Mục lục bài viết

1. Câu hỏi về lớp lưỡng cư:

Lớp lưỡng cư chia làm mấy bộ?

A. 2 bộ là Bộ lưỡng cư có đuôi và Bộ lưỡng cư không đuôi

B. 2 bộ là Bộ lưỡng cư không đuôi và Bộ lưỡng cư không chân

C. 2 bộ là Bộ lưỡng cư có đuôi và Bộ lưỡng cư không chân

D. 3 bộ là Bộ lưỡng cư có đuôi, Bộ lưỡng cư không đuôi và Bộ lưỡng cư không chân

Đáp án đúng: D. 3 bộ là Bộ lưỡng cư có đuôi, Bộ lưỡng cư không đuôi và Bộ lưỡng cư không chân

Lớp lưỡng cư chia làm 3 bộ là Bộ lưỡng cư có đuôi, Bộ lưỡng cư không đuôi và Bộ lưỡng cư không chân.

 

2. Giải thích đáp án và một số thông tin khác về động vật lưỡng cư

2.1. Động vật lưỡng cư là gì?

Động vật lưỡng cư có danh pháp khoa học là Amphibiam, là một lớp động vật có xương sống máu lạnh. Tất cả các loài lưỡng cư hiện đại đều là phân nhánh Lissamphibia của nhóm lớn Amphibiam này. Động vật lưỡng cư phải trải qua quá trình biến thái từ ấu trùng sống dưới nước tới dạng trưởng thành có phổi thở không khí, mặc dù vài loài đã phát triển qua nhiều giai đoạn khác nhau để bảo vệ hoặc bỏ qua giai đoạn ấu trùng ở trong nước dễ gặp nguy hiểm. Da được dùng như cơ quan hô hấp phụ, một số loài kỳ giông và ếch thiếu phổi thì hô hấp sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào da. Động vật lưỡng cư có hình dánh giống bò sát, nhưng bò sát cùng với chim và động vật có vú là các loài động vật có màng ối và không cần có nước để sinh sản. Trong những thập kỷ gần đây đã có sự suy giảm số lượng của nhiều loài lưỡng cư trên toàn cầu do bị săn bắt để làm thực phẩm, sự sử dụng rộng rãi thuốc trừ sâu và ô nhiễm môi trường. Vì thế lưỡng cư cần được bảo vệ và tổ chức gây nuôi dưỡng loài có ý nghĩa kinh tế.

Các động vật lưỡng cư đầu tiên phát triển trong giai đoạn từ kỷ Devon từ cá vây tay với phổi và vây chân, đây là đặc điểm hữu ích trong việc thích nghi với đất khô. Chúng phát triển đa dạng và trở thành nhóm thống trị trong suốt kỷ Cacbon và kỷ Permi, nhưng sau đó đã được thay thế bằng các loài bò sát và động vật có xương sống khác. Theo thời gian, động vật lưỡng cư đã giảm kích thước và mức độ đa dạng, chỉ để lại lớp hiện đại Lissamphibia.

Ba bộ hiện đại của động vật lưỡng cư là Anura (ếch và cóc), Caudata / Urodela (kỳ giông) và Gymnophiona / Apoda (bộ không chân). Số lượng các loài động vật lưỡng cư được biết đến là khoảng 7000 loài, trong đó gần 90% là các loài ếch nhái. Ở Việt Nam đã phát hiện 147 loài. Chúng đều có da trần (thiếu vảy), luôn luôn ẩm ướt và dễ thấm nước. Sự sinh sản của lớp lưỡng cư thường phụ thuộc vào môi trường nước ngọt.

 

2.2. Phân loại động vật lưỡng cư

Lưỡng cư được phân làm 3 bộ:

- Bộ Lưỡng cư có đuôi: Đại diện là Cá cóc Tam Đảo có thân dài, đuôi dẹp bên, hai chi sau và hai chi trước dài tương đương nhau. Hoạt động chủ yếu về ban ngày.

- Bộ Lưỡng cư không đuôi: Có số lượng loài lớn nhất trong lớp. Đại diện là ếch đồng có thân ngắn, hai chi sau dài hơn hai chi trước. Những loài phổ biến trong bộ là ếch cây, ễnh ương, cóc nhà. Đa số hoạt động về ban đêm. 

- Bộ Lưỡng cư không chân: Đại diện là ếch giun, thiếu chi, có thân dài giống như giun, song có mắt, miệng có răng và có kích thước lớn hơn giun. Chúng có tập tính chui luồn trong hang và hoạt động cả ngày lẫn đêm.

 

2.3. Một số loài lưỡng cư điển hình ở Việt Nam

- Cá cóc Tam Đảo: chủ yếu sống ở những suối nước trong thuộc vùng núi Tam Đảo, gặp nguy hiểm sẽ thường trốn vào các hang hốc. Hoạt động chủ yếu vào ban ngày.

- Ếch cây (hay chẫu chàng): thường sống trên cây hoặc bụi cây gần các vực nước. Ngón chân có giác bám lớn leo cây, khi gặp nguy hiểm sẽ nhảy xuống nước hoặc ẩn vào cây. Thường hoạt động vào ban đêm.

- Ễnh ương: Ếnh ương lớn ưa sống trong nước hơn trên cạn, khi chúng nuốt khí vào thì cơ thể sẽ căng phồng như một chiếc phao bơi, điều này cũng khiến kẻ thù của chúng phải sợ. Chúng thường hoạt động vào ban đêm.

- Cóc nhà: Cóc nhà sống trên cạn. Da xù xì có nhiều tuyến độc. Hai tuyến mang tai lớn. Người ăn phải nhựa cóc, trứng và gan cóc thường bị tử vong vì ngộ độc. Cóc nhà hoạt động chủ yếu vào buổi chiều và ban đêm.

- Ếch giun: Ta thường chỉ bắt gặp ếch giun ở miền núi. Nó thường sống chui luồn trong hang đất xốp gần ao hồ và thường đẻ trứng gần nơi có nước. Trứng được ếch cái cuốn lấy để bảo vệ. Chúng tự vệ bằng cách trốn vào khe đất và hoạt động cả ngày lẫn đêm.

Đặc điểm sinh học của một số loài lưỡng cư điển hình ở Việt Nam được tổng hợp lại ở bảng dưới đây:

Tên Đặc điểm nơi sống Thời gian hoạt động Tập tính tự vệ
Cá cóc Tam Đảo Sống chủ yếu trong nước Chủ yếu hoạt động về ban đêm Trốn chạy, ẩn nấp
Ễnh ương lớn Ưa sống ở nước Ban đêm Dọa nạt
Cóc nhà Ưa sống trên cạn Chiều và đêm Tiết nhựa độc
Ếch cây Chủ yếu sống trên cây, bụi cây Chủ yếu hoạt động về ban đêm Trốn chạy, ẩn nấp
Ếch giun Sống chui luồn tỏng hang đất xốp Cả ngày và đêm Trốn chạy, ẩn nấp

 

 

2.4. Đặc điểm chung của động vật lưỡng cư

Lưỡng cư là những độc vật có xương sống có cấu tạo thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn:

- Da trần và ẩm ướt, di chuyển bằng bốn chi

- Hô hấp bằng phổi và da

- Có 2 vòng tuần hoàn, tim 3 ngăn, tâm thất chứa máu pha

- Là động vật biến nhiệt

- Sinh sản trong môi trường nước, thụ tinh ngoài, nòng nọc phát triển qua biến thái

 

2.5. Vai trò của động vật lưỡng cư

- Lưỡng cư là nguồn thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng

- Lưỡng cư giúp tiêu diệt sâu bộ có hại, ấu trùng, ruồi, muỗi...

- Lưỡng cư có giá trị dược liệu: bột cóc giúp chữa bệnh suy dinh dưỡng, nhựa cóc có tác dụng chế thuốc chữa kinh giật...

- Ếch đồng là vật thí nghiệm trong sinh học

- Lưỡng cư làm phong phú thêm lượng sinh vật cho sinh quyển.

 

3. Một số câu hỏi khác liên quan đến động vật lưỡng cư

Câu 1: Số lượng động vật lưỡng cư giảm là do:

A. Săn bắt để làm thực phẩm

B. Sử dụng rộng rãi thuốc trừ sâu

C. Ô nhiễm môi trường

D. Tất cả các ý trên

Đáp án đúng: D

Câu 2: Bộ Lưỡng cư nào có số lượng loài lớn nhất:

A. Bộ Lưỡng cư có đuôi

B. Bộ Lưỡng cư không đuôi

C. Bộ Lưỡng cư không chân

D. Bộ Lưỡng cư có chân

Đáp án đúng: B

Câu 3: Trong các đại diện sau, đại diện nào không thuộc lớp Lưỡng cư:

A. Cá chuồn

B. Cá cóc Tam Đảo

C. Ễnh ương

D. Ếch giun

Đáp án đúng: A

Câu 4: Phát biểu nào sâu đây là phát biểu đúng?

A. Đa số các loài thuộc bộ Lưỡng cư có đuôi hoạt động về ban đêm

B. Đa số các loài thuộc bộ Lưỡng cư không chân hoạt động về ban đêm

C. Đa số các loài thuộc bộ Lưỡng cư không đuôi hoạt động về ban ngày

D. Đa số các loài thuộc bộ Lưỡng cư không đuôi hoạt động về ban đêm

Đáp án đúng: D

Câu 5: Loài Lưỡng cư nào sau đây thiếu chi, có thân dài giống như giun, có tập tính chui luồn?

A. Ễnh ương

B. Ếch giun

C. Ếch đồng

D. Cóc nhà

Đáp án đúng: B

Trên đây là bài viết của Luật Minh Khuê về chủ đề Lưỡng cư chia làm mấy bộ? Đặc điểm chung của lớp lưỡng cư là gì? Hy vọng những nội dung trên đây đã đem đến cho bạn nhiều thông tin bổ ích.