Luật Đầu tư năm 2025 được ban hành nhằm hoàn thiện khung pháp lý, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập trong giai đoạn mới. Việc xác định rõ mục tiêu, phạm vi và đối tượng điều chỉnh của Luật không chỉ giúp định hướng chính sách thu hút đầu tư mà còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các hoạt động đầu tư kinh doanh. Những quy định này đóng vai trò nền tảng, góp phần đảm bảo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và thuận lợi cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và sử dụng nguồn lực đầu tư một cách hợp lý, bền vững.
1. Phạm vi điều chỉnh Luật đầu tư 2025
Theo điều 1 Luật đầu tư 2025, Phạm vi điều chỉnh của Luật này bao quát toàn bộ các hoạt động đầu tư kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm mọi hình thức đầu tư, kinh doanh của các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài, từ việc thực hiện các dự án, gói thầu, hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ, đến các hình thức hợp tác kinh doanh khác được pháp luật cho phép. Luật này cũng điều chỉnh các hoạt động đầu tư kinh doanh mà nhà đầu tư Việt Nam thực hiện ra nước ngoài, bao gồm việc thành lập doanh nghiệp, góp vốn, mua cổ phần, thực hiện dự án đầu tư, ký kết hợp đồng kinh doanh, hợp tác với các đối tác nước ngoài và các giao dịch thương mại, tài chính khác liên quan đến hoạt động đầu tư.
Việc quy định phạm vi điều chỉnh rộng rãi này nhằm tạo ra khuôn khổ pháp lý toàn diện và thống nhất, đảm bảo rằng tất cả các hành vi đầu tư kinh doanh đều được quản lý, giám sát và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, góp phần tăng cường minh bạch, công bằng, trách nhiệm và hiệu quả trong hoạt động đầu tư. Đồng thời, phạm vi điều chỉnh này cũng giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư trong và ngoài nước, hỗ trợ nhà nước trong việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế, thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, nâng cao vị thế của Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế.
Luật này còn đảm bảo rằng các quy định về đầu tư trong nước và ra nước ngoài được thống nhất về cơ chế, nguyên tắc, quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư triển khai hoạt động một cách chủ động, sáng tạo và an toàn, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý và tranh chấp phát sinh trong quá trình đầu tư.
2. Đối tượng áp dụng Luật đầu tư 2025
Theo điều 2 Luật đầu tư 2025, Luật này áp dụng đối với tất cả các nhà đầu tư, bao gồm cả nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài, những người trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào các hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam, cũng như nhà đầu tư Việt Nam thực hiện đầu tư ra nước ngoài. Nhà đầu tư trong phạm vi điều chỉnh của Luật có thể là tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hoặc nhóm hợp tác, liên doanh thực hiện các dự án, gói thầu, hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ, nghiên cứu khoa học, công nghệ hoặc các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, Luật cũng áp dụng đối với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý, giám sát và hỗ trợ hoạt động đầu tư kinh doanh, bao gồm các bộ, ngành, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, chính quyền địa phương và các cơ quan, tổ chức khác được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về đầu tư. Đồng thời, các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến quá trình đầu tư cũng nằm trong phạm vi áp dụng của Luật, bao gồm các bên mời thầu, chủ đầu tư, nhà thầu, nhà cung cấp dịch vụ, tư vấn, chuyên gia, hiệp hội nghề nghiệp và các tổ chức, cá nhân tham gia hỗ trợ, giám sát hoặc thực hiện dịch vụ liên quan đến dự án đầu tư.
Việc xác định đối tượng áp dụng rộng rãi và chi tiết này nhằm bảo đảm rằng tất cả các bên tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động đầu tư đều phải thực hiện đúng các quy định của pháp luật, từ đó tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, công bằng, cạnh tranh lành mạnh và an toàn. Đồng thời, quy định này giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia quản lý và thực hiện hoạt động đầu tư, giảm thiểu rủi ro pháp lý, tránh tranh chấp và nâng cao hiệu quả của các dự án đầu tư kinh doanh trong và ngoài nước.
Thông qua việc áp dụng đồng bộ các quy định đối với nhà đầu tư và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, Luật hướng tới việc hình thành hệ thống quản lý đầu tư toàn diện, thống nhất, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam, nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, đồng thời khẳng định vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế trong lĩnh vực đầu tư và kinh doanh.
