- 1. Khái niệm lũng đoạn thị trường
- 1.1 Lũng đoạn thị trường được hiểu như thế nào?
- 1.2 Ví dụ về lũng đoạn thị trường
- 2. Nguyên nhân và thực trạng lũng đoạn thị trường hiện nay
- 2.1 Thực trạng của lũng đoạn thị trường
- 2.2 Nguyên nhân gây lũng đoạn thị trường
- 3. Ảnh hưởng lũng đoạn thị trường đối với nền kinh tế
- 4. Cách phát hiện và biện pháp ngăn chặn lũng đoạn thị trường
- 4.1 Cách phát hiện lũng đoạn thị trường
- 4.2 Biện pháp ngăn chặn lũng đoạn thị trường
1. Khái niệm lũng đoạn thị trường
1.1 Lũng đoạn thị trường được hiểu như thế nào?
Lũng đoạn thị trường (RIGGING THE MARKET) là thủ đoạn gây áp lực giả tạo làm cho giá cả chứng khoán tăng lên để kích thích dân chúng mua. Một hình thức thao túng hiện bị cấm. Lũng đoạn thị trường là một hành vi phạm luật ở nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam. Theo khoản 9 (a) (2) bộ luật giao dịch chứng khoán năm 1934 của Mỹ và theo khoản 1041A luật doanh nghiệp năm 2001 của Úc, hoạt động lũng đoạn thị trường bị nghiêm cấm. Trên thị trường điện năng và khí đốt, hoạt động lũng đoạn thị trường cũng bị nghiêm cấm theo khoản 222 luật năng lượng liên bang và khoản 4A luật kinh doanh khí đốt năm 1938.
Tại Việt Nam, lũng đoạn thị trường là một trong những hành vi vi phạm pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán theo Điều 211 Bộ luật hình sự năm 2015. Người có hành vi lũng đoạn thị trường có thể bị phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm. Ngoài ra, người có hành vi lũng đoạn thị trường còn có thể bị xử lý hành chính theo Nghị định số 108/2013/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán. Mức phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh chứng khoán từ 6 tháng đến 12 tháng.
1.2 Ví dụ về lũng đoạn thị trường
Churning: Một người đặt cả lệnh bán và lệnh mua trong cùng một khoảng thời gian. Sự gia tăng các hoạt động giao dịch của loại cổ phiếu đó, sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư khác và dẫn đến tăng giá bán.
Stock Bashing: Đây là một kế hoạch được được thực hiện bởi những người đăng tin trực tuyến (còn gọi là "Bashers") bằng cách giả tạo các thông tin về công ty mục tiêu nhằm mua cổ phiếu của công ty đó với giá thấp. Hoạt động này, trong phần lớn các trường hợp, được tiến hành bằng cách đăng các thông tin sai lệch, bôi nhọ lên các diễn đàn công cộng.
Pump and dump: Hoạt động này thông thường chỉ là một phần trong một kế hoạch tổng thể và phức tạp hơn nhằm lũng đoạn một cổ phiếu xác định trên thị trường. Người thực hiện (thường là người sáng lập công ty) sẽ thuyết phục các nhân viên công ty và các cổ đông lớn khác đặt cổ phiếu lên thị trường trong trạng thái tự do giao dịch như một hoạt động quảng bá cổ phiếu. Sau đó, thay vì công bố các thông tin của công ty bằng cách chính thống, người này sẽ gửi đi hàng loạt các e-mail spam [pump (loan tin)] tới hàng triệu nhà đầu tư, hay còn gọi là "Retail Investors" (nhà đầu tư nhỏ lẻ hoặc nhà đầu tư cá nhân). Việc này nhằm đẩy giá và khối lượng giao dịch của cổ phiếu đó lên cao. Sau khi thực hiện xong hai bước này, người thực hiện sẽ bán các cổ phiếu được khuếch đại giá trị đang sở hữu (the "dump": cổ phiếu giá trị ảo), để thu lợi từ các nhà đầu tư bị lừa đảo trước khi giá trị của cổ phiếu tụt dốc không phanh.
