1. Thế nào là lắp ráp?

Nhà lắp ráp, hay còn được gọi là nhà tiền chế, là một loại công trình có đầy đủ các chức năng như ngôi nhà truyền thống, nhưng được lắp ghép từ các vật liệu nhẹ. Thay vì sử dụng các vật liệu truyền thống như xi măng, cát, và thép, nhà lắp ráp được xây dựng từ các vật liệu nhẹ hơn. Khi thi công, đơn vị thi công sẽ tính toán kỹ lưỡng để sản xuất các vật liệu nhẹ có kích thước phù hợp cho ngôi nhà. Sau khi sản xuất xong, các vật liệu sẽ được chuyển đến nơi thi công để lắp ghép lại với nhau, tạo thành ngôi nhà hoàn chỉnh.

Hiện nay, có hai loại nhà lắp ráp phổ biến là nhà lắp ráp hoàn toàn và nhà lắp ráp một phần.

Nhà lắp ráp hoàn toàn sử dụng khung thép, sàn bê tông nhẹ và tường lắp ráp. Trong khi đó, nhà lắp ráp một phần sẽ sử dụng sàn bê tông nhẹ lắp ráp sẵn thay vì đổ trần bê tông cốt thép truyền thống. Các công đoạn khác như bê tông cột và xây tường vẫn sử dụng phương pháp truyền thống.

Ưu điểm của nhà lắp ráp là thời gian thi công nhanh. Trong khi một công trình nhà truyền thống đơn giản nhất có thể mất hơn 20 tuần để hoàn thành, nhà lắp ráp chỉ mất từ 2 đến 8 tuần, phụ thuộc vào yêu cầu của gia chủ.

Với trọng lượng nhẹ, nhà lắp ráp dễ dàng thi công trên mọi địa hình, kể cả nơi có nền đất yếu hoặc trên mặt nước.

Bên cạnh việc tiết kiệm thời gian, nhà lắp ráp cũng có chi phí thi công thấp hơn so với nhà truyền thống và hạn chế được nhiều chi phí phát sinh trong quá trình xây dựng.

Ngoài ra, nhà lắp ráp còn dễ dàng tháo dỡ, di chuyển và mở rộng.

Tuy nhiên, nhược điểm của nhà lắp ráp là kém bền vững hơn so với nhà xây bằng gạch, bê tông. Mặc dù vậy, với công nghệ hiện đại, nhà lắp ráp cũng có tuổi thọ từ 30 đến 50 năm. Điều này cũng yêu cầu phải có đủ diện tích thuận lợi để sử dụng máy móc cơ giới trong quá trình xây dựng.

Mặc dù hiện không có quy định cụ thể cho nhà lắp ráp, nhưng khi quyết định xây dựng, gia chủ cũng cần tuân thủ các quy định của pháp luật về xây dựng nhà ở.

Hiện nay, mô hình nhà lắp ghép đang trở nên phổ biến nhờ những ưu điểm sau:

- Bảo vệ môi trường: Nhà lắp ghép được thiết kế sao cho việc sử dụng vật liệu được tối ưu hóa, giảm thiểu lượng vật liệu dư thừa và rác thải so với việc xây dựng nhà truyền thống. Đồng thời, các vật liệu dư thừa có thể được tái chế để sử dụng, giúp giảm phát thải và tiêu tốn tài nguyên tự nhiên.

- Rút ngắn thời gian thi công: Thiết kế và lắp đặt nhà lắp ghép thường đơn giản hơn so với nhà truyền thống, từ đó giảm thiểu thời gian và chi phí cho việc thuê nhân công. Điều này giúp chủ nhà tiết kiệm được thời gian và tiền bạc.

- Linh hoạt và tiện lợi: Nhà lắp ghép có khả năng dễ dàng thay đổi, di chuyển hoặc thậm chí dỡ bỏ nếu cần thiết. Quá trình này thường đơn giản và nhanh chóng hơn so với việc sửa chữa hay thay đổi cấu trúc của nhà truyền thống. Điều này mang lại sự linh hoạt và tiện lợi cho chủ nhà khi có nhu cầu thay đổi không gian sống hay di chuyển địa điểm sinh sống.

2. Có cần xây dựng giấy phép xây dựng khi làm nhà lắp ráp không?

Căn cứ theo Điều 89 Luật Xây dựng 2014 (được sửa đổi bổ sung bởi khoản 30 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Xây dựng năm 2020) quy định về giấy phép xây dựng như sau:

- Công trình xây dựng phải có giấy phép xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho chủ đầu tư theo quy định của Luật này, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

- Các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng gồm:

