Khấu trừ dần (AMORTIZATION) là gì?

1. Định nghĩa về khấu trừ dần (Amortization)? 

Khấu trừ dần là một dạng khấu hao được hiểu là khả năng thanh toán dần những khoản vay nợ trong tương lai hoặc những khoản nợ chưa trả được (đặc biệt là những khoản vay dài hạn) bằng cách tạo ra một quỹ thanh toán nợ để đáp ứng cho việc thanh toán lãi hiện hành và thanh toán vốn đầu tư cơ bản của trái phiếu lúc đến hạn. 

Khấu trừ dần là thuật ngữ được sử dụng trong lĩnh vực kinh tế, tiếng Anh được dịch là Amortization. Việc khấu trừ vào giá trị tài sản trên thời gian sở hữu cũng như trả nợ bằng các khoản thanh toán cho chủ nợ hoặc cho quỹ thanh toán nợ.

Ngoài ra, khấu trừ dần cũng được hiểu là việc thanh toán dần khoản chênh lệch phải trả khi mua trái phiếu, từ là khoản chênh lệch giá của trái phiếu là phần mà người mua phải bỏ ra vào lúc mua và sẽ không được hoàn lại vào lúc đáo hạn. Phần lãi tiền mặt phải trả vào mỗi kỳ tính lãi không được tính vào tổng số các khoản tiền ấy được xác định trước để khi trái phiếu đáo hạn, chúng sẽ bằng với khoản tiền chênh lệch phải trả vào lúc mua.

Như vậy, Amortization được hiểu là một phương pháp để giảm nguyên giá tài sản trong một khoảng thời gian.Amortization thường sử dụng phương pháp khấu hao đường thẳng để tính toán các khoản thanh toán.

Thực hành phân bổ chi phí của một tài sản vô hình trong vòng đời hữu ích của tài sản đó được gọi là khấu hao. Tài sản vô hình không phải là tài sản vật chất. Khấu hao thường được tính theo phương pháp đường thẳng, có nghĩa là số tiền tương tự được sử dụng trong mỗi thời kỳ trong vòng đời hữu ích của tài sản. Các tài sản sử dụng phương pháp khấu hao thường không có giá trị bán lại hoặc giá trị tận dụng, không giống như với khấu hao. Tài sản vô hình được sử dụng thông qua khấu hao bao gồm:

- Thỏa thuận nhượng quyền

- Quy trình độc quyền như bản quyền

- Nhãn hiệu và bằng sáng chế

- Chi phí tổ chức

- Chi phí phát hành trái phiếu để huy động vốn

Từ giảm dần mang một nghĩa kép, vì vậy điều quan trọng là phải lưu ý bối cảnh mà bạn đang sử dụng nó. Lịch trình phân bổ được sử dụng để tính toán một loạt các khoản thanh toán khoản vay cả gốc và lãi trong mỗi lần thanh toán như trong trường hợp thế chấp. Vì vậy, từ khấu hao được sử dụng trong cả kế toán và cho vay với các định nghĩa hoàn toàn khác nhau.

2. Khấu hao tài sản cố định (Depreciation) được xác định như thế nào?

Khấu hao tài sản cố định (tiếng anh là Depreciation) là phương pháp được các nhà kế toán sử dụng thường xuyên trong nghiệp vụ của mình nhằm phân bổ chi phí của tài sản kinh doanh theo từng năm trong suốt vòng đời sử dụng của tài sản đó. Hoạt động nghiệp vụ này được sử dụng với những tài sản cố định, hữu hình. Vì thế nên Depreciation được hiểu là khấu hao tài sản cố định hữu hình hay còn gọi là sự tiêu hao tài sản.  

Những tài sản cố định hữu hình sẽ có sự tiêu hao giá trị theo thời gian và đó là sự tiêu hao khách quan. Chính vì vậy, để đánh giá chính xác nhất giá trị của những tài sản cố định, đưa ra báo cáo tài chính hợp lý thì doanh nghiệp cần có cách tính khấu hao phù hợp và phân bổ chúng hợp lý trong các báo cáo tài chính.

Khấu hao là việc giảm nguyên giá đã ghi nhận của tài sản cố định một cách có hệ thống cho đến khi giá trị của tài sản đó bằng không hoặc không đáng kể. Trong các doanh nghiệp thì khấu hao là nghiệp cụ không thể thiếu. Tùy từng mục đích thì khấu hao có ý nghĩa khác nhau. Nếu nó vì mục đích kế toán nội bộ, khấu hao góp phần vào việc giúp doanh nghiệp xác định được chi phí cố định, điểm hòa vốn, lợi nhuận ròng… cho doanh nghiệp một cách chính xác. Khấu hao cũng giúp doanh nghiệp tính được giá thành sản phẩm, dịch vụ mà doanh nghiệp đó kinh doanh, từ đó có kế hoạch kinh doanh, điều chỉnh chi phí, chiến lược phù hợp. Đối với mục đích nộp thuế, khấu hao góp phần đưa ra bản báo cáo tài chính phù hợp để doanh nghiệp có thể nộp mức thuế thấp nhất.

