Mục lục bài viết

1. Người đã chết có được cấp sổ đỏ, đứng tên trên sổ đỏ không? 

Sổ đỏ là cách gọi thân thuộc của người dân khi nhắc đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, dựa trên màu sắc của bìa sổ mà người dân thường gọi đó là sổ đỏ hoặc sổ hồng. Từ ngày 10/12/2009, Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành mẫu Giấy chứng nhận áp dụng chung trên phạm vi cả nước với tên gọi là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất - Loại Giấy chứng nhận có bìa màu hồng cánh sen 

Dưới góc độ pháp lý, theo quy định của Luật Đất đai năm 2013 thì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất được hiểu là một chứng thư pháp lý nhằm mục đích xác nhận, công nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở cũng như tài sản khác gắn liền với đất một cách hợp pháp của cá nhân, tổ chức, hộ gia đình.

Và vấn đề đặt ra trong bài viết là, vậy người đã chết có được chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất không? Liệu họ có được quyền cấp sổ đỏ không? Luật Minh Khuê xin gửi đến quý độc giả câu trả lời là không thể, nếu người đó đã mất thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền không thể nào cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho họ được. Bởi căn cứ theo quy định của luật đất đai, người sử dụng đất muốn cấp sổ đỏ lần đầu phải nộp hồ sơ để cấp hoặc ủy quyền cho đối tượng khác để cấp sổ. Bên cạnh đó, người được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải có những quyền và nghĩa vụ đối với thửa đất mà mình đang sử dụng. Và đương nhiên, một người đã mất thì không thể phát sinh quyền cũng như nghĩa vụ theo quy định của pháp luật được. 

Vì vậy Nhà nước không thể cấp sổ đỏ cho người đã mất mà lúc này sẽ phát sinh một loại thủ tục nếu như người đã mất đang là người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đó là thủ tục sang tên Sổ đỏ từ người đã mất sang người sống thông qua thủ tục khai nhận và phân chia di sản thừa kế. Cụ thể thủ tục này được tiến hành như thế nào? Hãy cùng Luật Minh Khuê theo dõi phần tiếp theo của bài viết: 

 

2. Thủ tục sang tên sổ đỏ từ người chết sang người sống 

Như đã phân tích ở trên, để có thể sang tên sổ đỏ từ người chết sang người sống bắt buộc phải thông qua thủ tục khai nhận và phân chia di sản thừa kế. Sau khi khai nhận, phân chia di sản thừa kế xong thì lúc này người được hưởng phần tài sản là đất đai đó sẽ tiến hành làm thủ tục sang tên sổ đỏ tại Văn phòng đăng ký đất đai. Các thủ tục sẽ được tiến hành như sau: 

 

2.1. Thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế

Việc khai nhận di sản thừa kế sẽ được tiến hành trong trường hợp người duy nhất được hưởng di sản theo pháp luật hoặc những người cùng được hưởng di sản theo pháp luật nhưng thỏa thuận không phân chia di sản đó. Lúc này việc họ cần là tiến hành công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế tại tổ chức hành nghề công chứng. Nếu không thuộc trường hợp trên thì những người được hưởng thừa kế tiến hành thủ tục phân chia di sản thừa kế và công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại tổ chức hành nghề công chứng. Hồ sơ mà quý khách cần chuẩn bị để công chứng một trong hai loại văn bản này sẽ bao gồm các tài liệu sau đây: 

  • Phiếu yêu cầu công chứng.
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng.
  • Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết.
  • Dự thảo văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế hoặc văn bản khai nhận di sản thừa kế (nếu có).
  • Các giấy tờ nhân thân như chứng minh nhân dân, căn cước công dân hoặc hộ chiếu, hộ khẩu, sổ tạm trú... của người thừa kế.
  • Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Sau đó người hưởng thừa kế tiến hành nộp 01 bộ hồ sơ đến văn phòng công chứng. Nếu hồ sơ hợp lệ, công chứng viên sẽ tiếp nhận và tiến hành các công việc chuyên môn. Văn bản sẽ được niêm yết trong 15 ngày tại trụ sở của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản. Hết thời hạn, nếu không có khiếu nại hay tố cáo, tổ chức hành nghề công chứng sẽ hướng dẫn người thừa kế ký vào một trong hai loại văn bản phân chia hoặc khai nhận di sản thừa kế. Cuối cùng là xác nhận lời chứng và tiến hành thu phó, trả lại bản chính các văn bản cho người hưởng thừa kế. 

 

2.2. Thủ tục sang tên sổ đỏ 

Sau khi đã tiến hành xong thủ tục khai nhận và phân chia di sản thừa kế tại văn phòng công chứng, người hưởng thừa kế cần đến văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất hoặc đến bộ phận một cửa (nếu có) để tiến hành thủ tục sang tên (cấp sổ đỏ mới) cho người hưởng thừa kế phần đất mà mình được hưởng. Lúc này, quý khách cần chuẩn bị một bộ hồ sơ bao gồm các tài liệu sau đây: 

  • 01 bản chính và 02 bản sao có công chứng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
  • Văn bản khai nhận hoặc văn bản phân chia di sản thừa kế đã được lập tại Văn phòng công chứng theo quy định của pháp luật.
  • Giấy tờ tùy thân của người muốn sang tên. 
  • Đơn đăng ký biến động đất đai theo mẫu.
  • Các tờ khai thuế và giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được miễn nộp nghĩa vụ tài chính.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, nếu hồ sơ hợp lệ, cán bộ tiếp nhận sẽ tiến hành các nhiệm vụ chuyên môn của mình. Thời hạn để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là không quá 15 ngày, đối với các khu vực xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tê - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn thì thời gian cấp Giấy chứng nhận quyền sử đụng đất sẽ không quá 25 ngày làm việc, không tính ngày nghỉ lễ, tết, thứ 7, chủ nhật và không tính đến thời gian xác định tình trạng thửa đất cũng như là thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính của người nộp hồ sơ 

 

3. Có thể giao dịch vay ngân hàng bằng sổ đỏ đứng tên người đã chết không? 

Như đã phân tích ở phần 1 của bài viết, người đã chết sẽ không thể có những quyền và nghĩa vụ đối với phần tài sản là nhà đất của mình nữa. Do đó nếu sổ đỏ vẫn đứng tên của người chết và chưa được thực hiện thủ tục phân chia và khai nhận di sản thừa kế để sang tên cho người sống thì không thể đem sổ đỏ đứng tên người chết để vay vốn thế chấp bên ngân hàng được. Nhưng nếu quý khách lỡ nộp hồ sơ vay thế chấp ngân hàng bằng sổ đỏ của người chết thì lúc này nếu ngân hàng xét thấy người vay thế chấp có đủ điều kiện để được hưởng phần tài sản là nhà đất do người đã mất để lại thì có thể ngân hàng vẫn sẽ đồng ý cho vay trong trường hợp này, nhưng người đi vay vẫn phải tiến hành thủ tục sang tên thông qua thủ tục khai nhận và phân chia di sản thừa kế như đã phân tích ở mục 2 của bài viết 

Sau khi đã tiến hành xong thủ tục sang tên, người đi vay hoàn toàn có thể tiến hành thủ tục vay thế chấp sổ đỏ tại ngân hàng như bình thường nếu đủ điều kiện để được vay thế chấp.

Xem thêm: 

Quý khách hãy vui lòng liên hệ với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!