3. Chính sách về đầu tư kinh doanh
Theo Điều 5 Luật đầu tư 2023, Các chính sách về đầu tư kinh doanh bao gồm những quy định nhằm xác định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của nhà đầu tư, đồng thời bảo đảm môi trường đầu tư minh bạch, công bằng, ổn định và thuận lợi. Các chính sách này không chỉ tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện hoạt động kinh doanh trong nước và ra nước ngoài, mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, duy trì an ninh quốc phòng, tôn trọng pháp luật quốc tế và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Cụ thể, các chính sách này bao gồm:
- Quyền lựa chọn ngành nghề đầu tư
Nhà đầu tư có quyền thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong những ngành, nghề mà Luật này không cấm. Đối với các ngành, nghề có điều kiện, nhà đầu tư phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật. Quy định này vừa bảo đảm quyền tự do kinh doanh, vừa kiểm soát những lĩnh vực nhạy cảm, quan trọng đối với quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội hoặc các ngành yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường.
- Quyền tự quyết và trách nhiệm của nhà đầu tư
Nhà đầu tư được tự quyết định mọi hoạt động đầu tư kinh doanh và phải tự chịu trách nhiệm theo pháp luật. Đồng thời, nhà đầu tư được tiếp cận các nguồn vốn, quỹ hỗ trợ, sử dụng đất đai và tài nguyên khác theo quy định. Điều này khẳng định quyền tự chủ kinh doanh, thúc đẩy tính sáng tạo và hiệu quả, đồng thời yêu cầu nhà đầu tư tuân thủ pháp luật, chịu trách nhiệm về mọi rủi ro và kết quả hoạt động của mình.
- Trách nhiệm bảo vệ an ninh quốc phòng
Nhà đầu tư có thể bị đình chỉ, ngừng hoặc chấm dứt hoạt động nếu gây phương hại hoặc có nguy cơ gây phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia. Quy định này nhấn mạnh rằng quyền kinh doanh không được vượt qua lợi ích an ninh, trật tự xã hội và an toàn quốc gia, đảm bảo hoạt động đầu tư luôn phù hợp với lợi ích chung của đất nước.
- Bảo hộ quyền lợi của nhà đầu tư
Nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư, thu nhập và các quyền lợi hợp pháp khác của nhà đầu tư. Điều này đảm bảo nhà đầu tư yên tâm triển khai các dự án, đầu tư lâu dài, đồng thời tạo niềm tin về môi trường pháp lý và an ninh cho cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.
- Bình đẳng, khuyến khích và hỗ trợ nhà đầu tư
Nhà nước đối xử bình đẳng giữa các nhà đầu tư và có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư kinh doanh. Quy định này không chỉ thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh mà còn hướng tới phát triển bền vững các ngành kinh tế, giúp nhà đầu tư khai thác hiệu quả tiềm năng thị trường.
- Thực hiện điều ước quốc tế về đầu tư
Nhà nước tôn trọng và thực hiện các điều ước quốc tế về đầu tư mà Việt Nam là thành viên. Điều này bảo đảm nhà đầu tư được hưởng các quyền lợi, bảo hộ và cơ chế giải quyết tranh chấp theo chuẩn mực quốc tế, góp phần nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Chính sách về đầu tư kinh doanh được xây dựng nhằm cân bằng giữa quyền tự do kinh doanh, trách nhiệm pháp lý của nhà đầu tư và lợi ích quốc gia. Việc thực hiện đầy đủ các chính sách này tạo ra môi trường đầu tư minh bạch, công bằng, an toàn, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và nâng cao uy tín quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực đầu tư kinh doanh.
Kết luận
Mục tiêu, phạm vi và đối tượng điều chỉnh của Luật Đầu tư năm 2025 giữ vai trò cốt lõi trong việc định hình toàn bộ hệ thống pháp luật về đầu tư. Khi các nội dung này được quy định rõ ràng, cụ thể, không chỉ giúp các nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận và tuân thủ pháp luật mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan quản lý trong quá trình thực thi và giám sát. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, công bằng và cạnh tranh lành mạnh.
Bên cạnh đó, việc xác định đúng mục tiêu và phạm vi điều chỉnh còn giúp định hướng dòng vốn đầu tư vào những lĩnh vực ưu tiên, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực mà còn thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Nhìn chung, các quy định này không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn có giá trị định hướng quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế trong tương lai.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900 6162 để được giải đáp.
