốc phòng về việc khám sức khỏe trong quá trình thực hiện nghĩa vụ quân sự.

- Đối với các cơ quan, đơn vị, và vị trí quy định tại Điểm b, Khoản 2 của Điều này, thực hiện tuyển chọn bảo đảm tiêu chuẩn riêng theo quy định của Bộ Quốc phòng.

- Không được gọi nhập ngũ vào Quân đội những công dân có sức khỏe loại 3 như cận thị 1,5 diop trở lên, viễn thị ở mọi mức độ, nghiện ma túy, nhiễm HIV hoặc AIDS.

Tiêu chuẩn văn hóa:

- Tuyển chọn và gọi nhập ngũ những công dân có trình độ văn hóa từ lớp 8 trở lên, ưu tiên từ cao xuống thấp. Trường hợp các địa phương gặp khó khăn không đủ chỉ tiêu giao quân, cần báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét và quyết định số lượng công dân có trình độ văn hóa lớp 7 được tuyển chọn.

- Các xã thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật, và đồng bào dân tộc thiểu số có dưới 10.000 người, được tuyển không quá 25% công dân có trình độ văn hóa cấp tiểu học, phần còn lại tuyển chọn từ trung học cơ sở trở lên.

>> Xem thêm: Đã tách hộ khẩu và kết hôn có được miễn nghĩa vụ quân sự không?

2. Học sinh giỏi có được miễn nghĩa vụ quân sự hay không?

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 5 của Thông tư số 148/2018/TT-BQP, năm 2023, có một số trường hợp được miễn nghĩa vụ quân sự, bao gồm:

- Con của liệt sĩ và con của thương binh hạng một.

- Một anh hoặc em trai của liệt sĩ.

- Một con của thương binh hạng hai, một con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, một con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

- Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân.

- Cán bộ, công chức, viên chức, và thanh niên xung phong được điều động đến công tác hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn trong thời gian từ 24 tháng trở lên.

Tuy nhiên, không có quy định nào về việc học sinh giỏi được miễn nghĩa vụ quân sự. Điều đó có nghĩa là việc là học sinh giỏi không được xem là trường hợp miễn nghĩa vụ quân sự.

Mặt khác, theo Khoản 1 Điều 5 của Thông tư số 148/2018/TT-BQP, năm 2023, có một số trường hợp được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự, bao gồm:

- Chưa đủ sức khỏe để phục vụ trong quân ngũ, theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.

- Là người duy nhất phải nuôi dưỡng trực tiếp người thân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động trong gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra, được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận.

- Một con của bệnh binh hoặc người nhiễm chất độc da cam có sự suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%.

- Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan hoặc binh sĩ đang phục vụ trong quân ngũ; hạ sĩ quan hoặc chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

- Là người di dân hoặc giãn dân trong 03 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn theo dự án phát triển kinh tế-xã hội của Nhà nước do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trở lên quyết định.

- Cán bộ, công chức, viên chức và thanh niên xung phong được điều động đến công tác hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.

- Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông hoặc đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục đại học, trình độ cao đẳng hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.

- Là dân quân thường trực.

Do đó, có thể thấy trường hợp học sinh giỏi không được miễn nghĩa vụ quân sự, nhưng có thể được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự nếu tiếp tục học tập tại các cơ sở đào tạo theo quy định.

Công dân thuộc diện tạm hoãn gọi nhập ngũ, nếu không còn lý do tạm hoãn, sẽ được gọi nhập ngũ. Công dân thuộc diện được tạm hoãn gọi nhập ngũ hoặc được miễn gọi nhập ngũ, nếu tình nguyện, sẽ được xem xét tuyển chọn và gọi nhập ngũ.

Danh sách công dân thuộc diện được tạm hoãn gọi nhập ngũ và miễn gọi nhập ngũ phải được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, cơ quan, tổ chức trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ký Quyết định.

Tóm lại, học sinh giỏi không thuộc đối tượng được miễn nghĩa vụ quân sự, mà chỉ có thể thuộc trường hợp được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự nếu tiếp tục học tập tại các cơ sở đào tạo theo quy định.

3. Hoàn thành xong chương trình đào tạo Đại học, Cao đẳng có phải đi nghĩa vụ không?

Dựa vào khoản 3 Điều 41 của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015: Theo quy định, công dân thuộc diện tạm hoãn gọi nhập ngũ theo khoản 1 của Điều này, nếu không còn lý do tạm hoãn, sẽ được gọi nhập ngũ. Đối với sinh viên, nếu được tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ quân sự do đang theo học tại các trường đại học hoặc cao đẳng, đã hoàn thành việc học hoặc không còn theo học, điều kiện để công dân có thể được gọi nhập ngũ là đã không còn là sinh viên.

Ngoài ra, Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 cũng quy định về độ tuổi gọi công dân nhập ngũ tại Điều 30. Theo đó, công dân đủ 18 tuổi sẽ được gọi nhập ngũ, độ tuổi gọi nhập ngũ từ 18 tuổi đến 25 tuổi. Tuy nhiên, công dân đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ do đang được đào tạo trình độ cao đẳng hoặc đại học, sẽ có độ tuổi gọi nhập ngũ kéo dài đến khi họ đạt đến 27 tuổi.

Tóm lại, nếu công dân đã hoàn thành việc học tại các cơ sở đào tạo nhưng vẫn chưa đủ 27 tuổi, vẫn có thể bị gọi nhập ngũ theo quy định.

Mời quý bạn đọc cùng tham khảo bài viết sau đây để tìm hiểu thêm những thông tin hữu ích khác: Mẫu đơn xin tạm hoãn, miễn nghĩa vụ quân sự mới nhất 

Để liên hệ với Luật Minh Khuê, có những phương thức là qua hotline: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Quý khách hàng có thể liên hệ tới bộ phận chăm sóc khách hàng và tư vấn pháp luật trực tuyến của chúng tôi để được hỗ trợ và giải đáp những thắc mắc về mặt pháp luật. Chúng tôi rất mong nhận được sự quan tâm của khách hàng.