Mua bán một cá thể rắn hổ mang chúa bị truy cứu TNHS thế nào?

1. Có truy cứu TNHS đối với người mua bán một cá thể rắn hổ mang chúa hay không ?

Rắn hổ mang chúa, đôi khi còn được biết đến với tên gọi khác là rắn hổ chúa, là một loài động vật nguy cấp và quý hiếm, đang đối diện với nguy cơ suy giảm số lượng và nguy cơ tuyệt chủng. Để bảo vệ và duy trì tồn tại của loài này, việc quản lý và giữ gìn chúng trở nên cực kỳ quan trọng và điều này được phản ánh trong các quy định của pháp luật Việt Nam.

Theo quy định tại STT 84 Mục 2 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 160/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Điều 1 Nghị định 64/2019/NĐ-CP, rắn hổ mang chúa được xác định là một trong những động vật nguy cấp và quý hiếm và do đó, chúng được ưu tiên bảo vệ. Điều này có nghĩa là mọi hành vi mua bán, sử dụng, hay làm tổn thương loài này đều bị coi là vi phạm và sẽ chịu trách nhiệm pháp lý nặng nề.

Người mua bán rắn hổ mang chúa không chỉ đối mặt với việc bị xử lý dân sự, mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bổ sung năm 2017 về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm. Điều này đặt ra một nguy cơ nghiêm trọng cho những người tham gia vào thị trường đen buôn bán rắn hổ mang chúa.

Theo quy định rộng lớn về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, việc mua bán rắn hổ mang chúa không chỉ là một hành vi vi phạm pháp luật mà còn mang theo nhiều hậu quả nặng nề và đe dọa đến sự tồn tại của loài này. Người mua bán một cá thể rắn hổ mang chúa không chỉ đơn thuần đối diện với nguy cơ bị phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 02 tỷ đồng hoặc có thể phải chịu mức phạt tù nặng từ 01 năm đến 05 năm, mà còn đối mặt với những hậu quả xã hội và cá nhân không lường trước được.

Mức phạt tiền và tù như vậy không chỉ là biện pháp trừng phạt mà còn là cách để xã hội thể hiện sự nghiêm túc và quyết liệt trong việc bảo vệ các loài động vật nguy cấp, quý, hiếm. Nó cũng nhằm ngăn chặn tình trạng săn bắt, buôn bán trái phép loài động vật này, giữ cho tỷ lệ mất mát và suy giảm số lượng không ngừng tăng lên.

Ngoài mức phạt tiền và tù, người vi phạm còn phải đối mặt với những hậu quả pháp lý nặng nề khác. Phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng là một khoản phạt khác có thể áp dụng, tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của vi phạm. Điều này không chỉ tạo ra áp lực tài chính mà còn đưa ra một thông điệp mạnh mẽ về việc xã hội không chấp nhận những hành vi gây hại đối với động vật quý hiếm.

Hơn nữa, nếu bị kết án, người phạm tội còn có thể phải đối diện với cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề, hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. Điều này không chỉ là một hình phạt cá nhân mà còn là một biện pháp nhằm ngăn chặn tái phạm và tạo ra một tác động tích cực trong việc ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật quý hiếm.

Tóm lại, việc áp đặt những hình phạt nặng này không chỉ nhằm mục đích ngăn chặn việc buôn bán trái phép rắn hổ mang chúa mà còn là một biện pháp quan trọng để bảo vệ sự đa dạng sinh học và duy trì cân bằng tự nhiên. Nó cũng là một lời nhắc nhở cho cộng đồng về trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường và động vật quý hiếm, giúp xây dựng một xã hội có trách nhiệm và nhận thức cao về bảo vệ môi trường.

2. Có được giảm nhẹ TNHS khi người mua bán một cá thể rắn hổ mang nhưng ăn năn hối cải ?

Theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bổ sung năm 2017, có nêu rõ những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Trong số đó, điểm s đề cập đến việc người phạm tội thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải. Điều này tạo ra một khả năng cho người mua bán rắn hổ mang chúa, nếu họ thể hiện lòng hối cải và tự thú nhận lỗi trước cơ quan chức năng, có thể được xem xét để giảm nhẹ mức độ trách nhiệm hình sự của mình.

Tuy nhiên, quá trình này không phải là tự động và đòi hỏi sự đánh giá cụ thể từ phía cơ quan xử lý vụ án. Việc thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải chỉ là một trong những yếu tố được xem xét và quyết định giảm nhẹ trách nhiệm hình sự hay không sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, lòng hối cải của người phạm tội và tình hình cụ thể của vụ án.

Việc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là một biện pháp nhằm động viên người phạm tội để thể hiện sự hối cải và ý thức trách nhiệm. Tuy nhiên, trong trường hợp vi phạm liên quan đến bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo rằng quy định pháp luật vẫn đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong việc ngăn chặn tình trạng buôn bán và săn bắt trái phép động vật quý hiếm.

