Hội đồng bộ trưởng là gì ? Khái niệm về hội đồng bộ trưởng

1. Khái quát Hội đồng bộ trưởng

Theo quy định của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam của năm 1980, Hội đồng Bộ trưởng là Chính phủ của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là cơ quan chấp hành và hành chính nhà nước cao nhất của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Hội đồng Bộ trưởng thống nhất quản lí việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của Nhà nước; tăng cường hiệu lực của bộ máy nhà nước từ trung ương đến cơ sở; bảo đảm việc tôn trọng và chấp hành pháp luật; phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân; bảo đảm xây dựng chủ nghĩa xã hội, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân.

Hội đồng Bộ trưởng có những nhiệm vụ và quyền hạn như: Bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật; trình dự án luật, dự án pháp lệnh và các dự án khác trước Quốc hội và Hội đồng nhà nước; lập dự án kế hoạch nhà nước và dự toán ngân sách nhà nước trình Quốc hội; tổ chức thực hiện kế hoạch nhà nước và ngân sách nhà nước; thống nhất quản lí việc cải tạo, xây dựng và phát triển nền kinh tế quốc dân, việc xây dựng và phát triển văn hoá, giáo dục, khoa học, Kĩ thuật... Hội đồng Bộ trưởng căn cứ vào Hiến pháp, các luật và pháp lệnh, ra những nghị quyết, nghị định, quyết định, chỉ thị, thông tư và kiểm tra việc thi hành những văn bản đó; Bảo hộ quyền lợi chính đáng của công dân và tạo điều kiện cho công dân hưởng quyền lợi và làm tròn nghĩa vụ của mình...

Hội đồng Bộ trưởng chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội; trong thời gian Quốc hội không họp thì chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Hội đồng nhà nước. Nhiệm kì của Hội đồng Bộ trưởng theo nhiệm kì của Quốc hội. Khi Quốc hội hết nhiệm kì, Hội đồng Bộ trưởng tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khoá mới bầu ra Hội đồng Bộ trưởng mới.

Theo quy định của Hiến pháp của năm 4980, thành phần của Hội đồng Bộ trưởng gồm có: Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, các Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, các Bộ trưởng và Chủ nhiệm Uỷ ban nhà nước.

Vào ngày 14.7.1981 Quốc hội đã thông qua Luật tổ chức Hội đồng Bộ trưởng.

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam của năm 1992 đã bỏ các quy định về Hội đồng Bộ trưởng. Theo Hiến pháp của năm 1992, về cơ bản những chức năng của Hội đồng Bộ trưởng được chuyển cho Chính phủ.

Theo Điều 109 của Hiến pháp (năm 1992) có quy định về chính phủ:

"Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính Nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Chính phủ thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Nhà nước; bảo đảm hiệu lực của bộ máy Nhà nước từ trung ương đến cơ sở; bảo đảm việc tôn trọng và chấp hành Hiến pháp và pháp luật; phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm ổn định và nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân.

Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác với Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước."

2. Cơ cấu của Hội đồng Bộ trưởng

_ Cơ sở pháp lý: Điều 105 Hiến pháp của năm 1980

=> Vậy cơ cấu thông thường của Hội đồng Bộ trưởng gồm:

1. Chủ tịch;
2. Phó Chủ tịch Thứ nhất;
3. Phó Chủ tịch;
4. Tổng Thư ký;
5. Các Bộ trưởng.

Thực chất của việc đưa ra khái niệm này là nhằm minh chứng về sự dân chủ và tạo ra khác biệt với hệ thống hiện hành lúc đó của các nước tư bản chủ nghĩa; còn về thực chất không khác gì một nội các hay chính phủ thông thường. Hiểu một cách nôm na thì đó là một hội đồng có các thành viên là bộ trưởng để điều hành đất nước.

3. Nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng bộ trưởng

Cơ sở pháp lý: Điều 107 Hiến pháp (năm 1980).

Theo đó, Hội đồng Bộ trưởng có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

4. Nhiệm kỳ của Hội đồng bộ trưởng

5. Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng và chủ thể khác trong Hội đồng