Khấu hao tài sản có tác động trực tiếp đến báo cáo tài chính, cụ thể là thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, vì không phải sử dụng tiền mặt thật để trả cho chi phí khấu hao nên nghiệp vụ này đòi hỏi trách nhiệm và tính minh bạch.

Chưa kể, khấu hao là một khoản chi trên sổ sách, không phải chi thực tế cho nên nó không ảnh hưởng nhiều đến dòng tiền thực tế của doanh nghiệp.

Ngoài ra, nghiệp vụ khấu hao còn giúp doanh nghiệp có quá trình tích lũy nguồn vốn phù hợp để tiến hành quá trình tái sản xuất. Đặc biệt đối với thời kỳ lạm phát, nhờ tính được chi phí khấu hao, các doanh nghiệp sẽ có những kế hoạch cụ thể, có quỹ tài chính dự trữ phù hợp để bổ sung và duy trì hoạt động.

Về cơ bản, cách tính khấu hao là cách xác định giá trị ban đầu của tài sản đó trải ra theo các thời kỳ và giá trị của nó sẽ giảm đi theo thời gian.

Tài sản cố định hữu hình là những loại tài sản có thể nhìn thấy, sờ thấy được. Nó có thể là văn phòng, nhà cửa, trang thiết bị làm việc, bàn ghế, máy móc, nội thất, đất đai

Vì bản chất tài sản cố định hữu hình sẽ có giá trị còn lại ở vòng cuối cùng nên phương pháp tính khấu hao tài sản cố định hữu hình được tính bằng cách lấy chi phí ban đầu của tài sản trừ đi chi phí còn lại. Hơn nữa, khấu hao tài sản cố định hữu hình được phân bổ hằng năm dựa theo vòng đời dự kiến của tài sản đó.

Ví dụ, máy móc phục vụ cho nhân viên văn phòng được sử dụng trong nhiều năm, trước khi ngừng hoạt động hoặc thanh lý thì chi phí sử dụng máy móc đó được chia đều cho số năm sử dụng dự kiến và từng phần của chi phí đó sẽ được hạch toán vào mỗi năm. Hay như đất đai, văn phòng cũng có cách tính khấu hao như vậy.

Tuy nhiên cũng có những tài sản hữu hình cố định không được chia đều cho hàng năm mà sẽ được khấu hao theo phương pháp nhanh, chủ yếu sẽ được phân bổ vào những năm đầu sử dụng.

Bởi vậy, cách tính như thế nào hoàn toàn do doanh nghiệp quyết định, miễn sao nó được phân bổ cụ thể và chính xác trong các báo cáo tài chính.

Về cơ bản có rất nhiều cách tính khấu hao cố định hữu hình, nhưng tựu chung lại sẽ có những cách sau:

- Khấu hao đường thẳng (straight line depreciation): mức khấu hao bằng nhau qua các năm.

- Khấu hao nhanh (accelerated depreciation): mức khấu hao những năm đầu cao, những năm sau giảm dần.

- Khấu hao theo công suất (activity depreciation): mức khấu hao dựa trên số sản phẩm sản xuất ra.

3. Amortization và Depreciation có sự khác nhau như thế nào?

Trong kế toán, ngoài khái niệm Depreciation là gì thì Amortization cũng là khái niệm được nhắc tới thường xuyên khi tính sự tiêu hao tài sản. Trong đó, Depreciation là cách tính khấu hao tài sản cố định hữu hình còn Amortization là cách tính khấu hao tài sản cố định vô hình.

Tài sản cố định vô hình là tài sản không thể nhìn thấy được, nó thiên về giá trị vô hình như giá trị thương hiệu, bằng sáng chế, thỏa thuận nhượng quyền, công thức độc quyền….

Những tài sản này sẽ được phân bổ chủ yếu theo phương pháp đường thẳng. Nghĩa là theo từng giai đoạn trong vòng đời sử dụng những tài sản vô hình này, khoản chi phí bằng nhau sẽ được khấu trừ.

Điểm chung của Depreciation và Amortization đều là sự hao cạn. Nó đều là dạng chi phí phi tiền mặt, tức là không cần phải sử dụng tiền mặt để hạch toán, chỉ là khấu hao trên giấy tờ.

Vì thế có một số quốc gia hoặc doanh nghiệp vẫn thường sử dụng cả hai khái niệm Depreciation và Amortization cho nhau để chỉ cả cách tính khấu hao cho tài sản vô hình và hữu hình. 

Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết của Luật Minh Khuê như sau: Chi phí khấu hao tài sản cố định không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định

Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.