Kiều bào là gì? Quá trình hình thành kiều bào

Thuật ngữ "kiều bào" thường được sử dụng để chỉ đến những người cùng quốc gia, ngôn ngữ và văn hóa, nhưng đang sinh sống, làm việc hoặc học tập tại nước ngoài. Đây là một dạng đặc biệt của cộng đồng di cư, mà ngày càng trở nên phổ biến trong thế kỷ 21. Kiều bào đóng một vai trò quan trọng trong việc góp phần xây dựng và duy trì các mối liên kết văn hóa, xã hội, và kinh tế giữa quê hương và nơi họ đang sinh sống.

Kiều bào thường ẩn chứa trong tâm hồn họ một khao khát lớn, một tình cảm sâu sắc về việc giữ vững và phát triển bản sắc dân tộc, ngôn ngữ và truyền thống của quê hương. Từ xa xứ, họ nuôi dưỡng trong mình tình yêu mãnh liệt đối với đất nước và con người Việt Nam, và điều này thường thể hiện qua việc họ không ngừng học tiếng mẹ đẻ, duy trì và truyền đạt những giá trị văn hóa, lịch sử và truyền thống dân tộc cho thế hệ sau. Họ thường tham gia vào các hoạt động cộng đồng, tổ chức sự kiện văn hóa, và hỗ trợ quê hương thông qua việc chuyển gửi tiền bạc, kiến thức, hoặc tài trợ cho các dự án phát triển. Đồng thời, kiều bào cũng mang theo một phần của văn hóa của nơi họ đang sinh sống, làm phong phú thêm bản sắc quê hương và giúp cầu nối giữa hai quốc gia khác biệt.

Nhờ sự đa dạng và tầm ảnh hưởng của kiều bào, họ đã đóng góp quan trọng vào việc thúc đẩy sự giao lưu và hợp tác quốc tế, góp phần làm cho thế giới trở nên hòa bình và phong cách hơn. Việc hiểu và tôn trọng kiều bào cũng là một phần quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ đa dạng và đa văn hóa trong xã hội toàn cầu ngày nay.

 

Theo Ủy ban người Việt ở nước ngoài thuộc Bộ Ngoại giao, cách đây hàng trăm năm, đã có người Việt Nam ra nước ngoài để tìm kiếm cơ hội và cuộc sống mới. Cộng đồng người Việt ở nước ngoài ngày nay có những đặc điểm độc đáo và đa dạng. Họ thường là những người trẻ, năng động và sẵn sàng nhanh chóng hoà nhập vào xã hội mới. Đa số trong số họ có xu hướng định cư lâu dài ở nơi họ đang sinh sống, chủ yếu tập trung tại Mỹ, Úc, Canada và các nước Tây Âu (khoảng 80% đã nhập quốc tịch nước cư trú, mặc dù hầu hết chưa từ bỏ quốc tịch Việt Nam). Tuy nhiên, có một phần người Việt ở các quốc gia khác như Nga và Đông Âu, vẫn xem cuộc sống ở nước ngoài là tạm thời và hy vọng sẽ trở về quê hương khi có cơ hội.

Cộng đồng người Việt ở nước ngoài có sự phong phú và đa dạng trong thành phần xã hội, xu hướng chính trị, nghề nghiệp, tôn giáo và dân tộc. Điều này phần lớn xuất phát từ sự khác biệt về giai tầng, chính kiến, và hoàn cảnh khi họ rời khỏi quê hương và cư trú ở các địa bàn khác nhau. Mặc dù có sự đa dạng này, tính liên kết và gắn bó trong cộng đồng thường không cao. Cộng đồng thường phân tán, và việc tổ chức cuộc sống cộng đồng thường gặp khó khăn. Duy trì và phát huy tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc truyền thống đang là một thách thức lớn đối với tương lai của cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Ngày nay, ước tính rằng trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài có khoảng 300.000 người (một số tài liệu đề cập đến con số 400.000 người, tuy nhiên, con số này chỉ là ước tính và chưa được điều tra cơ bản chính thức). Nhiều trong số họ đã được đào tạo ở trình độ đại học, trên đại học và là công nhân kỹ thuật bậc cao. Họ có kiến thức cập nhật về văn hoá, khoa học, và công nghệ, cũng như về quản lý kinh tế, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của cả hai quê hương và nơi họ đang sinh sống.

