Hướng dẫn thủ tục trả tiền sử dụng đất còn nợ

1. Cách kiểm tra nợ tiền sử dụng đất

1.1 Trường hợp đất chưa có sổ đỏ:

Nếu nhà đất chưa có sổ đỏ thì người sử dụng đất có thể kiểm tra theo các cách sau:

- Kiểm tra và xem kỹ các giấy tờ nhà đất: Mỗi nhà đất sẽ có những giấy tờ khác nhau tùy từng trường hợp. Vì vậy, không có quy tắc chung để chúng tôi có thể hướng dẫn người sử dụng đất xem ở giấy tờ nào hay mục nào. Tuy nhiên người sử dụng đất nên xem kỹ tất cả các loại giấy tờ có liên quan đến nhà đất để không bị bỏ sót thông tin quan trọng nào.

- Liên hệ hỏi thông tin từ cán bộ địa chính phường/xã nơi có nhà đất: Cán bộ địa chính phường 99.99 % sẽ là người nắm rõ thực trạng nhà đất của người sử dụng đất, từ việc nợ tiền sử dụng đất, nợ thuế, lệ phí hoặc có tranh chấp gì không... họ đều sẽ nắm được thông tin. Vì vậy, người sử dụng đất nên liên hệ để hỏi họ, đây được coi là nguồn thông tin khá chính xác.

- Liên hệ hỏi thông tin Phòng tài nguyên và môi trường cấp huyện hoặc Văn phòng đăng ký nhà đất cấp huyện: Nếu người sử dụng đất không thực hiện được 2 cách trên, thì có thể liên hệ với 1 trong 2 cơ quan này (tùy vào phân cấp thẩm quyền tại địa phương) để hỏi thông tin về nhà đất.

Đó là một số cách mà người sử dụng đất có thể áp dụng đối với nhà đất chưa có sổ đỏ để biết được nhà đất đó có còn nợ tiền sử dụng đất hoặc các khoản thuế, phí khác.

1.2 Trường hợp đất đã có sổ đỏ:

- Nếu nhà đất đã có sổ đỏ thì công việc tra cứu nợ tiền sử dụng đất đơn giản hơn rất nhiều. Người sử đụng đất chỉ cần kiểm tra toàn bộ các mặt của sổ đỏ là được. Phần ghi nợ tiền sử dụng đất và các khoản thuế phí khác thường được ghi ở trang cuối cùng (bìa số 4) của sổ đỏ.

- Đối với những nhà đất có ghi nợ tiền trên sổ đỏ thì thường sẽ được cấp kèm theo  Quyết định của Ủy ban nhân dân quận, huyện ghi rõ là nợ tiền gì và nộp bao nhiêu %.

2. Hướng dẫn thủ tục trả tiền sử dụng đất còn nợ

Bước 1: Khi thanh toán nợ tiền sử dụng đất, người sử dụng đất đến cơ quan thuế kê khai thanh toán nợ, cơ quan thuế căn cứ vào sổ theo dõi nợ để làm thủ tục thanh toán nợ cho hộ gia đình, cá nhân.

Căn cứ Thông báo của cơ quan thuế, người sử dụng đất nộp dần tiền sử dụng đất còn nợ tại kho bạc trong thời hạn 05 năm kể từ ngày có quyết định giao đất tái định cư của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; đảm bảo khi hết thời hạn 05 năm thì hoàn thành thanh toán toàn bộ tiền sử dụng đất còn nợ. Trường hợp trong thời hạn 05 năm bị mất, thất lạc Thông báo của cơ quan thuế thì hộ gia đình, cá nhân đến cơ quan thuế để được cung cấp lại Thông báo.

- Trường hợp sau 5 năm, hộ gia đình, cá nhân mới thanh toán nợ hoặc trong thời hạn 5 năm mà chưa thanh toán hết nợ thì số tiền sử dụng đất còn nợ đối với từng loại diện tích trong hạn mức và ngoài hạn mức được quy đổi ra tỷ lệ (%) chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính (= tiền sử dụng đất còn nợ/tổng số tiền sử dụng đất được tính theo giá đất tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) nhân (x) với tiền sử dụng đất xác định lại theo giá đất tại thời điểm trả nợ.

- Giá đất tính thu tiền sử dụng đất tại thời điểm trả nợ là giá đất do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định (đối với diện tích đất trong hạn mức giao đất ở), là giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định (đối với diện tích vượt hạn mức).

Bước 2: Sau khi người sử dụng đất đã hoàn thành việc thanh toán nợ, cơ quan thuế ra thông báo hoặc xác nhận để người sử dụng đất đến Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất (hoặc Phòng Tài nguyên và Môi trường) làm thủ tục xóa nợ tiền sử dụng đất trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Bước 3: Hộ gia đình, cá nhân được ghi nợ tiền sử dụng đất khi chuyển nhượng thì phải nộp đủ số tiền sử dụng đất còn nợ. Trường hợp được phép chuyển nhượng một phần thửa đất, thì cơ quan tài nguyên và môi trường làm thủ tục tách thửa để cơ quan thuế xác định số tiền sử dụng đất tương ứng với phần chuyển nhượng. Trường hợp khi nhận thừa kế quyền sử dụng đất mà người để lại di sản thừa kế là quyền sử dụng đất chưa trả nợ tiền sử dụng đất thì người nhận thừa kế có trách nhiệm tiếp tục trả nợ theo quy định của pháp luật về thừa kế.