Runs: Khi một nhóm các nhà đầu tư tạo lập một loạt các hoạt động hoặc tin đồn nhằm thao túng giá cả một loại cổ phiếu theo ý muốn, thường là tăng lên. Ví dụ tiêu biểu là vụ lừa đảo giao dịch cổ phiếu Guinness những thập nhiên 80. Ở Mỹ, hoạt động này thường được biết đến với tên gọi painting the tape. Cũng có khi, một hoặc một nhóm các nhà đầu tư lại tìm cách hạ giá một loại cổ phiếu nào đó xuống, mặc dù việc này khá hiếm gặp; (xem Stock Bashing). Ramping: Những hoạt động nhằm tăng giá của một nhóm các cổ phiếu trên thị trường bằng cách đưa ra những số liệu thương mại khuếch đại, tạo lợi nhuận trong thời gian ngắn.
Wash trade: Bán sau đó mua lại một loại cổ phiếu hoặc một loại tương tự nhằm gia tăng giao dịch và giá cả.
Bears: Hoạt động nhằm đè giá một loại cổ phiếu xuống bằng cách đặt một lượng bán lớn hoặc thực hiện các hoạt động bán khống.
2. Nguyên nhân và thực trạng lũng đoạn thị trường hiện nay
2.1 Thực trạng của lũng đoạn thị trường
Từ những trung tâm tài chính toàn cầu như London (Anh), New York (Hoa Kỳ), Hong Kong (Trung Quốc), cho đến những thị trường vốn đang phát triển như Việt Nam, Bangladesh đều có thể xuất hiện việc lũng đoạn cùng những hệ lụy nguy hiểm. Các hành động lũng đoạn như điều chỉnh lãi suất, quy trình cho vay, hay tình trạng bán khống cổ phiếu có thể gây ra thất thoát hàng tỷ USD mà chúng ta không hề hay biết. Trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam đang mở cửa sâu rộng hơn, cần có sự hiểu biết và ngăn chặn lũng đoạn thị trường vốn, tránh gây ảnh hưởng xấu đến người dân và nền kinh tế. Nếu lấy việc vay vốn làm ví dụ, ta có thể thấy khá nhiều từ bài học Bangladesh. Trong những năm 2000, gần 60% người dân vay vốn tại Bangladesh thừa nhận rằng họ đã phải hối lộ nhân viên ngân hàng để được chấp thuận khoản vay. Việc phải chi trả khoản phí "đen" tạo nên một rào cản với các cá nhân có thể tiếp cận nguồn vốn, cho dù ý tưởng kinh doanh của họ có tốt thế nào đi nữa. Điều này đồng nghĩa với việc một số cá nhân "chịu chi" để dễ dàng vay vốn hơn, mặc dù họ không có lịch sử tín dụng hay tài sản thế chấp để chứng minh khả năng chi trả. Điều này dẫn đến việc những dự án xấu lại xin được vốn vay. Theo một nghiên cứu về 125 khoản nợ xấu trong những năm 2000 tại Bangladesh, khoảng 78% trong số này đã sử dụng mối quan hệ để xin vay vốn. Khi thị trường tài chính bị lũng đoạn, thông tin có khả năng bị bưng bít. Điều đó có nghĩa rằng những người trong nội bộ nắm được thông tin mật và dễ dàng thu lợi trong khi những nhà đầu tư chịu thiệt hại.
Một ví dụ gần đây nhất chính là cơn sốt công nghệ "blockchain". Khi không có biện pháp điều chỉnh phù hợp, như luật chứng khoán, những cá nhân xấu có thể tạo nên những thủ đoạn "pump and dump" hay "thổi giá rồi bán tháo". Đầu tiên những nhà đầu cơ thao túng và "thổi giá" (pump) giá tiền tệ ảo bằng cách thúc đẩy thị trường. Nhóm những nhà đầu cơ dành khá nhiều thời gian mua tiền tệ ảo giá rẻ, sau đó sẽ thổi bằng cách tung tin đồn "tốt" về loại tiền ảo mà họ đã gom. Sau khi tin đồn bắt đầu có đà lan rộng, khối lượng giao dịch sẽ tăng và giá trị của tiền tệ ảo đồng thời tăng theo. Sau khi giá tiền tệ này chạm đến một mức cao như mong muốn, những nhà đầu cơ sẽ "bán tháo" đồng loạt tiền ảo này đi, thậm chí, bán phá giá gây sụt giảm thị trường nghiêm trọng. Những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm có thể dễ dàng mất đi một khoản tiền lớn trong nháy mắt.