 

Tình cảm và sự quan tâm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với kiều bào không chỉ thể hiện ở những định hướng lớn về việc tổ chức và xây dựng phong trào yêu nước của họ trong những ngày đầu cách mạng, mà còn thể hiện trong từng công việc cụ thể, liên tục và thường xuyên trong quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam.

Trong những năm sống và hoạt động tại Pháp (1918-1923), Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã tích cực tham gia vào phong trào yêu nước của Hội những người Việt Nam yêu nước tại Pháp. Năm 1919, cùng với việc gửi bản Yêu sách của nhân dân An Nam đến Hội nghị Vécxây, đòi quyền tự do, dân chủ và quyền tự quyết cho nhân dân Việt Nam, Người còn biên soạn bản Yêu sách đó theo thể văn vần và đồng thời tự nguyên tiến hành in để tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng kiều bào tại Pháp và gửi về nước. Trong giai đoạn sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh liên tục viết thư để trao đổi tình hình với nhiều người Việt Nam tại Pháp và đề nghị họ hỗ trợ việc cung cấp tài liệu để tập hợp và viết sách báo tuyên truyền, vận động kiều bào.

Nhằm giáo dục tinh thần yêu nước cho đồng bào mình trên đất Pháp và để tuyên truyền cổ động về trong nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận động Hội những người Việt Nam yêu nước ra báo Việt Nam hồn. Người đã viết một bài bằng văn vần, in thành truyền đơn để kêu gọi mọi người tham gia mua báo và tham gia vào phong trào.

Những nỗ lực này đã cuốn hút và cổ vũ kiều bào tham gia hoạt động trong phong trào của Hội những người Việt Nam yêu nước tại Pháp. Điều này từng bước đưa Hội trở thành một thành phần của Hội Liên hiệp thuộc địa, và còn quan trọng hơn, nó tạo ra sự đoàn kết và tương tác giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và kiều bào tại Pháp. Điều này đã giúp thức tỉnh, đoàn kết và đào tạo kiều bào trở thành lực lượng cách mạng đầu tiên cho phong trào cách mạng Việt Nam.

Sau đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng do Hồ Chí Minh đứng đầu, với sự đoàn kết và nhất trí của hàng triệu người, cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam đã giành được thắng lợi vào mùa thu năm 1945. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cống hiến cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng quốc gia, và tình cảm của Bác với kiều bào đã đóng một vai trò quan trọng trong việc đạt được điều này.

 

Kế thừa và phát triển tư tưởng đại đoàn kết dân tộc, thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Nhiễu điều phủ lấy giá gương; Con Hồng cháu Lạc phải thương nhau cùng," trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn coi kiều bào là bộ phận không tách rời, đồng thời là một nguồn lực của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Dù sinh sống tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, kiều bào ta luôn là nhân tố quan trọng, góp phần tăng cường quan hệ hợp tác và hữu nghị giữa nước ta và các nước.

Đảng và Nhà nước luôn khuyến khích người Việt Nam ở nước ngoài nâng cao tinh thần tự trọng và tự hào dân tộc, giữ gìn bản sắc văn hoá và truyền thống dân tộc, luôn đoàn kết thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, và duy trì mối quan hệ gắn bó với gia đình và quê hương. Đồng thời, họ được khuyến khích cùng tham gia vào việc xây dựng đất nước Việt Nam, đóng góp cho sự phát triển của đất nước, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IX và Nghị quyết 36-NQ/TW, ngày 26 tháng 3 năm 2004 của Bộ Chính trị đã đặc biệt quan trọng trong việc khuyến khích kiều bào tham gia vào công cuộc phát triển đất nước. Các hoạt động cụ thể của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, cùng với sự đoàn kết và tương tác của kiều bào, đã giúp họ phát huy truyền thống yêu nước và đoàn kết thương yêu dân tộc. Những dự án đầu tư của kiều bào về Việt Nam, đóng góp cho việc giúp đỡ những khu vực bị thiên tai và lũ lụt trong nước, cũng như sự tham gia tích cực vào các sự kiện văn hóa và giao lưu tại quê hương đều là minh chứng rõ ràng cho tình đoàn kết "con Rồng, cháu Tiên" mà Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khuyến khích và đặc biệt quý trọng.