1. Lộ trình tổ chức Công an xã, thị trấn trình độ chính quy

Nghị định số 42/2021/NĐ-CP, được ban hành vào ngày 31/3/2021, đưa ra các quy định về việc thiết lập và tổ chức Công an xã, thị trấn chính quy. Theo nội dung của Nghị định này, quá trình tổ chức Công an xã chính quy tại các đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn trên toàn quốc sẽ diễn ra theo lộ trình sau: Trước ngày 30/6/2021, việc thiết lập Công an xã chính quy tại các đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn có tình hình an ninh, trật tự phức tạp và đặc biệt quan trọng phải hoàn thành. Trước ngày 30/6/2022, cần hoàn tất việc thiết lập Công an xã chính quy tại tất cả các đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn trên toàn quốc.

Quyền quyết định về việc tổ chức Công an xã chính quy thuộc về Bộ trưởng Bộ Công an. Trước khi thông báo cho Bộ trưởng Bộ Công an quyết định về việc tổ chức Công an xã chính quy, Giám đốc Công an tỉnh hoặc thành phố trực thuộc Trung ương phải trao đổi và thống nhất với Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện. Mục tiêu là bảo đảm rằng ở mỗi xã, thị trấn sẽ có các chức danh quan trọng như Trưởng Công an, Phó Trưởng Công an và Công an viên. Trong trường hợp Công an xã đã được tổ chức chính quy, nếu có nhu cầu sử dụng Công an xã bán chuyên trách để tham gia bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở, thì việc này phải được Ủy ban nhân dân các cấp đồng ý. Những Công an xã bán chuyên trách này sẽ được hưởng các chính sách và quy định theo Pháp lệnh Công an xã cho đến khi có văn bản pháp luật khác quy định.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ đề xuất Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định về số lượng và mức phụ cấp đối với Công an xã bán chuyên trách tham gia bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở từ ngân sách nhà nước. Quyết định về việc hỗ trợ thôi việc đối với Công an xã bán chuyên trách sẽ được đưa ra sau khi kết thúc nhiệm vụ mà không có khả năng bố trí công tác khác hoặc không tiếp tục tham gia bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở, tuân thủ các quy định hiện hành và phù hợp với khả năng tài chính của địa phương. Trong trường hợp không đủ nguồn lực tài chính, chính phủ Trung ương sẽ hỗ trợ ngân sách địa phương theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

2. Nguyên tắc xây dựng Công an xã, thị trấn trình độ chính quy

Công an xã chính quy là đơn vị cấp cơ sở của Công an nhân dân, được đặt tại các đơn vị hành chính xã, thị trấn, và là một phần của hệ thống tổ chức của Công an nhân dân. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội, cũng như trong cuộc chiến chống lại tội phạm và vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự và an toàn xã hội. Ngoài ra, Công an xã còn đảm nhận vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn xã, thị trấn.

Việc thiết lập Công an xã theo quy định tại Điều 4 của Nghị định 42/2021/NĐ-CP có hai nguyên tắc chính sau đây:

- Đảm bảo không tăng thêm cơ cấu nhân sự của Bộ Công an đến năm 2021: Việc đảm bảo không tăng thêm cơ cấu nhân sự của Bộ Công an đến năm 2021 là một cam kết tập trung vào việc tối ưu hóa sử dụng nhân lực và nguồn lực hiện có của Bộ, mà không tạo ra sự gia tăng quá mức chi phí hoặc làm phức tạp thêm cơ cấu tổ chức. Điều này nhấn mạnh vào việc lập kế hoạch cụ thể và linh hoạt, phù hợp với từng địa phương, nhằm tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có và đồng thời đáp ứng nhu cầu bảo đảm an ninh, trật tự ở mỗi cộng đồng cụ thể.

- Xây dựng Công an xã chính quy tại các khu vực quan trọng và phức tạp về mặt an ninh, trật tự là một chủ trương quan trọng, nhằm tập trung nguồn lực vào những địa bàn có đặc điểm đặc biệt về an ninh, trật tự. Việc này không chỉ giúp củng cố sức mạnh quản lý và kiểm soát mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thống nhất hóa và tăng cường sự phối hợp giữa các cấp quản lý an ninh, từ cấp xã đến cấp trung ương. Để đạt được mục tiêu này, cần có các biện pháp như đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn cho lực lượng Công an xã, cũng như việc tư vấn và hỗ trợ từ các cấp quản lý an ninh ở cấp trên. Việc này sẽ đảm bảo rằng Công an xã có đủ năng lực và kiến thức để đối phó với những tình huống phức tạp và đáp ứng được nhu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong các khu vực quan trọng.

3. Nỗ lực nâng cao trình độ, kỹ năng của lực lượng Công an xã, thị trấn

Bộ Công an đã ban hành quyết định tổ chức công an xã, thị trấn chính quy tại 100% xã, thị trấn trên toàn quốc. Cùng với đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng được đặc biệt chú trọng. Mặt khác, quan tâm đến cơ sở vật chất, điều kiện làm việc của công an xã, thị trấn đã đem lại nhiều chuyển biến tích cực, mặc dù ban đầu còn đối mặt với nhiều khó khăn. Ngay từ khi được điều động về địa bàn xã, thị trấn, lực lượng công an đã tích cực triển khai các mặt công tác, tuân thủ phương châm "công an tìm đến dân", "gần dân, hiểu dân", và "lúc dân cần, lúc dân khó có công an". Nỗ lực triển khai các mặt công tác bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc đã được đẩy mạnh. Chất lượng công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về bảo đảm an ninh, trật tự đã được nâng cao đáng kể.

Tình hình an ninh, trật tự tại các xã, thị trấn hầu hết đều có những chuyển biến tích cực rõ rệt, với tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật về trật tự xã hội giảm sút đáng kể, đồng thời đảm bảo an ninh, trật tự ổn định. Công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự được thực hiện bài bản hơn, đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật. Lực lượng công an xã, thị trấn chính quy đã đóng vai trò quan trọng trong công tác xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cũng như thu thập và cấp căn cước công dân có gắn chíp trên toàn quốc. Nhờ những nỗ lực này, đã góp phần phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương và mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân. Có nhiều tấm gương công an xã, thị trấn đã được quần chúng nhân dân, cấp ủy, chính quyền địa phương ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao.

Trong hơn 3 năm triển khai, chủ trương xây dựng công an xã, thị trấn chính quy đã được chứng minh là đúng đắn, mang lại ý nghĩa chiến lược và lâu dài trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở địa bàn cơ sở. Nhận được sự đồng tình và ủng hộ cao từ các ban, bộ, ngành ở Trung ương, các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương và đông đảo quần chúng nhân dân. Các đơn vị, địa phương tập trung thực hiện đồng bộ các mặt công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại địa bàn cơ sở, đồng thời nâng cao trình độ, kỹ năng và chất lượng công tác của lực lượng công an xã, thị trấn, nhằm góp phần tạo chuyển biến rõ rệt về trật tự, an toàn xã hội và xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an ninh, an toàn, lành mạnh. Tiếp tục hoàn thiện các quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức, cán bộ, cơ chế lãnh đạo, chỉ huy; chế độ, chính sách đối với công an xã, thị trấn và đội ngũ công an xã bán chuyên trách tiếp tục tham gia bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở. Các đơn vị cũng cần tận d ụng đa dạng các nguồn lực, tăng cường trang bị và bảo đảm cơ sở vật chất, điều kiện để đáp ứng nhu cầu công tác, chiến đấu, sinh hoạt của công an xã, thị trấn chính quy.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Các chức danh của Công an xã, thị trấn được bố trí ra sao? 

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!