Hiện cũng có khá nhiều tranh luận về lũng đoạn thị trường tài chính dựa trên sử dụng thuật toán trên thị trường vốn. Trong cuốn sách Flash Boys: Những Anh hùng Phố Wall được xuất bản năm 2013. Tác giả Michael Lewis đã mô tả giao dịch tần suất cao (high-speed trading) trên phố Wall. Giao dịch tần suất cao sử dụng thuật toán và máy tính hiện đại để thực hiện giao dịch với tốc độ nhanh hơn nhiều so với con người. Lewis bày tỏ quan ngại rằng chính hình thức giao dịch tần suất cao này đã giúp các quỹ đầu tư lớn thao túng, “làm mưa làm gió” trên thị trường, và thiệt hại với nhà đầu tư và cổ đông. Trong vòng quay của tài chính, giao dịch tần suất cao này gây ra khá nhiều tranh cãi về mặt đạo đức. Một phía thì cho rằng hình thức giúp tăng thanh khoản thị trường, và nhà đầu tư có thể nhanh chóng mua và bán tài sản. Ngoài ra, hình thức giao dịch này còn giúp giảm thiểu chi phí mua, bán cổ phiếu (cổ phiếu giao dịch càng lâu, chi phí mua bán càng cao). Phía còn lại cho rằng hình thức giao dịch này tạo ra sự thiếu công bằng khi một số quỹ lớn có nhiều lợi thế hơn hẳn so với các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Có thể dù qua những ví dụ rất cụ thể kể trên, một người bình thường vẫn cảm thấy sự lũng đoạn thị trường tài chính và thị trường vốn quá xa vời. Tại sao chúng ta cần quan tâm đến vấn đề này? Khi thị trường vốn bị lũng đoạn, tất cả hoạt động kinh tế ảnh hưởng theo chiều hướng xấu đi. Trong nghiên cứu xuất bản năm 2016 về lũng đoạn tài chính, David Ng, thuộc trường Đại học Cornell, chỉ ra khi thị trường bị lũng đoạn, công ty mất chi phí vay cao hơn, trị giá cổ phiếu giảm, và quản lý doanh nghiệp xấu đi. Nói một cách đơn giản hơn, tất cả chúng ta – từ những người đầu tư cổ phiếu cho đến người tiêu dùng – đều “thua thiệt” trong một thị trường vốn bị lũng đoạn. Thị trường khó đầu tư hơn sẽ dẫn đến tình trạng càng ít người chịu đầu tư. Khi thị trường chứng khoán ở Việt Nam phát triển, những câu hỏi xoay quanh tình trạng lũng đoạn thị trường tài chính sẽ cần được quan tâm nhiều hơn.
Nếu Việt Nam muốn xây dựng một hệ thống thị trường năng động, Việt Nam cần trước nhất một thị trường hấp dẫn và ổn định hơn nhằm thu hút các nhà đầu tư lớn. Nếu không, thậm chí cả những công ty lớn của Việt Nam cũng sẽ tìm kiếm cơ hội niêm yết cổ phiếu của mình ở những thị trường khác, chuyển hướng đầu tư tài chính ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Sandy Frucher, Phó Chủ tịch sàn chứng khoán Nasdaq, đã từng là nhân vật chính trong công cuộc xây dựng và khôi phục lại những yêu cầu về đạo đức trong thị trường vốn. Năm 1998, ông trở thành CEO và Chủ tịch sàn chứng khoán Philadelphia, một sàn chứng khoán đã trải qua khá nhiều thăng trầm và gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, Frucher vẫn vực nó dậy với doanh thu tăng trưởng ở mức 65%, giá trị chứng khoán phái sinh tăng trưởng ở mức 155%. Năm 2007, sàn chứng khoán Philadelphia được Nasdaq mua lại với giá $690 triệu USD, và sau đó, Sandy Frucher trở thành Phó Chủ tịch sàn Nasdaq. Trong vài thập kỷ trở lại đây, Frucher cũng là một trong những cố vấn cho Việt Nam. Cụ thể hơn, ông đã từng đưa ra rất nhiều lời khuyên và tư vấn giúp xây dựng Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh trong những ngày đầu thành lập. Vào thứ Ba, ngày 15 tháng 10 sắp tới, lúc 17:30, Sandy Frucher sẽ chia sẻ nhiều hơn với quý độc giả về chủ đề “Làm thế nào để giữ tham nhũng tránh xa thị trường tài chính” tại Đại học Fulbright Việt Nam.