Công trình bí mật nhà nước; công trình xây dựng khẩn cấp;
Công trình thuộc dự án sử dụng vốn đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan trung ương của tổ chức chính trị, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và của tổ chức chính trị - xã hội, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp quyết định đầu tư xây dựng;
Công trình xây dựng tạm theo quy định tại Điều 131 của Luật này;
Công trình sửa chữa, cải tạo bên trong công trình hoặc công trình sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, phù hợp với quy hoạch xây dựng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, yêu cầu về an toàn phòng, chống cháy, nổ và bảo vệ môi trường;
Công trình quảng cáo không thuộc đối tượng phải cấp giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về quảng cáo; công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động theo quy định của Chính phủ;
Công trình xây dựng nằm trên địa bàn hai đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên, công trình xây dựng theo tuyến ngoài đô thị phù hợp với quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;
Công trình xây dựng đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thông báo kết quả thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở đủ điều kiện phê duyệt thiết kế xây dựng và đáp ứng các điều kiện về cấp giấy phép xây dựng theo quy định của Luật này;
Nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 07 tầng thuộc dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, dự án đầu tư xây dựng nhà ở có quy hoạch chi tiết 1/500 đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;
Công trình xây dựng cấp IV, nhà ở riêng lẻ ở nông thôn có quy mô dưới 07 tầng và thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; công trình xây dựng cấp IV, nhà ở riêng lẻ ở miền núi, hải đảo thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng; trừ công trình, nhà ở riêng lẻ được xây dựng trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa;
Chủ đầu tư xây dựng công trình quy định tại các điểm b, e, g, h và i khoản này, trừ nhà ở riêng lẻ quy định tại điểm i khoản này có trách nhiệm gửi thông báo thời điểm khởi công xây dựng, hồ sơ thiết kế xây dựng theo quy định đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương để quản lý.

Như vậy, theo quy định nêu trên nhà lắp ráp (hay còn gọi là nhà tiền chế) không thuộc các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng nêu trên. Do đó, khi làm nhà lắp ráp phải xin phép xây dựng của cơ quan có thẩm quyền trước khi tiến hành xây dựng công trình này.

3. Có nên xây dựng nhà lắp ráp không?

3.1 Ưu điểm của nhà lắp ráp

- Tiết kiệm chi phí: Xây dựng nhà lắp ráp giúp tiết kiệm khoảng 30% chi phí cho mỗi mét vuông so với việc xây dựng nhà truyền thống, đặc biệt là ở những vùng nông thôn và trung du.

- Tiết kiệm thời gian thi công: Thi công nhà lắp ráp nhanh hơn nhờ quy trình lắp ráp đơn giản và không phải chờ đợi từng bước xây dựng hoàn thành.

- Hạn chế ô nhiễm môi trường: Việc sử dụng vật liệu được sản xuất tại nhà máy giúp giảm thiểu lượng chất thải và ô nhiễm môi trường.

- Đảm bảo độ bền cao: Nhà lắp ráp được xây dựng dưới sự kiểm soát chặt chẽ và tuân thủ các tiêu chuẩn cụ thể, giúp đảm bảo độ bền và chắc chắn của căn nhà.

- Dễ dàng nâng cấp, tháo lắp và di chuyển: Nhà lắp ráp có khả năng tháo lắp và di chuyển dễ dàng, cho phép việc nâng cấp và mở rộng dễ dàng hơn.

- Thẩm mỹ cao: Có nhiều lựa chọn về màu sắc và kiểu dáng, giúp nhà lắp ráp trở nên đẹp mắt và phong phú hơn.

- Xây dựng trên mọi loại địa hình: Nhà lắp ráp có thể thi công trên mọi loại địa hình, từ nền bê tông đến những nền đất yếu, mang lại tính linh hoạt và tiện ích cho chủ nhà.

3.2 Nhược điểm của nhà lắp ráp

- Độ bền kém hơn nhà bê tông: Mặc dù nhà lắp ghép có thể sử dụng trung bình từ 30-60 năm, nhưng tuổi thọ này vẫn thấp hơn so với nhà bê tông truyền thống, điều này khiến nhiều người phân vân về việc lựa chọn xây nhà lắp ghép.

- Yêu cầu diện tích rộng cho thi công: Việc xây dựng nhà lắp ghép đòi hỏi một không gian rộng để thi công và lắp ghép, đặc biệt là ở những nơi có diện tích hẹp như nhà phố. Điều này gây khó khăn cho việc triển khai xây dựng nhà lắp ghép trong những khu vực có hạn chế về diện tích.

Việc cân nhắc lựa chọn xây dựng nhà lắp ghép hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như nhu cầu sử dụng, ngân sách, điều kiện địa lý. Tuy nhiên, với các ưu điểm về tiết kiệm chi phí, thời gian thi công, và tính thẩm mỹ cao, nhà lắp ghép vẫn là một phương án hấp dẫn cho nhiều người. Việc hiểu rõ cả ưu và nhược điểm của loại hình này sẽ giúp bạn đưa ra quyết định hợp lý và phù hợp với nhu cầu của mình.

Xem thêm: Có được phép xây dựng nhà tạm trên đất nông nghiệp hay không?

Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật xây dựng trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!