1. Điều kiện để được hưởng BHXH 1 lần:
Theo quy định của pháp luật căn cứ tại Khoản 1, Điều 8 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP ngày 11/11/2015 của Chính phủ, có quy định rõ ràng về quyền lợi của người lao động trong việc hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần. Theo đó, người lao động có thể được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp cụ thể sau đây:
- Người lao động đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật BHXH nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH, hoặc theo quy định tại Khoản 3 Điều 54 của Luật BHXH mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện. Điều này có nghĩa là những người lao động không đủ thời gian đóng BHXH theo quy định nhưng vẫn đủ tuổi nghỉ hưu có quyền yêu cầu rút tiền BHXH một lần để đảm bảo cuộc sống.
- Trường hợp thứ hai là người lao động đã nghỉ việc trong một năm và chưa đủ 20 năm đóng BHXH, đồng thời không tiếp tục đóng BHXH. Điều này tạo điều kiện cho những lao động tạm thời rời xa thị trường lao động có thể rút tiền BHXH một lần để đáp ứng các nhu cầu cấp bách trong cuộc sống.
- Trường hợp thứ ba liên quan đến những người ra nước ngoài để định cư. Khi quyết định định cư ở nước ngoài, người lao động có quyền yêu cầu hưởng BHXH một lần, giúp họ có nguồn tài chính khi bắt đầu cuộc sống mới tại quốc gia khác.
- Cuối cùng, những người đang mắc các bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và các bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế cũng có quyền được rút BHXH một lần. Điều này cho thấy sự quan tâm của pháp luật đối với sức khỏe và cuộc sống của người lao động trong hoàn cảnh khó khăn.
Nếu bạn đã đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định nêu trên, bạn có quyền lựa chọn rút BHXH một lần bất kể thời điểm nào, căn cứ vào nhu cầu thực tế của mình. Trong trường hợp bạn không lựa chọn rút BHXH một lần, thời gian đóng BHXH của bạn sẽ được bảo lưu. Khi bạn trở lại làm việc và tiếp tục đóng BHXH, thời gian đóng sẽ được cộng nối, giúp bạn tích lũy đủ thời gian để hưởng các quyền lợi BHXH trong tương lai.
2. Hồ sơ cần chuẩn bị:
(1) Trường hợp hưởng BHXH một lần:
Hồ sơ giải quyết nhận bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần là một phần quan trọng để đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Để thực hiện thủ tục này, người hưởng cần chuẩn bị các tài liệu sau:
- Bản chính Sổ BHXH: Đây là tài liệu quan trọng xác nhận thời gian tham gia BHXH của người lao động.
- Bản chính Đơn đề nghị (Mẫu số 14-HSB): Người lao động cần điền đầy đủ thông tin trong mẫu đơn này để đề nghị hưởng BHXH một lần.
Mẫu số 14-HSB: Đây là mẫu đơn tiêu chuẩn được quy định và cần thiết cho quá trình giải quyết.
- Giấy tờ bổ sung cho trường hợp ra nước ngoài định cư: Đối với những người ra nước ngoài để định cư, cần cung cấp thêm một trong các giấy tờ sau:
+ Bản sao Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam.
+ Bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau:
Hộ chiếu do nước ngoài cấp.
Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư.
Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; hoặc giấy tờ xác nhận/thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên.
- Hồ sơ cho trường hợp mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng: Nếu người lao động mắc các bệnh như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, hoặc nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS, cần thêm:
- Trích sao hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng không tự phục vụ được.
- Nếu mắc các bệnh khác, cần Biên bản giám định y khoa có kết luận suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, chứng minh tình trạng không tự thực hiện được các hoạt động sinh hoạt cá nhân.
- Chi phí giám định y khoa (nếu có): Trường hợp thanh toán phí giám định y khoa, cần kèm theo hóa đơn, chứng từ thu phí giám định cùng với bản chính bảng kê các nội dung giám định.