3. Tiền sử dụng đất còn nợ chưa trả có tăng lên không?

Nghị định 79/2019/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi điều 16 Nghị định 45/2014/NĐ-CP vừa được ban hành về việc thu tiền sử dụng đất, quy định từ ngày 1.3.2021, các hộ gia đình, cá nhân còn nợ tiền sử dụng đất mà chưa thanh toán sẽ phải thanh toán số tiền còn nợ theo chính sách và giá đất tại thời điểm trả nợ.

Theo đó, các hộ gia đình, cá nhân được ghi nợ tiền sử dụng đất (SDĐ) trước ngày 1.3.2016 mà chưa thanh toán thì tiếp tục thanh toán tiền còn nợ theo chính sách và giá đất tại thời điểm cấp giấy chứng nhận (hoặc theo số tiền ghi trên giấy chứng nhận đã được xác định theo đúng quy định của pháp luật) đến hết ngày 28.2.2021. Từ ngày 1.3.2021, các hộ gia đình, cá nhân còn nợ tiền SDĐ mà chưa thanh toán sẽ phải thanh toán số tiền còn nợ theo chính sách và giá đất tại thời điểm trả nợ.

Để bảo đảm việc thanh toán nợ tiền SDĐ theo chính sách và giá đất tại thời điểm cấp giấy chứng nhận, các hộ gia đình, cá nhân cần rà soát, xem kỹ trên giấy chứng nhận quyền SDĐ của gia đình có còn được ghi nợ tiền SDĐ không. Trường hợp có ghi nợ tiền SDĐ mà chưa thanh toán nộp ngân sách nhà nước thì các hộ gia đình, cá nhân liên hệ với Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh các quận, huyện, thị xã ngay để được hướng dẫn thủ tục trả nợ theo chính sách quy định tại Nghị định 79/2019/NĐ-CP của Chính phủ trước ngày 28.2.2021. Trường hợp thanh toán trả nợ sau ngày 28.2.2021 sẽ bị tính tiền SDĐ phải nộp theo giá đất tại thời điểm trả nợ.

Nghị định 79/2019/NĐ-CP cũng quy định cụ thể đối tượng được ghi nợ tiền SDĐ là các hộ gia đình, cá nhân được ghi nợ tiền SDĐ trong trường hợp được giao đất tái định cư khi nhà nước thu hồi đất, gồm có 4 trường hợp là người có công với cách mạng; hộ nghèo; hộ gia đình, cá nhân là đồng bào dân tộc thiểu số; hộ gia đình, cá nhân có hộ khẩu thường trú tại địa bàn cấp xã được công nhận là địa bàn kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Các hộ gia đình, cá nhân ghi nợ tiền SDĐ được trả nợ dần trong 5 năm kể từ ngày có quyết định giao đất tái định cư và không phải nộp tiền chậm nộp trong 5 năm này.

Trường hợp sau 5 năm kể từ ngày có quyết định giao đất tái định cư mà hộ gia đình, cá nhân chưa trả hết nợ tiền SDĐ thì phải nộp đủ số tiền còn nợ và tiền chậm nộp tính trên số tiền còn nợ từ thời điểm hết thời hạn 5 năm được ghi nợ tới thời điểm trả nợ. Trong khi trước đây hộ gia đình, cá nhân được chuyển mục đích SDĐ; được cấp giấy chứng nhận phải nộp tiền SDĐ và hộ gia đình, cá nhân được nhà nước giao đất tái định cư mà có khó khăn về tài chính sẽ được ghi nợ tiền SDĐ.

Hiện nay tỷ lệ hộ gia đình, cá nhân nợ tiền SDĐ chiếm khoảng 50% số lượng hồ sơ cấp giấy chứng nhận trên địa bàn quận. Lý do là bởi trước đây quy định của nhà nước cho hộ gia đình, cá nhân nợ tiền SDĐ trong thời gian 5 năm. Trong thời gian này hộ gia đình, cá nhân không phải đóng lãi suất cũng như không bị tăng tiền SDĐ, đến thời hạn phải đóng tiền SDĐ người dân chỉ phải đóng đúng số tiền nợ từ những năm trước đó. Quy định yêu cầu hộ gia đình, cá nhân phải đóng tiền SDĐ theo bảng giá đất mới tại thời điểm sau ngày 1.3.2021 là hoàn toàn hợp lý bởi nếu không tăng, người dân sẽ không đóng, cứ ghi nợ và như thế nhà nước sẽ khó thu tiền SDĐ, trong khi số tiền này nếu tính trên cả nước cũng tương đối lớn.

Bài viết tham khảo: Trình tự, thủ tục xác định tiền sử dụng đất phải nộp, thu nộp tiền sử dụng đất?

Bài viết trên Luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề Hướng dẫn thủ tục trả tiền sử dụng đất còn nợ Trong bài viết có mục nào chưa hiểu hay bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ.