1. Khái quát hệ thống pháp luật đầu tư kinh doanh ở Singapore

Hệ thống pháp luật Singapore đối với doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nhiều của pháp luật Anh (trừ những nội dung mang tính địa phương) và được đánh giá có nhiều điểm tiến bộ đem lại hiệu quả cao đối với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Chủ thể khi muốn thành lập doanh nghiệp thì nộp hồ sơ thông báo đến cơ quan có thẩm quyền về đăng ký kinh doanh, đó là Cơ quan quản lý kế toán và doanh nghiệp của Singapore (ACRA). Thủ tục này có thể được thực hiện hoàn toàn qua hệ thống đăng ký trực tuyến của ACRA.

Cũng như nhiều nước trên thế giới, để thực hiện việc đảm bảo lợi ích nền kinh tế và yêu cầu của quá trình quản lý nhà nước, bên cạnh cơ chế đăng ký thành lập, Singapore đặt ra quy định về điều kiện kinh doanh trong một số những ngành nghề nhất định ví dụ: Dịch vụ chăm sóc sức khỏe, dịch vụ khám chữa bệnh, giao thông vận tải và lưu trữ, xuất nhập khẩu hàng hóa, kinh doanh khách sạn, nhà trọ, hoạt động trong ngành giải trí… Theo pháp luật Singapore, để có thể đăng ký kinh doanh hoặc thực hiện kinh doanh trong một số ngành nghề cụ thể, doanh nghiệp phải được cấp giấy phép hoặc được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.

2. Các loại giấy phép kinh doanh ở Singapore

Tại Singapore có 3 loại giấy phép phổ biến, đó là:

- Giấy phép bắt buộc:

Đây là loại giấy phép cấp cho doanh nghiệp kinh doanh nhưng không phải tất cả các doanh nghiệp mà chỉ một số loại hình doanh nghiệp nhất định đòi hỏi phải có giấy phép đặc biệt này trước khi họ có thể hoạt động. Ví dụ như: Trường tư, các công ty sản xuất video, công ty du lịch, các nhà phân phối rượu, người cho vay, các ngân hàng và các trung tâm chăm sóc trẻ em… Chủ thể kinh doanh sẽ cần phải có giấy phép này khi đăng ký kinh doanh với ACRA.

Hay nói cách khác, doanh nghiệp phải có giấy phép này thì mới được đăng ký kinh doanh. Trong trường hợp này, có thể mất từ 14 ngày đến 2 tháng để có được tất cả các giấy phép cần thiết, để thành lập doanh nghiệp. Điều đặc biệt, pháp luật Singapore tạo điều kiện tiết kiệm thời gian và tiền bạc cho các chủ thể kinh doanh bằng cách cho phép họ có thể đăng ký kinh doanh và nộp đơn xin giấy phép bắt buộc cùng một lúc bằng cách sử dụng dịch vụ cấp GPKD trực tuyến (OBLS).

- Giấy phép nghề nghiệp:

Một cá nhân muốn hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp (ví dụ như: dịch vụ khám chữa bệnh, dịch vụ pháp lý…), phải có giấy phép nghề nghiệp. Loại giấy phép này không cấp cho doanh nghiệp mà cấp cho cá nhân là người quản lý doanh nghiệp hoặc các nhân viên của doanh nghiệp đó. Những ngành phổ biến, yêu cầu phải có giấy phép nghề nghiệp ở Singapore đó là: bác sỹ, luật sư, kiến trúc sư, kế toán… Giấy phép này sẽ được cấp bởi các tổ chức nghề nghiệp hoặc cơ quan có thẩm quyền quản lý tương ứng.

- Giấy phép hoạt động kinh doanh:

Sau khi được thành lập, đi vào hoạt động, doanh nghiệp phải thực hiện nhiều hoạt động kinh doanh như: dựng biển quảng cáo trên cơ sở của doanh nghiệp, thuê lao động nước ngoài, xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm, buôn bán những hàng hóa bị kiểm soát như rượu, thuốc lá… doanh nghiệp chỉ được thực hiện hoạt động đó khi được cấp giấy phép hoặc được sự chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ví dụ: Khi doanh nghiệp thực hiện hoạt động xuất, nhập khẩu, bắt buộc phải xin giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu qua TradeNet® - trang thông tin quản lý của Hải quan Singapore. Họ sẽ phải kích hoạt tài khoản hải quan của mình trước khi xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa. Hoặc khi doanh nghiệp muốn thực hiện hoạt động quảng cáo, nếu như là quảng cáo ngoài trời thì cần phải xin giấy phép xây dựng của Cơ quan quản lý xây dựng BCA; nếu là quảng cáo các sản phẩm y tế thì cần phải xin giấy phép của Cơ quan khoa học y tế HAS…

- Giấy phép nghề nghiệp:

- Giấy phép hoạt động kinh doanh:

3. Hệ thống thuế đơn giản và thân thiện với nhà đầu tư nước ngoài

Một điểm mạnh khác nữa của Singapore chính là hệ thống thuế, được xem là "đơn giản và thân thiện với nhà đầu tư". Mức thuế doanh nghiệp cao nhất chỉ là 17%. Đây là mức thuế doanh nghiệp thấp nhất thế giới. Bên cạnh đó, Singapore đã kí kết hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA) với hơn 70 quốc gia trên thế giới, qua đó góp phần quan trọng giảm gánh thuế cho doanh nghiệp nước ngoài. Mạng lưới DTA mở rộng, cùng với thuế tăng vốn và thu nhập cổ tức bằng 0, đã biến Singapore thành nơi hấp dẫn cho đầu tư kinh doanh thông qua hình thức liên danh.

Việc một công ty bán cổ phần cho các nhà đầu tư mới có thể được thực hiện trong vài giờ ở Singapore, trong khi quy trình đó sẽ kéo dài hàng tuần ở nhiều nước khác. Do có hiệp định chống đánh thuế hai lần giữa hai nước nên không có gánh nặng thuế bổ sung nào phát sinh, nhưng chắc chắn Singapore không phải là “thiên đường thuế” giống như một số địa điểm khác thường xuất hiện nổi bật trong bảng danh sách đầu tư nước ngoài.

4. Hệ thống pháp luật trong hoạt động đầu tư

Hệ thống luật pháp của Singapore cũng hoạt động rất hiệu quả. Cơ sở pháp lí liên tục được cập nhật và đổi mới để phù hợp với môi trường văn hóa, kinh tế và thương mại hiện hành. Thừa hưởng hệ thống pháp luật từ Anh và phát triển thành bản sắc riêng, hệ thống luật pháp của Singapore đến nay được đánh giá cao nhờ tính hiệu quả và nhất quán. Các doanh nghiệp ở Singapore không phải chứng kiến quá trình thủ tục pháp lí chậm chạp, làm giảm sút hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Chính phủ Singapore coi việc tiếp cận với pháp luật là một giá trị kinh tế nền tảng, được khai thác nhằm nâng cao uy tín của Singapore như là một trung tâm thương mại và pháp lý hàng đầu ở châu Á. Hệ thống luật thương mại của Singapore có tiếng là công bằng và vô tư, biến quốc đảo Sư tử ngày càng trở thành lựa chọn tự nhiên làm nơi giải quyết tranh chấp, đặc biệt là hòa giải và trọng tài, ở khu vực Đông Nam Á. Khuôn khổ pháp lý của Singapore đã tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các nhà đầu tư nước ngoài, khi không giới hạn sở hữu nước ngoài và không có kiểm soát ngoại hối.

5. Điều kiện đăng ký kinh doanh ở Singapore

Câu hỏi: Thưa luật sư, tôi có một công ty về sản phẩm chè. Tôi đã xuất khẩu sang Singapore. Hiện nay, tôi muốn lập công ty ở Singapore để kinh doanh mặt hàng này thì cần những điều kiện gì?

