1. Giãn nợ ngân hàng được hiểu như thế nào?

Giãn nợ là chương trình mà ngân hàng đề ra khi kinh tế hay người vay có vấn đề chung nào đó khó có thể giải quyết và không đủ năng lực chi trả nợ trong khoảng thời gian quy đinh, chương trình giản nợ có thể là hạ lãi suất, không thu phí hay không thu gốc hàng tháng theo như đã quy định. Theo đó, giãn nợ ngân hàng được xem là việc gia tăng thêm thời gian trả nợ gốc và lãi suất vay vốn ngân hàng so với thời gian trả nợ dự kiến đã được quy định và ký kết trong hợp đồng vì xuất phát từ các mục đích nào đó để hỗ trợ người vay vốn.

Nhiều người vẫn hay nhầm lẫn giữa giãn nợ và gai hạn nợ. Mặc dù đây là hai cách gọi khác nhau nhưng nhìn chung hai hoạt động này đều được thực hiện với mục đích là kéo dài thời gian trả nợ do khách hàng không đủ khả năng trả lãi và gốc vào đúng thời điểm đã quy định theo hợp đồng vay vốn.

Trong đó, giãn nợ là chương trình mà ngân hàng đề ra khi kinh tế hay người vay có vấn đề chung nào đó khó có thể giải quyết và không đủ năng lực chi trả nợ trong khoảng thời gian quy đinh, chương trình giản nợ có thể là hạ lãi suất, không thu phí hay không thu gốc hàng tháng theo như đã quy định.

Còn đối với gia hạn nợ đó là quyền của người vay có thể muốn hoặc không muốn sử dụng chúng. Tuy nhiên việc gia hạn sẽ chỉ được áp dụng cho những khách hàng nào có mục đích chính đáng, cần thêm thời gian để chuẩn bị tài chính trả nợ, không phải người vay nào cũng được quyền gia hạn và được ngân hàng chấp thuận cho gia hạn.

2. Điều kiện xin giãn nợ

Trước hết, bên vay phải thuộc vào các đối tượng được xin giãn nợ sau đây thì mới có thể thực hiện thủ tục xin giãn nợ tại ngân hàng:

- Người vay tiền bị thiệt hại về tài chính, tài sản do thiên tai, mất mùa, dịch bệnh, hỏa hoạn, rủi ro chính trị, chiến tranh gây ra ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, dẫn đến không trả được nợ (gốc, lãi) đúng hạn theo hợp đồng vay vốn đã ký.

- Nhà nước thay đổi chính sách làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của khách hàng, dẫn đến khách hàng không trả được nợ (gốc, lãi) đúng hạn theo hợp đồng vay vốn đã ký.

- Người vay gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan khác ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh, dẫn đến khách hàng không trả được nợ (gốc, lãi) đúng hạn theo hợp đồng vay đã ký.

Để thực hiện thủ tục xin giãn nợ tại ngân hàng thì bên vay cần phải nắm được các điều kiện để có thể xin giãn nợ. Căn cứ vào Điều 19 Thông tư 39/2016/TT-NHNN thì tổ chức tín dụng sẽ xem xét quyết định việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ trên cơ sở đề nghị của khách hàng, khả năng tài chính của tổ chức tín dụng và kết quả đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng như sau:

- Tổ chức tín dụng xem xét điều chỉnh kỳ hạn trả nợ gốc và/ hoặc lãi tiền vay đó phù hợp với nguồn trả nợ của khách hàng với thời hạn cho vay không thay đổi khi:

+ Khách hàng không có khả năng trả nợ đúng kỳ hạn nợ gốc và/ hoặc lãi tiền vay.

+ Được tổ chức tín dụng đánh giá là có khả năng trả đầy đủ nợ gốc và/ hoặc lãi tiền vay theo kỳ hạn trả nợ được điều chỉnh.

- Tổ chức tín dụng xem xét cho gia hạn nợ với thời hạn phù hợp với nguồn trả nợ của khách hàng khi:

+ Khách hàng không có khả năng trả hết nợ gốc và/ hoặc lãi tiền vay đúng thời hạn cho vay đã thỏa thuận.

+ Được tổ chức tín dụng đánh giá là có khả năng trả đầy đủ nợ gốc và/ hoặc lãi tiền vay trong một khoảng thời gian nhất định sau thời hạn cho vay.