2.2 Nguyên nhân gây lũng đoạn thị trường
Có nhiều nguyên nhân gây lũng đoạn thị trường, dưới đây là một số nguyên nhân chính:
- Tham lam và đầu cơ: Một số nhà đầu tư có xu hướng muốn kiếm lợi nhuận nhanh chóng và cao bằng cách mua bán các loại tài sản, hàng hóa hoặc tiền tệ với giá cao hơn hoặc thấp hơn giá trị thực của chúng. Họ có thể sử dụng các chiến thuật như churning, stock bashing, pump and dump để thao túng giá cả và khối lượng giao dịch của thị trường. Ví dụ: Anh em nhà Hunt đã cố gắng tích trữ bạc để định hướng thị trường và đẩy giá lên cao vào những năm 1970 và 1980.
- Thiếu minh bạch và công bằng: Một số doanh nghiệp có hành vi vi phạm pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán bằng cách không công bố hoặc công bố sai lệch các thông tin về tình hình tài chính, kinh doanh, quy hoạch hay pháp lý của mình. Họ có thể sử dụng các kênh thông tin không chính thống như email spam, diễn đàn trực tuyến hay mạng xã hội để quảng bá hoặc bôi xấu các sản phẩm của mình hoặc của đối thủ cạnh tranh. Họ cũng có thể sử dụng các mối quan hệ hoặc tiếp tay cho các tổ chức hay cá nhân khác để gây lũng đoạn thị trường. Ví dụ: Một số công ty bất động sản đã phân lô bán nền trái quy hoạch, trái quy định của chính phủ, gây ảnh hưởng đến thị trường bất động sản.
- Sự can thiệp của chính phủ: Một số chính phủ có thể có ý định hoặc không ý thức được ảnh hưởng của các chính sách hay quyết định của mình đến thị trường tài chính. Họ có thể ra các quy định mới, điều chỉnh thuế, lãi suất, tỷ giá hay ngân sách nhà nước mà không xem xét kỹ lưỡng các tác động tiêu cực hay không mong muốn của chúng. Họ cũng có thể thiếu sự giám sát hay xử lý kịp thời các vi phạm hay rủi ro trên thị trường. Ví dụ: Chính phủ Trung Quốc đã ra các quy định mới nhằm kiểm soát các công ty công nghệ, giáo dục và bảo hiểm, gây điều chỉnh mạnh mẽ cho thị trường chứng khoán Trung Quốc và các thị trường khác.
3. Ảnh hưởng lũng đoạn thị trường đối với nền kinh tế
Lũng đoạn thị trường có ảnh hưởng xấu tới kinh tế bằng nhiều cách cụ thể như:
- Lũng đoạn thị trường làm giảm sự minh bạch và công bằng của thị trường, gây mất niềm tin của các nhà đầu tư và người tiêu dùng. Ví dụ: Năm 2018, một số nhà đầu tư tại Việt Nam đã bị lừa đảo hàng trăm tỷ đồng bởi một công ty chứng khoán giả mạo tên gọi và logo của một công ty chứng khoán uy tín. Công ty này đã lập ra các website, tài khoản ngân hàng và hợp đồng giả để thu hút các nhà đầu tư gửi tiền vào các sản phẩm đầu tư hứa hẹn lợi nhuận cao. Sau khi nhận được tiền của các nhà đầu tư, công ty này đã biến mất và không trả lại tiền cho các nạn nhân. Sự việc này đã gây ra sự hoang mang và thiệt hại lớn cho các nhà đầu tư và làm ảnh hưởng đến uy tín của thị trường chứng khoán Việt Nam.
- Lũng đoạn thị trường làm biến dạng giá cả và khối lượng giao dịch của các loại tài sản, hàng hóa hoặc tiền tệ, gây ra những dao động bất thường và bong bóng kinh tế. Ví dụ: Năm 2017, thị trường tiền ảo đã chứng kiến một cơn sốt không có tiền lệ khi giá trị của Bitcoin và các loại tiền ảo khác tăng vọt lên hàng nghìn phần trăm trong vòng một năm. Một trong những nguyên nhân chính của sự gia tăng này là do sự thao túng của các nhà đầu cơ bằng cách sử dụng các chiến thuật pump and dump để thổi giá rồi bán tháo tiền ảo. Sự biến động quá mức của giá tiền ảo đã gây ra nhiều rủi ro cho các nhà đầu tư, gây ra sự mất cân bằng trong hệ thống thanh toán và ảnh hưởng đến sự ổn định của nền kinh tế toàn cầu.
