Con cái phải đóng góp thu nhập cho gia đình không? Khi nào và mức đóng góp như thế nào? Để trả lời cho các câu hỏi trên Luật Minh Khuê sẽ phân tích dưới bài viết này.
1. Quyền và nghĩa vụ của con.
- Nghĩa vụ của con cái đối với gia đình được quy định cụ thể trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 cụ thể tại Điều 70 như sau:
+ Được cha mẹ thương yêu, tôn trọng, thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân và tài sản theo quy định của pháp luật; được học tập và giáo dục; được phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức. Các quy định về nhân thân được quy định cụ thể trong Bộ luật Dân sự năm 2015 theo đó là quyền nhân thân là quyền đặc biệt quan trọng không thể tách rời đối với mỗi cá nhân, không thể chuyển giao cho người khác (trừ trường hợp pháp luật có liên quan khác). Con có quyền được học tập và giáo dục được đảm bảo phát triển toàn diện các mặt thể chất, trí tuệ và đạo đức.
+ Con cái sẽ có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình. Quy định nghĩa vụ này một phần là theo truyền thống dân tộc của Việt Nam, coi trọng công lao sinh thành và dưỡng dục. Truyền thống giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.
+ Nếu con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình thì có quyền sống chung với cha mẹ, được cha mẹ trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc. Đây là quyền cơ bản của con cái là quyền được sống chung với gia đình, sống chung với bố mẹ và được bố mẹ trông nom, nuôi dưỡng và chăm sóc. Con chưa thành niên còn có quyền tham gia công việc của gia đình sao cho phù hợp với lứa tuổi, hoàn cảnh gia đình và không được trái các quy định của pháp luật,
+ Nếu con đã thành niên thì có quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp, nơi cư trú, học tập, nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ, tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội theo nguyện vọng và khả năng của mình. Khi sống cùng với cha mẹ, con có nghĩa vụ tham gia công việc gia đình, lao động, sản xuất, tạo nguồn thu nhập nhằm bảo đảm đời sống chung của gia đình. Ngoài ra nếu tạo ra thu nhập còn phải có nghĩa vụ đóng góp thu nhập ấy vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình sao cho phù hợp với khả năng của mình và hoàn cảnh của gia đình. Con cái từ đủ 15 tuổi trở lên sống chung với cha mẹ phải có nghĩa vụ chăm lo đời sống của đình, việc đóng góp thu nhập vào gia đình là một hình thức đảm bảo phục vụ lại các nhu cầu thiết yếu của chính cá nhân người con đó và những người thân trong gia đình khác.
+ Được hưởng quyền về tài sản tương ứng với công sức đóng góp vào tài sản của gia đình. Con còn có quyền có tài sản riêng, tài sản riêng của con cái có được hợp pháp theo quy định của pháp luật.
2. Nghĩa vụ đóng góp thu nhập của con với gia đình.
- Như đã phân tích ở trên con có nghĩa vụ đóng góp thu nhập của mình vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình phù hợp với khả năng của mình. (Căn cứ theo khoản 4 Điều 70 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014).
- Ngoài ra theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 75 Luật Hôn nhân và gia đình cũng có hai trường hợp con cái phải có nghĩa vụ đóng góp thu nhập với gia đình như sau:
“Điều 75. Quyền có tài sản riêng của con
1. Con có quyền có tài sản riêng. Tài sản riêng của con bao gồm tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng, thu nhập do lao động của con, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con và thu nhập hợp pháp khác. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của con cũng là tài sản riêng của con.
2. Con từ đủ 15 tuổi trở lên sống chung với cha mẹ phải có nghĩa vụ chăm lo đời sống chung của gia đình; đóng góp vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình nếu có thu nhập.
3. Con đã thành niên có nghĩa vụ đóng góp thu nhập vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình theo quy định tại khoản 4 Điều 70 của Luật này.”
+ Trường hợp con từ đủ 15 tuổi trở lên nếu sống chung với cha mẹ thì phải có nghĩa vụ chăm lo đời sống chung của gia đình, đóng góp vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình nếu có thu nhập;
+ Con đã thành niên có nghĩa vụ đóng góp thu nhập vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình.
Như vậy từ hai căn cứ trên đều cho thấy con cái phải có nghĩa vụ đóng góp thu nhập với gia đình để đáp ứng nhu cầu cần thiết, thiết yếu của gia đình.
- Tuy nhiên việc đóng góp này hiện nay theo quy định của pháp luật thì chưa có một mức cụ thể nào. Tức là chưa có quy định của pháp luật nào quy định việc con cái phải có nghĩa vụ đóng góp bao nhiêu với gia đình thì mới là đủ và mới là đáp ứng nhu cầu của gia đình. Vì thứ nhất thu nhập của con cái có thể biến động dựa vào hoàn cảnh và chính bản thân của con nên việc không quy định mức đóng góp là hoàn toàn phù hợp. Việc không quy định mức đóng góp nhưng cơ sở căn cứ để đóng góp thu nhập của con với gia đình là việc đóng góp thu nhập sẽ phải phù hợp với khả năng của mình và việc đóng góp thu nhập này sẽ chỉ nhằm mục đích đảm bảo nhu cầu thiết yếu, cần thiết của gia đình. Tức là sẽ dựa vào hoàn cảnh, khu vực sinh sống hay chính là điều kiện kinh tế của gia đình mà nhu cầu của gia đình cũng có sự thay đổi và khác nhau.
- Việc quy định về việc tách độ tuổi của con trong nghĩa vụ đóng góp thu nhập đối với gia đình cũng có sự khác biệt giữa các lứa tuổi:
+ Cụ thể nếu con dưới 15 tuổi thì độ tuổi còn quá nhỏ để lao động, tạo ra thu nhập, mặt khác theo các quy định của pháp luật về lao động, bảo vệ trẻ em thì cũng không cho phép độ tuổi này lao động, tạo ra thu nhập vì đây là lứa tuổi các con phải tham gia học tập, rèn luyện bản thân nên chưa đề cập việc thực hiện nghĩa vụ đóng góp thu nhập của con với gia đình mà chỉ đề cập đến việc con cái sẽ có nghĩa vụ giúp đỡ cha mẹ sao cho phù hợp với lứa tuổi.
+ Trường hợp con từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi sống chung với cha mẹ thì phải có nghĩa vụ chăm lo đời sống chung của gia đình, đóng góp vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình nếu có thu nhập. Vì độ tuổi này thì một số trường hợp theo quy định của pháp luật thì con đã có tài sản riêng thậm chí tạo ra thu nhập nên việc đóng góp thu nhập với gia đình là một nghĩa vụ bình thường và nên thực hiện.
+ Trường hợp con đã thành niên sống với cha mẹ sẽ phải có nghĩa vụ đóng góp thu nhập vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình phù hợp với khả năng của mình. Vì đây là độ tuổi lao động chủ yếu đã hoàn toàn có các quyền về tài sản và khả năng tạo ra thu nhập. Con cái có thể không đóng đóng góp thu nhập bằng tài sản thu nhập thực tế (tiền mặt) mà những công việc, lao động sản xuất cho gia đình cũng được coi là phần đóng góp thu nhập. Trường hợp con đã thành niên không sống chung với cha mẹ trường hợp này pháp luật không có quy định tức là con cái trong trường hợp này có thể đóng góp thu nhập cho gia đình, nếu điều kiện kinh tế cho phép và pháp luật cũng không ràng buộc trong trường hợp này.
Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi, mọi thắc mắc quý khách hàng vui lòng liên hệ số Hotline 1900.6162 để được giải đáp. Xin chân thành cảm ơn!
