Mua đất giấy viết tay thì có thực hiện công chứng được hay không?

1. Khái niệm giấy viết tay và công chứng

Giấy viết tay là một hình thức của hợp đồng mua bán đất được lập thành văn bản nhưng không được công chứng, chứng thực bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này có nghĩa là giấy viết tay không có sự xác nhận từ một công chứng viên, do đó không đảm bảo tính chính xác, tính hợp pháp và sự thỏa thuận chính thức của hai bên theo quy định pháp luật.

Công chứng là việc công chứng viên của một tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự khác bằng văn bản, tính chính xác, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt mà theo quy định của pháp luật phải công chứng hoặc cá nhân, tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng.

Trong đó:

- Công chứng viên là người có đủ tiêu chuẩn theo quy định của Luật Công chứng, được Bộ trưởng Bộ Tư pháp bổ nhiệm để hành nghề công chứng.

- Tổ chức hành nghề công chứng bao gồm Phòng công chứng và Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo quy định của Luật Công chứng và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Việc lựa chọn giấy viết tay hay sử dụng dịch vụ công chứng phụ thuộc vào tính chất của giao dịch và mức độ yêu cầu về tính chính xác, hợp pháp. Đối với giao dịch mua bán đất, việc sử dụng giấy viết tay không công chứng có thể gây ra các vấn đề pháp lý và rủi ro cho các bên liên quan, do đó nên tuân thủ quy định và sử dụng dịch vụ công chứng để đảm bảo tính hợp pháp và bảo vệ quyền lợi của mọi bên. 

2. Quy định pháp luật về công chứng hợp đồng mua đất bằng giấy viết tay 

Căn cứ theo điểm a khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013 và điểm a Khoản 3 Điều 17 Luât đất đai 2024 (có hiệu lực từ ngày 1/8/2024) đều quy định về hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực.

Đồng thời tại khoản 2 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định về hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.

Như vậy, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực mới có hiệu lực pháp luật. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không được công chứng, chứng thực nên bị vô hiệu do không tuân thủ về mặt hình thức.

Tuy nhiên, trừ 02 trường hợp sau đây căn cứ tại Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: 

Giao dịch dân sự vi phạm quy định điều kiện có hiệu lực về hình thức thì vô hiệu, trừ trường hợp sau đây:

- Giao dịch dân sự đã được xác lập theo quy định phải bằng văn bản nhưng văn bản không đúng quy định của luật mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó;

- Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trong trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực.

Như vậy, giấy mua bán nhà đất viết tay không có công chứng, chứng thực sẽ bị vô hiệu vì không bảo đảm về mặt hình thức. Tuy nhiên, nếu đã thực hiện ít nhất ⅔ nghĩa vụ trong giao dịch thì người dân có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của hợp đồng mà không cần thực hiện việc công chứng, chứng thực. 

3. Hậu quả mua đất bằng giấy viết tay không công chứng 

Việc ký kết hợp đồng mua bán đất chỉ bằng giấy viết tay mà không được công chứng là một hành động có thể mang lại những hậu quả nghiêm trọng về mặt pháp lý. Đầu tiên, theo quy định của pháp luật Việt Nam, hợp đồng mua bán đất cần được thực hiện bằng văn bản công chứng để có hiệu lực pháp lý. Việc sử dụng giấy viết tay không công chứng khiến cho hợp đồng này không được coi là chứng minh sự thỏa thuận của hai bên một cách hợp pháp và rõ ràng.

Hậu quả trực tiếp của việc này là người mua có thể mất quyền sở hữu đối với thửa đất đã mua. Khi không có hợp đồng mua bán hợp lệ, bất kỳ tranh chấp nào về quyền sở hữu đất đai cũng như các quyền liên quan sẽ gặp khó khăn trong việc giải quyết pháp lý và có thể dẫn đến mất mát tài sản đáng kể cho người mua.

Ngoài ra, người bán trong trường hợp này có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người mua. Do việc không có hợp đồng chính thức, nếu xảy ra tranh cãi hoặc tranh chấp về quyền sở hữu, người mua có quyền yêu cầu bồi thường từ người bán về các tổn thất đã phải chịu.

Tóm lại, việc ký kết hợp đồng mua bán đất bằng giấy viết tay không được công chứng không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn mang lại những hậu quả nghiêm trọng về mặt pháp lý và tài chính cho cả hai bên tham gia giao dịch. Do đó, việc tuân thủ quy định về hình thức và thủ tục pháp lý trong giao dịch mua bán đất là rất cần thiết để tránh những rủi ro không mong muốn. 

4. Giải pháp đảm bảo hiệu quả của hợp đồng mua bán đất bằng giấy viết tay

Để đảm bảo tính hợp pháp và an toàn trong giao dịch mua bán đất, có những giải pháp cụ thể như sau:

Thực hiện giao dịch theo đúng quy định pháp luật:

Việc giao dịch mua bán đất cần tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật hiện hành. Điều này bao gồm việc lập hợp đồng mua bán đất theo mẫu chuẩn và đúng các nội dung quy định.

Lập hợp đồng mua bán đất thành văn bản và được công chứng:

Hợp đồng mua bán đất cần được lập thành văn bản để chứng minh sự thỏa thuận giữa hai bên một cách rõ ràng và hợp pháp. Đồng thời, hợp đồng cần phải được công chứng bởi cơ quan có thẩm quyền để có giá trị pháp lý cao nhất.

Tham khảo ý kiến của luật sư:

Trước khi ký kết hợp đồng mua bán đất, nên tham khảo ý kiến của luật sư chuyên nghiệp. Luật sư sẽ giúp phân tích và đánh giá các điều khoản trong hợp đồng, đảm bảo rằng quyền lợi của bản thân được bảo vệ đầy đủ và không có rủi ro pháp lý.

Những giải pháp trên sẽ giúp người tham gia giao dịch mua bán đất có được một hợp đồng hợp pháp, minh bạch và an toàn. Việc tuân thủ các quy định pháp luật và có sự hỗ trợ từ luật sư sẽ giảm thiểu các rủi ro pháp lý có thể xảy ra sau này và bảo vệ quyền lợi của mọi bên trong giao dịch.

Việc mua đất chỉ bằng giấy viết tay mà không được công chứng là hành vi vi phạm pháp luật và không có hiệu lực pháp lý tại Việt Nam. Điều này là do theo quy định của pháp luật, các giao dịch mua bán đất phải được thực hiện theo các quy định rõ ràng và có sự chứng thực từ cơ quan có thẩm quyền.

Khi tham gia giao dịch mua bán đất, việc thực hiện theo đúng quy định pháp luật là cực kỳ quan trọng để đảm bảo quyền lợi của bản thân. Đây là biện pháp bảo vệ mình khỏi những rủi ro pháp lý và đảm bảo tính hợp pháp, minh bạch của giao dịch.

Tóm lại, để tránh những vấn đề pháp lý không mong muốn và bảo vệ quyền lợi của mình, người mua đất nên luôn tuân thủ và áp dụng đúng quy định pháp luật khi thực hiện giao dịch mua bán đất. Điều này sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của mọi bên trong giao dịch và đồng thời đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế và xã hội.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Mua đất giấy viết tay thì có thực hiện công chứng được hay không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Bài viết liên quan: Mua đất bằng giấy viết tay nhưng đã bị mất giấy tờ mua bán cần làm gì?

Nếu quý khách hàng còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách hàng cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất. Xin trân trọng cảm ơn!