- Lũng đoạn thị trường làm giảm hiệu quả phân bổ vốn và nguồn lực cho các dự án đầu tư có giá trị, gây lãng phí và rủi ro cho các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức. Ví dụ: Năm 2019, một số công ty bất động sản tại Việt Nam đã bị phát hiện phân lô bán nền trái quy hoạch, trái quy định của chính phủ, gây ảnh hưởng đến thị trường bất động sản. Việc này đã làm giảm chất lượng và tính pháp lý của các sản phẩm bất động sản, gây thiệt hại cho các người mua nhà và làm mất đi cơ hội cho các dự án có giá trị khác được triển khai.
- Lũng đoạn thị trường làm ảnh hưởng đến sự phát triển của các ngành kinh tế quan trọng như bất động sản, năng lượng, công nghệ…. Ví dụ: Năm 2020, thị trường dầu mỏ thế giới đã chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19 và cuộc chiến giá dầu giữa Nga và Ả Rập Saudi. Giá dầu thô đã sụt giảm xuống mức âm lịch sử, khiến cho nhiều công ty năng lượng phải cắt giảm sản lượng, đóng cửa các giếng khoan và sa thải hàng ngàn nhân viên. Sự sụt giảm của ngành năng lượng đã gây ra những hậu quả tiêu cực cho các ngành kinh tế khác như vận tải, du lịch, sản xuất và dịch vụ.
- Lũng đoạn thị trường làm giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế trên thị trường quốc tế và trong khu vực. Ví dụ: Năm 2021, thị trường chứng khoán Trung Quốc đã chứng kiến một đợt điều chỉnh mạnh mẽ khi chính phủ Trung Quốc ra các quy định mới nhằm kiểm soát các công ty công nghệ, giáo dục và bảo hiểm. Việc này đã làm giảm giá trị của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Trung Quốc và các thị trường khác như Hồng Kông, Mỹ và Singapore. Sự điều chỉnh của thị trường chứng khoán Trung Quốc đã làm ảnh hưởng đến sự hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế và làm suy yếu vai trò của Trung Quốc trong khu vực và toàn cầu.
4. Cách phát hiện và biện pháp ngăn chặn lũng đoạn thị trường
4.1 Cách phát hiện lũng đoạn thị trường
Cách phát hiện lũng đoạn thị trường là một vấn đề khó khăn và phức tạp. Không có một công thức chung nào để xác định một thị trường bị lũng đoạn hay không, mà phải dựa vào nhiều yếu tố khác nhau như: loại thị trường, loại cổ phiếu hay hàng hóa, quy mô và thời gian của giao dịch, nguồn thông tin và bằng chứng về hành vi thao túng, tình hình cung cầu và giá cả trên thị trường,… Tuy nhiên, có một số dấu hiệu cơ bản có thể giúp bạn nhận biết một thị trường bị lũng đoạn như sau:
- Biến động giá cả và khối lượng giao dịch bất thường: Nếu bạn thấy giá cả và khối lượng giao dịch của một loại cổ phiếu hay hàng hóa tăng hoặc giảm đột ngột trong một khoảng thời gian ngắn mà không có lý do rõ ràng từ các thông tin cơ bản hay các sự kiện quan trọng liên quan, có thể là do có người đang cố gắng thao túng thị trường. Bạn nên kiểm tra các nguồn tin cậy để xem có tin tức hay phân tích nào hỗ trợ cho biến động đó hay không. Nếu không, bạn nên cẩn trọng khi giao dịch với loại cổ phiếu hay hàng hóa đó.
- Tin đồn và thông tin sai lệch: Nếu bạn nhận được các e-mail spam, tin nhắn, bài viết trên các diễn đàn hay mạng xã hội về một loại cổ phiếu hay hàng hóa nào đó với những lời khen ngợi quá đáng hoặc chỉ trích quá khắt khe, có thể là do có người đang cố gắng tạo ra sự chú ý hoặc hoang mang cho các nhà đầu tư. Bạn nên kiểm tra nguồn gốc và tính xác thực của các thông tin này trước khi quyết định giao dịch. Bạn nên tránh những nguồn tin không uy tín hoặc thiếu minh bạch.