Trả lời:

- Đầu tiên bạn phải xác định mô hình công ty và tên gọi công ty, ở Singapore thì mô hình công ty có tên Private limited liability Company là loại hình công ty phổ biến nhất, nó tương tự như công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần ở Việt Nam, các chủ sở hữu doanh nghiệp chỉ chịu trách nhiệm pháp lí về các khoản nợ hữu hạn trong phần vốn góp vào công ty. Ngoài ra việc lựa chọn tên công ty cũng phải đăng ký và được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền.

- Theo luật thành lập doanh nghiệp Singapore thì công ty của bạn phải có một người điều hành là người bản địa, để đảm bảo tính pháp lý cho công ty và tạo sự an toàn trong các giao dịch giữa các công ty với nhau, tránh trường hợp lừa đảo, người bản địa được hiều là người mang quốc tịch Singapore, hoặc người sinh sống và làm việc tại Singapore nhưng được cấp thẻ Entrepass, Employment Pass hoặc Dependent Pass. Người điều hành này phải đủ 18 tuổi trở lên và không bị bệnh tâm thần, không vi phạm pháp luật, chưa từng bị phá sản, hoặc nằm trong các trường hợp bị cấm kinh doanh mà pháp luật Singapore qui định.

- Theo luật doanh nghiệp Singapore qui định, mỗi công ty phải có một thư ký. Đây là một trong những khác biệt so với qui định thành lập doanh nghiệp của Việt Nam. Người làm công việc thư ký nà phải là người dân thường trú tại Singapore. Có thể đây là một sự đảm bảo an toàn và tính minh bạch trong kinh doanh đối với các doanh nghiệp nước ngoài, một sự ràng buộc của pháp luật Singapore.

- Theo luật doanh nghiệp Singapore qui định thì mức vốn góp vào công ty phài lớn hơn 1$ Singapore. Đây cũng là một qui định rõ rang và khác biệt so với luật Doanh nghiệp của Việt Nam. Ngoài ra khi công ty đã đi vào hoạt động thì có thể tăng số vốn góp bất ký lúc nào.

- Theo luật doanh nghiệp Singapore qui định thì địa chỉ hoạt động của công ty phải cố định. Điều này giống với qui định của Luật Việt Nam.

- Thuế và lệ phí thành lập công ty: như đã đề cập ở trên, do chính sách miễn giảm và thuế suất thấp mà làm cho môi trường doanh nghiệp ở Singapore rất hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài. Điều này ta cần phải học hỏi để thu hút đầu tư.

- Theo luật doanh nghiệp Singapore quy định thì cá nhân người nước ngoài muốn thành lập công ty thì phải thông qua một công ty chuyên nghiệp về đăng ký thành lập, chứ không cho phép cá nhân người nước ngoài tự đăng ký. Đây cũng là một nguyên tắc quan trọng để đảm bảo an toàn cho thị trường kinh doanh Singapore, tránh việc các cá nhân hay tổ chức nước ngoài thành lập công ty tràn lan để thực hiện việc kinh doanh phi pháp.

Khi hội đủ những điều kiện trên là có nghĩa bạn sắp được thành lập doanh nghiệp ở Singapore rồi, vì thủ tục xin giấy chứng nhận ở Singapore rất đơn giản và nhanh chóng, không gây ra phiền phức phát sinh nào cho bạn. Sự thuận tiện và nhanh chóng trong công tác xét duyệt công ty của chính quyền Singapore cùng với chính sách thuế hấp dẫn khiến Singapore ngày càng thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài và càng lúc càng phát triển kinh tế mạnh. Trong tương lai, Việt Nam ta phải học hỏi Singapore nhiều về những vấn đề này nếu muốn đẩy mạnh sự phát triển của đất nước cả về kinh tế và xã hội.