- Bản khai cá nhân về thời gian phục vụ trong Quân đội: Đối với người có thời gian phục vụ trong Quân đội trước ngày 01/01/2007 tại địa bàn có hưởng phụ cấp khu vực, cần bổ sung:
+ Bản chính Bản khai cá nhân (Mẫu số 04B-HBQP) ban hành kèm theo Thông tư 136/2020/TT-BQP ngày 29/10/2020, nếu mã sổ BHXH không thể hiện đầy đủ thông tin.
(2) Đối với người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam và muốn nhận bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần, cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm các tài liệu sau:
- Bản chính Đơn đề nghị (Mẫu số 14-HSB): Đây là tài liệu đầu tiên và quan trọng nhất trong hồ sơ. Người lao động cần điền đầy đủ thông tin theo mẫu quy định, nêu rõ lý do xin hưởng BHXH một lần.
- Hồ sơ bệnh án (nếu có): Trong trường hợp người lao động mắc phải những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng hoặc nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS, cần cung cấp trích sao hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án. Tài liệu này phải thể hiện rõ tình trạng không tự phục vụ được của người lao động. Nếu mắc các bệnh khác, hồ sơ bệnh án sẽ được thay thế bằng biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên của Hội đồng Giám định y khoa.
- Hóa đơn, chứng từ thanh toán phí giám định (nếu có): Nếu có phát sinh chi phí cho việc giám định y khoa, người lao động cần kèm theo hóa đơn và chứng từ thu phí. Bên cạnh đó, cần cung cấp bản chính bảng kê các nội dung giám định của cơ sở thực hiện giám định y khoa.
Số lượng hồ sơ: Cần nộp 01 bộ hồ sơ duy nhất.
Thời hạn giải quyết: Cơ quan BHXH sẽ giải quyết thủ tục nhận BHXH một lần trong thời gian tối đa 05 ngày làm việc, tính từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định. Người lao động nên lưu ý để đảm bảo hồ sơ đầy đủ, chính xác nhằm rút ngắn thời gian chờ đợi.
3. Quy trình thực hiện:
Bước 1: Lập, nộp hồ sơ nhận BHXH một lần
Người lao động cần chuẩn bị hồ sơ để nhận BHXH một lần theo quy định của pháp luật. Hồ sơ bao gồm các tài liệu như: Đơn đề nghị nhận BHXH một lần, sổ BHXH, giấy tờ tùy thân (chứng minh nhân dân hoặc thẻ căn cước công dân) và các giấy tờ liên quan khác (nếu có). Sau khi hoàn tất, người lao động nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH tại nơi cư trú của mình, có thể là nơi thường trú hoặc tạm trú. Việc nộp hồ sơ cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo không thiếu sót thông tin và tài liệu.
Bước 2: Cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ và giải quyết thủ tục nhận BHXH một lần theo quy định
Sau khi nhận hồ sơ, cơ quan BHXH sẽ tiến hành kiểm tra tính hợp lệ của các tài liệu. Nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, cơ quan sẽ thông báo cho người lao động. Thời gian giải quyết hồ sơ thường theo quy định, và trong trường hợp cần bổ sung hoặc sửa đổi thông tin, cơ quan BHXH sẽ hướng dẫn cụ thể. Cơ quan cũng sẽ tiến hành tính toán số tiền trợ cấp dựa trên quá trình đóng BHXH của người lao động, đảm bảo mọi quyền lợi đều được bảo vệ theo quy định.
Bước 3: Nhận kết quả
Sau khi hoàn tất quy trình giải quyết, người lao động sẽ nhận được kết quả, bao gồm: Quyết định về việc hưởng BHXH một lần, trong đó ghi rõ số tiền được nhận; Bản quá trình đóng BHXH, cung cấp thông tin chi tiết về thời gian và mức đóng; cùng với tiền trợ cấp được chi trả. Người lao động cần kiểm tra kỹ các thông tin trong quyết định và nhận tiền để đảm bảo mọi thứ chính xác trước khi ký nhận.
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau:
Bạn đọc có thắc mắc pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài Luật sư tư vấn rút tiền bảo hiểm xã hội một lần trực tuyến: 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể.