Mục lục bài viết

1. Nguyên tắc ký kết thỏa ước lao động

Theo quy định tại khoản 1 Điều 75 Bộ luật Lao động 2019, thỏa ước lao động tập thể là một thỏa thuận được đạt được thông qua quá trình thương lượng tập thể và được các bên ký kết bằng văn bản. 

Trước khi ký kết, dự thảo thỏa ước lao động tập thể phải được lấy ý kiến của toàn bộ người lao động trong doanh nghiệp. Thỏa ước này chỉ được ký kết khi có ít nhất 50% số người lao động trong doanh nghiệp biểu quyết tán thành (Điều 76 của Bộ luật Lao động 2019).

Như vậy, thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) là văn bản thỏa thuận đạt được thông qua thương lượng tập thể giữa tập thể người lao động và người sử dụng lao động. Do đó, bản chất của việc ký kết thỏa ước là dựa trên sự tự nguyện và thỏa thuận của các bên, pháp luật lao động hiện hành không bắt buộc 100% mọi doanh nghiệp đều phải có thỏa ước lao động tập thể.
 
Căn cứ theo quy định tại Bộ luật Lao động 2019, việc xây dựng và ký kết thỏa ước lao động tập thể được quy định cụ thể như sau:
  • Pháp luật khuyến khích các bên tiến hành thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể nhằm đảm bảo quyền lợi tốt hơn cho người lao động và xây dựng quan hệ lao động hài hòa.
  • Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không tiến hành ký kết thỏa ước lao động tập thể thì không bị coi là hành vi vi phạm pháp luật bắt buộc (khác với bắt buộc phải ban hành Nội quy lao động hoặc Thang bảng lương).
 

2. Trường hợp doanh nghiệp chưa có Công đoàn cơ sở thì xử lý thế nào?

Kể từ khi Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực, chế định về đại diện người lao động tại cơ sở đã được mở rộng:
Không chỉ riêng Công đoàn cơ sở, mà còn có thể bao gồm các tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp được thành lập và hoạt động hợp pháp theo quy định pháp luật gọi là tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.
Nếu doanh nghiệp chưa có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (chưa có công đoàn):
  • Tập thể người lao động có quyền liên hệ với Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở để được hướng dẫn, hỗ trợ quá trình đại diện thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể với người sử dụng lao động.
  • Nếu các bên không tiến hành thương lượng hoặc không đạt được thỏa thuận để ký kết thỏa ước lao động tập thể, doanh nghiệp vẫn hoạt động bình thường, và các quyền lợi của người lao động sẽ được điều chỉnh trực tiếp thông qua Hợp đồng lao động, Nội quy lao động, Quy chế của công ty và các quy định tối thiểu của Bộ luật Lao động.

Từ sự phân tích các quy định kể trên có thể trả lời một số câu hỏi pháp lý liên quan như sau:

Có bắt buộc phải xây dựng TƯLĐTT không?

Không bắt buộc. Việc xây dựng TƯLĐTT mang tính chất khuyến khích dựa trên sự tự nguyện và thỏa thuận giữa hai bên.

Doanh nghiệp chưa có công đoàn có ký được không?

Có thể ký kết thông qua tổ chức đại diện người lao động hoặc có sự hỗ trợ của Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở.

Có thể thay thế thỏa ước lao động tập thể bằng văn bản nào?

Doanh nghiệp bắt buộc phải có Nội quy lao động (nếu sử dụng từ 10 lao động trở lên), Thang bảng lương, Quy chế chi tiêu/thưởng và thực hiện đầy đủ các cam kết trong Hợp đồng lao động cá nhân với người lao động theo đúng quy định pháp luật.

 

3. Quy trình xây dựng thỏa ước lao động tập thể

Dưới đây là chi tiết từng bước của quy trình xây dựng thỏa ước lao động tập thể:

Bước 1: Chuẩn bị cho thương lượng

- Xác định mục tiêu: Xác định mục tiêu và các yêu cầu cụ thể mà các bên muốn đạt được thông qua thỏa thuận.

- Thu thập thông tin: Thu thập thông tin về điều kiện lao động hiện tại của công ty, các quy định pháp lý và các yêu cầu của nhân viên.

- Xây dựng đội ngũ thương lượng: Chọn ra các đại diện của nhân viên và của doanh nghiệp để tham gia vào quá trình thương lượng.

Bước 2: Tiến hành thương lượng

- Thảo luận: Bắt đầu thảo luận và thương lượng về các điều khoản và điều kiện của thỏa ước lao động tập thể.

- Giải quyết tranh chấp: Nếu có tranh chấp, các bên cố gắng giải quyết một cách hòa bình và công bằng.

- Đàm phán: Thực hiện các phiên đàm phán để đạt được thỏa thuận chung về các điều khoản của thỏa ước.

Bước 3: Ký kết thỏa ước lao động tập thể

- Xác nhận: Xác nhận lại các điều khoản đã thỏa thuận và đảm bảo rằng cả hai bên đều hiểu và đồng ý với chúng.

- Ký kết: Ký kết thỏa ước lao động tập thể bằng văn bản, chính thức hóa việc đạt được thỏa thuận.

Bước 4: Công khai và thực hiện thỏa ước lao động tập thể

- Thông báo: Thông báo cho tất cả nhân viên về nội dung của thỏa ước và quyền lợi của họ.

- Thực hiện: Áp dụng và thực hiện thỏa ước lao động tập thể trong công việc hàng ngày.

- Giám sát: Theo dõi và đánh giá việc thực hiện thỏa ước, cùng với việc xử lý các vấn đề phát sinh theo nhu cầu.

 

4. Một số lưu ý khi xây dựng thỏa ước lao động

Một số lưu ý về xây dựng thỏa ước lao động tập thể:

- Tự nguyện và bình đẳng: Quá trình xây dựng thỏa ước lao động tập thể cần phải dựa trên sự tự nguyện của cả hai bên: người sử dụng lao động và người lao động. Đồng thời, phải đảm bảo sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau giữa hai bên.

- Phù hợp với pháp luật và điều kiện cụ thể:

Nội dung của thỏa ước lao động tập thể cần phải tuân thủ các quy định của pháp luật về lao động và phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp, bao gồm cả mục tiêu, nguyên tắc hoạt động và quyền lợi của cả hai bên.

- Đầy đủ, đúng hạn và có hiệu lực:

Quá trình thỏa ước lao động tập thể cần được thực hiện một cách đầy đủ, đúng hạn và có hiệu lực đối với cả người sử dụng lao động và người lao động. Điều này đảm bảo rằng các điều khoản và quy định trong thỏa ước được thực thi và tuân thủ đúng cách.

=> Việc xây dựng thỏa ước lao động tập thể đòi hỏi sự tự nguyện, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau từ cả hai bên. Nội dung của thỏa ước cần phải tuân thủ pháp luật và phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp, đồng thời phải được thực hiện đầy đủ, đúng hạn và có hiệu lực. Điều này giúp tạo ra một môi trường lao động lành mạnh và ổn định, đồng thời đảm bảo quyền lợi của cả người sử dụng lao động và người lao động.

Quý khách xem thêm bài viết sau:

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật lao động trực tuyến qua số hotline: 1900.6162. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.