Ngoài ra, để được ngân hàng chấp nhận giãn nợ thì người yêu cầu cần có một số lý do thuyết phục, hợp lý, đúng sự thật và mang tính chất khách quan. Một số lý do thường được sử dụng để xin giãn nợ tại ngân hàng hiệu quả như sau:

- Do hoàn cảnh bản thân và gia đình đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế như làm ăn thua lỗ, phá sản...

- Do một số nguyên nhân khách quan khác như: Ảnh hưởng từ các chính sách của Nhà nước; Ảnh hưởng từ các sự kiện bất khả kháng như: Dịch bệnh, thiên tai, tai nạn…

Đồng thời, người vay cũng cần chứng minh được mình có khả năng trả đầy đủ nợ gốc và tiền lãi sau khi được điều chỉnh thời hạn trả nợ hoặc gia hạn trả nợ để ngân hàng có cơ sở chấp nhận yêu cầu.

3. Thủ tục xin giãn nợ tại ngân hàng được quy định ra sao?

Hiện nay, có nhiều trường hợp vì một số lý do nào đó mà khách hàng mong muốn được ngân hàng cho gia hạn kỳ trả nợ tại ngân hàng. Và để thực hiện được việc gia hạn thì mọi người nên đến trực tiếp tại ngân hàng hoặc chi nhánh của ngân hàng để làm thủ tục được tìm hiểu các điều kiện và hướng dẫn làm thủ tục xin giãn nợ. Trường hợp bên vay tiền đã đủ điều kiện để được gia hạn thì bên vay có thể tiến hành chuẩn bị các loại giấy tờ dưới đây để có thể làm thủ tục giãn nợ:

- Mẫu Đơn xin giãn nợ theo mẫu quy định của ngân hàng.

- Phương án kế hoạch trả nợ.

- Bản sao giấy tờ nhân thân như Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu.

- Các loại giấy tờ chứng minh tình trạng kinh tế khó khăn hoặc các rủi ro gặp phải trong hoạt động sản xuất kinh doanh và hiện tại chưa có đủ khả năng để thực hiện nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ gốc và lãi phát sinh. 

Tùy thuộc vào từng ngân hàng cho vay khác nhau mà quy định về hồ sơ, giấy tờ xin giãn nợ cũng như điều kiện giãn nợ sẽ khác nhau. Nhưng nhìn chung hồ sơ để ngân hàng có thể xem xét và cho phép giãn nợ sẽ bao gồm những loại giấy tờ trên.

Bên cạnh đó, theo khoản 3 Điều 19 Thông tư 39/2016/TT-NHNN thì việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ được thực hiện trước hoặc trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày đến kỳ hạn, thời hạn trả nợ đã thỏa thuận.

4. Lưu ý về thỏa thuận lãi suất cho vay

Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng, trừ trường hợp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có quy định về lãi suất cho vay tối đa tại khoản 2 Điều này.

Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam nhưng không vượt quá mức lãi suất cho vay tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ nhằm đáp ứng một số nhu cầu vốn:

- Phục vụ lĩnh vực phát triển nông nghiệp, nông thôn theo quy định của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn;

- Thực hiện phương án kinh doanh hàng xuất khẩu theo quy định tại Luật thương mại và các văn bản hướng dẫn Luật thương mại;

- Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Chính phủ về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa;

- Phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ theo quy định của Chính phủ về phát triển công nghiệp hỗ trợ;

- Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo quy định tại Luật công nghệ cao và các văn bản hướng dẫn Luật công nghệ cao.

Nội dung thỏa thuận về lãi suất cho vay bao gồm mức lãi suất cho vay và phương pháp tính lãi đối với khoản vay. Trường hợp mức lãi suất cho vay không quy đổi theo tỷ lệ %/ năm và/ hoặc không áp dụng phương pháp tính lãi theo số dư nợ cho vay thực tế, thời gian duy trì số dư nợ gốc thực tế đó, thì trong thỏa thuận cho vay phải có nội dung về mức lãi suất quy đổi theo tỷ lệ %/năm (một năm là ba trăm sáu mươi lăm ngày) tính theo số dư nợ cho vay thực tế và thời gian duy trì số dư nợ cho vay thực tế đó.

Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết của Luật Minh Khuê như sau: 

Mẫu đơn xin giãn nợ, gia hạn nợ gốc và lãi của ngân hàng mới nhất

Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Ngoài ra, khách hành cũng có thể liên hệ trực tiếp với các luật sư của Luật Minh Khuê để được giải đáp các vấn đề liên quan đến: Luật sư Bùi Thị Nhung qua số điện thoại: 0931626162. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.