- Giao dịch giả mạo và chuyển nhượng: Nếu bạn thấy có nhiều lệnh mua hoặc bán được đặt ra nhưng lại bị hủy bỏ ngay sau đó, có thể là do có người đang cố gắng ảnh hưởng đến giá cả và khối lượng giao dịch của thị trường. Bạn nên theo dõi các biểu đồ giá và khối lượng để xem có xu hướng nào được hình thành hay không. Bạn nên tránh những giao dịch có dấu hiệu bất thường hoặc không phù hợp với chiến lược của bạn
Đây là một số cách phát hiện lũng đoạn thị trường mà tôi có thể chia sẻ cho bạn. Tuy nhiên, bạn nên nhớ rằng không có cách nào là hoàn hảo và không có thị trường nào là hoàn toàn minh bạch. Bạn nên luôn tỉnh táo, nghiên cứu kỹ lưỡng và áp dụng các nguyên tắc đầu tư an toàn khi tham gia vào thị trường chứng khoán hay hàng hóa.
4.2 Biện pháp ngăn chặn lũng đoạn thị trường
Có nhiều biện pháp ngăn chặn lũng đoạn thị trường, dưới đây là một số biện pháp chính:
Thứ nhất, tăng cường giám sát và xử lý vi phạm: Các cơ quan quản lý Nhà nước như Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương… cần phối hợp chặt chẽ trong việc giám sát và kiểm tra các hoạt động của các tổ chức và cá nhân trên thị trường tài chính. Các hành vi thao túng giá, làm giá, gian lận, lừa đảo, không công bố hoặc công bố sai lệch thông tin cần được xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Các cơ quan quản lý cũng cần tăng cường công khai minh bạch các thông tin về thị trường tài chính để tạo sự tin tưởng cho nhà đầu tư.
Thứ hai, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bên liên quan: Các doanh nghiệp niêm yết, phát hành trái phiếu hay hàng hóa cần có ý thức và trách nhiệm cao trong việc tuân thủ các quy định về công bố thông tin, bảo đảm tính minh bạch và chính xác của các thông tin liên quan đến tình hình tài chính, kinh doanh, quy hoạch hay pháp lý của mình. Các doanh nghiệp cũng cần có kế hoạch sử dụng vốn hợp lý và hiệu quả, không để xảy ra rủi ro về thanh khoản hay thanh toán nợ. Các nhà đầu tư cá nhân hay tổ chức cần có nhận thức và kiến thức về thị trường tài chính, không để bị dẫn dắt bởi các thông tin sai lệch hay thiếu khách quan. Các nhà đầu tư cũng cần có chiến lược đầu tư phù hợp với mục tiêu và khả năng của mình, không để bị ảnh hưởng bởi tâm lý "bầy đàn" hay "tham lam - sợ hãi".
Thứ ba, phát triển các kênh đầu tư chuyên nghiệp: Các tổ chức cung cấp dịch vụ trên thị trường tài chính như các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty tư vấn tài chính… cần nâng cao chất lượng và uy tín của mình trong việc hỗ trợ và tư vấn cho các nhà đầu tư. Các tổ chức này cũng cần có vai trò tích cực trong việc phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới nhằm đa dạng hóa các kênh đầu tư cho các nhà đầu tư cá nhân hay tổ chức. Các tổ chức này cũng cần tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp và không có hành vi tiêu cực hay gây thiệt hại cho nhà đầu tư
Thứ tư, nếu Việt Nam muốn xây dựng một hệ thống thị trường năng động, điều cần làm là tạo ra một thị trường hấp dẫn và ổn định hơn nhằm thu hút các nhà đầu tư lớn. Nếu không, những công ty lớn của Việt Nam cũng sẽ tìm kiếm cơ hội niêm yết cổ phiếu của mình ở những thị trường khác.
Quý khách có thể tham khảo bài viết liên quan sau đây: Thị trường ngoại hối là gì ? Chức năng, đặc điểm, chủ thể của thị trường ngoại hối
Trên đây là tư vấn của luật Minh Khuê về vấn đề "Lũng đoạn thị trường (RIGGING THE MARKET) là gì ?" Mong rằng bài viết trên của chúng tôi sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Bạn đọc nếu có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6162 của chúng tôi để được tư vấn trực tiếp, giải đáp thắc mắc một cách nhanh chóng và kịp thời. Quý khách hàng có yêu cầu báo giá dịch vụ tư vấn vui lòng gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đọc đã quan tâm theo dõi nội dung tư vấn của chúng tôi. Xin trân trọng cảm ơn quý khách.