Tóm lại, người mua bán rắn hổ mang chúa nếu ăn năn hối cải và thành khẩn khai báo có thể mong đợi mức độ trách nhiệm hình sự của mình được giảm nhẹ. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố và cần sự xem xét cân nhắc từ phía cơ quan xử lý vụ án để đảm bảo công bằng và hiệu quả trong việc bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.

3. Quy định về thời hiệu thi hành bản án đối với người mua bán rắn hổ mang chúa ?

Quy định về thời hiệu thi hành bản án trong trường hợp mua bán rắn hổ mang chúa là một khía cạnh quan trọng của hệ thống pháp luật, đóng vai trò quyết định trong việc thực thi công lý và đảm bảo tính công bằng. Theo Điều 60 của Bộ luật Hình sự 2015, việc xác định thời gian thi hành bản án hình sự đối với người mua bán rắn hổ mang chúa được thực hiện theo những quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính hợp lý và hiệu quả của quy trình pháp luật.

Thời hiệu thi hành bản án là khoảng thời gian mà người bị kết án, đặc biệt là người mua bán rắn hổ mang chúa, không phải chấp hành bản án đã được tuyên. Quy định này nhằm tạo ra một khung thời gian cụ thể để đảm bảo rằng quá trình thi hành bản án diễn ra một cách có trật tự và có tính hợp lý.

Theo Điều 60, thời hiệu thi hành bản án hình sự đối với người mua bán rắn hổ mang chúa được xác định theo các mức thời hạn cụ thể, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tội phạm:

- Đối với những trường hợp mua bán rắn hổ mang chúa và bị xử phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc xử phạt tù từ 03 năm trở xuống, thời hiệu thi hành là 05 năm.

- Đối với trường hợp mua bán rắn hổ mang chúa và bị xử phạt tù từ trên 03 năm đến 15 năm, thời hiệu thi hành là 10 năm.

- Trong trường hợp mua bán rắn hổ mang chúa và bị xử phạt tù từ trên 15 năm đến 30 năm, thời hiệu thi hành là 15 năm.

- Đối với những trường hợp mua bán rắn hổ mang chúa và bị xử phạt tù chung thân hoặc tử hình, thời hiệu thi hành là 20 năm.

Quy định về thời hiệu thi hành bản án đối với người mua bán rắn hổ mang chúa, đặc biệt là trong trường hợp vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, mang lại những thông điệp rõ ràng về tính minh bạch và công bằng trong hệ thống pháp luật. Như đã được phân tích ở trên, thời hiệu này có thể là 05 hoặc 10 năm, tùy thuộc vào mức án cụ thể được tuyên trong bản án.

Mức thời hiệu thi hành được xác định dựa trên độ nghiêm trọng của tội phạm, là một biện pháp linh hoạt để đáp ứng đúng mức với từng trường hợp. Đối với những trường hợp mua bán rắn hổ mang chúa và bị xử phạt tù từ 03 năm trở xuống hoặc xử phạt tiền, cải tạo không giam giữ, thời hiệu là 05 năm. Trong khi đó, đối với những trường hợp có án phạt tù từ 03 năm đến 15 năm, thời hiệu là 10 năm.

Thời hiệu thi hành bản án không chỉ là một biện pháp trừng phạt mà còn là một cơ hội cho người mua bán rắn hổ mang chúa có thời gian để hối cải, tự khắc phục hành vi vi phạm và thích ứng với xã hội. Điều này tạo ra một cơ hội để người phạm tội có thể tham gia vào các chương trình cải tạo, rèn luyện, nhằm tái hòa nhập xã hội một cách tích cực sau khi thời hiệu thi hành bản án kết thúc.

Mục tiêu của quy định này không chỉ là để trừng phạt mà còn để đảm bảo tính công bằng và nhân quyền trong quá trình thi hành án. Cũng như mọi quy định khác, quy tắc này thể hiện sự cân nhắc và linh hoạt của hệ thống pháp luật, đồng thời khẳng định cam kết trong việc bảo vệ môi trường và động vật quý hiếm. Điều này đồng thời là một thông điệp rõ ràng đến cộng đồng về tính quyết liệt trong việc ngăn chặn buôn bán và săn bắt trái phép các loài động vật quý hiếm, đặc biệt là rắn hổ mang chúa.

Những mức thời hiệu được quy định có mục tiêu là xác định rõ ràng, dựa trên tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội, để tạo ra sự linh hoạt và sự công bằng trong quá trình thi hành bản án. Việc này giúp đảm bảo rằng người mua bán rắn hổ mang chúa sẽ phải chịu trách nhiệm theo một cách có tính hợp lý và công bằng, đồng thời cung cấp một cơ chế linh hoạt để đối mặt với các trường hợp cụ thể và đặc biệt của tội phạm mua bán động vật quý hiếm.

Xem thêm: Buôn bán 02 con rắn hổ mang (1,5 đến 2 kg) bị xử phạt thế nào ?

Liên hệ qua 1900.6162 hoặc qua lienhe@luatminhkhue.vn