Mưa lớn làm thiệt hại tài sản có được bồi thường không?

1. Mưa lớn làm thiệt hại tài sản có được bồi thường hay không?

Theo quy định của Bộ luật dân sự 2015, chỉ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng khi có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại (trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác);

Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP (đã hết hiệu lực ngày 1/1/2023, hiện nay chưa có văn bản thay thế) cũng hướng dẫn áp dụng quy định bồi thường hiệt hại ngoài hợp đồng rất cụ thể. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng chỉ phát sinh khi có đầy đủ các yếu tố sau:

- Phải có thiệt hại xảy ra (vật chất hoặc tinh thần);

Thiệt hại là những tổn thất thực tế do việc xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, tài sản của cá nhân, tổ chức.

+ Thiệt hại về tính mạng, sức khỏe làm phát sinh thiệt hại về vật chất bao gồm chi phí cứu chữa, bồi thường, chăm sóc, phục hồi chức năng bị mất, thu  nhập thực tế bị mất, bị giảm sút do thiệt hại về tính mạng, sức khỏe.

+ Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm uy tín bị xâm hại bao gồm chi phí hợp lý để ngăn chặn, khắc phục thiệt hại, thu nhập thực tế bị mất, bị giảm sút do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm hại.

+ Thiệt hại do bị tổn thất về tinh thần. Tòa án có thể buộc người xâm hại bồi thường một khoản tiền để bù đắp tổn thất về tinh thần cho người bị thiệt hại, người thân thích gần gũi của nạn nhân

Trong trường hợp thiệt hại hoàn toàn do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại thì cho dù có thiệt hại thực tế xảy ra thì người gây ra thiệt hại cũng không phải bồi thường trừ trường hợp có sự thỏa thuận khác hoặc thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra, bồi thường thiệt hại do xúc vật gây ra,…

- Phải có hành vi trái pháp luật;

Quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, tài sản là một quyền tuyệt đối của mọi công dân, tổ chức. Mọi người đều phải tôn trọng những quyền đó của chủ thể khác, không được thực hiện bất cứ hành vi nào “xâm phạm” đến các quyền đó. Việc “xâm phạm” mà gây thiệt hại có thể là hành vi vi phạm pháp luật hình sự, hành chính, dân sự, kể cả những hành vi vi phạm đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, vi phạm các quy tắc sinh hoạt trong từng cộng đồng dân cư…

- Thiệt hại xảy ra phải là kết quả tất yếu của hành vi trái pháp luật và hành vi trái pháp luật là nguyên nhân gây ra thiệt hại;

- Phải có lỗi của người gây thiệt hại (cố ý hoặc vô ý).

Người gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm dân sự khi họ có lỗi. Xét về hình thức lỗi là thái độ tâm lý của người  có hành vi gây thiệt hại, lỗi được thể hiện dưới dạng cố ý  hay vô ý.

Từ những quy định trên có thể thấy, thiệt hại tài sản do thiên tai gây ra thường không phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do không có hành vi trái luật, người dân phải hoàn toàn gánh chịu những rủi ro này. Tuy nhiên, trong khi xảy ra thiên tai, nếu có hành vi trái pháp luật, và đó là nguyên nhân gây ra thiệt hại, có lỗi của người gây thiệt hại thì sẽ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

2. Nguyên tắc thống kê, đánh giá thiệt hại do thiên tai gây ra như thế nào?

Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư liên tịch 43/2015/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT quy định về thiệt hại do thiên tai gây ra là những tác động của các loại hình thiên tai ảnh hưởng đến con người, động vật nuôi ở các mức độ khác nhau; làm phá hủy hoặc hư hỏng về vật chất, môi trường, điều kiện sống và các hoạt động kinh tế, xã hội xảy ra trong hoặc ngay khi thiên tai xảy ra.

Quy định về nguyên tắc thống kê, đánh giá thiệt hại theo Điều 4 Thông tư liên tịch 43/2015/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT như sau:

- Thống kê, đánh giá thiệt hại phải được thực hiện phù hợp với thực tế, đáp ứng việc chỉ đạo, điều hành, ứng phó với thiên tai. Việc lập báo cáo thống kê thiệt hại phải được thực hiện theo đúng thẩm quyền.

- Đảm bảo tính khách quan, công khai, minh bạch; phản ánh sát thực tế về mức độ thiệt hại do thiên tai gây ra.

- Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan đến hoạt động thống kê, đánh giá thiệt hại.

- Đáp ứng được các yêu cầu trong công tác thống kê, đánh giá thiệt hại.

3. Hiện nay có bao nhiêu mức thiệt hại về vật chất do thiên tai gây ra?

Tại khoản 4 Điều 2 Thông tư liên tịch 43/2015/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT quy định về thiệt hại về vật chất bao gồm nhà ở, kết cấu hạ tầng và các cơ sở vật chất liên quan; mùa màng, tàu thuyền, lồng bè nuôi trồng thủy, hải sản và các dạng vật chất khác được quy định tại các Biểu mẫu thống kê kèm theo thông tư này.

Bên cạnh đó, Điều 3 Thông tư liên tịch 43/2015/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT quy định về mức thiệt hại về vật chất như sau: 

- Thiệt hại hoàn toàn: là những vật chất bị mất trắng hoặc bị phá hủy, hư hỏng trên 70% không thể khôi phục lại.

- Thiệt hại rất nặng: là những vật chất bị giảm năng suất hoặc bị phá hủy, hư hỏng từ 50-70%.

- Thiệt hại nặng: là những vật chất bị giảm năng suất hoặc bị phá hủy, hư hỏng từ 30-50%.

- Thiệt hại một phần: là những vật chất bị giảm năng suất hoặc bị hư hỏng dưới 30%.

Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là gì? Ví dụ và cách xác định

4. Thống kê, đánh giá thiệt hại do thiên tai gây ra dựa trên chỉ tiêu nào?

Tại Điều 5 Thông tư liên tịch 43/2015/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT quy định về chỉ tiêu thống kê, đánh giá thiệt hại như sau:

Chỉ tiêu thống kê, đánh giá thiệt hại do thiên tai gây ra bao gồm:

- Về người: gồm người chết, mất tích, bị thương và số hộ, số người bị ảnh hưởng trực tiếp.

- Về nhà ở: bao gồm nhà kiên cố, bán kiên cố, thiếu kiên cố và nhà đơn sơ

- Về giáo dục: gồm những cơ sở vật chất của trường học, các thiết bị giáo dục.

- Về y tế: gồm những số cơ sở y tế, thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế.

- Về Văn hóa: gồm những công trình văn hóa, di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh, các tài sản, trang thiết bị văn hóa.

- Về nông, lâm, diêm nghiệp: gồm những diện tích gieo trồng về nông nghiệp, diện tích trồng rừng tập trung trong lâm nghiệp, diện tích làm muối, số lượng muối, lương thực đã thu hoạch, cây trồng phân tán và cây xanh đô thị.

- Về chăn nuôi: gồm những gia súc, gia cầm, vật nuôi khác; chuồng trại, trang thiết bị, vật tư chăn nuôi.

- Về thủy lợi: gồm những công trình đê, kè, cống, đê bao, bờ bao, kênh mương, trạm bơm, hồ chứa, đập thủy lợi và các công trình thủy lợi khác.

- Về giao thông: gồm những cơ sở hạ tầng, phương tiện giao thông vận tải đường bộ, đường thủy nội địa, đường sắt, hàng hải, hàng không.

- Về thủy sản: gồm những diện tích, sản phẩm nuôi trồng thủy sản trên sông, hồ, ao, lồng, bè; các trang thiết bị khai thác, nuôi trồng thủy sản và tàu cá.

- Về thông tin liên lạc: gồm các cột ăng ten, cột treo cáp và các trang thiết bị, vật tư phục vụ thông tin liên lạc.

- Về công nghiệp: gồm những cơ sở vật chất về công nghiệp và công nghiệp dầu khí.

- Về xây dựng: gồm những công trình xây dựng đang thi công; các thiết bị, máy móc, vật tư xây dựng.

- Các công trình khác

Danh mục chi tiết của các nhóm chỉ tiêu được quy định tại các Biểu mẫu thống kê tổng hợp thiệt hại của các loại hình thiên tai trong phụ lục I; giải thích khái niệm, cách xác định các chỉ tiêu thống kê, đánh giá thiệt hại được quy định cụ thể tại phụ lục II của Thông tư liên tịch 43/2015/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT

Quý khách hàng có nhu cầu tìm hiểu về quy định pháp luật, có thể tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng là gì? Căn cứ xác định bồi thường. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật  qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng.