Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp

1. Hiểu sao về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp? 

Căn cứ khoản 1 Điều 12 Luật Doanh nghiệp năm 2020 thì người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp được hiểu là một cá nhân đại diện cho doanh nghiệp để thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp. Cá nhân này sẽ đại diện cho doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. 

Với mỗi loại hình doanh nghiệp sẽ có những cá nhân là người đại diện theo pháp luật khác nhau. Hiện nay Nhà nước công nhận 05 loại hình doanh nghiệp là Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên, Công ty Trách nhiệm hữu hạn hai thành viên, Công ty Hợp danh, Công ty Cổ phần và doanh nghiệp tư nhân. Người đại diện theo pháp luật của các doanh nghiệp lần lượt như sau: 

- Đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên thì người đại diện theo pháp luật sẽ là Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty hoặc Giám đốc hoặc Tổng Giám đốc. Trong trường hợp điều lệ công ty không có quy định nào khác thì Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty sẽ là người đại diện theo pháp luật của công ty (khoản 3 Điều 79 Luật Doanh nghiệp năm 2020) 

- Đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn hai thành viên thì người đại diện theo pháp luật phải giữ một trong các chức danh sau: Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám độc. Trường hợp Điều lệ công ty không có quy định thì Chủ tịch Hội đồng thành viên là người đại diện theo pháp luật của Công ty. Như vậy có thể thấy người đại diện theo pháp luật của loại hình Công ty trách nhiệm hữu hạn đều tương đồng nhau và đều sẽ được ghi nhận trong điều lệ công ty 

- Đối với Công ty Cổ phần thì người đại diện theo pháp luật của Công ty là Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám đốc:

+ Trong trường hợp Điều lệ chưa có quy định thì Chủ tịch Hội đồng quản trị là người đại diện theo pháp luật của công ty.

+ Trong trường hợp công ty mà có hơn một người đại diện theo pháp luật thì Chủ tịch Hội đồng và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc đương nhiên là người đại diện theo pháp luật của công ty.

Như vậy có thể thấy rằng đối với Công ty trách nhiệm hữu hạn và Công ty Cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật. Điều lệ công ty quy định cụ thể số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Nếu công ty có nhiều hơn một người đại diện theo pháp luật thì Điều lệ công ty quy định cụ thể quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật. Trường hợp việc phân chia quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật chưa được quy định rõ trong Điều lệ công ty thì mỗi người đại diện theo pháp luật của công ty đều là đại diện đủ thẩm quyền của doanh nghiệp trước bên thứ ba; tất cả người đại diện theo pháp luật phải chịu trách nhiệm liên đới đối với thiệt hại gây ra cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.

- Đối với Công ty hợp danh thì người đại diện theo pháp luật của công ty sẽ là các thành viên hợp danh. Tuy nhiên những thành viên hợp danh này chỉ có trách nhiệm tổ chức điều hành hoạt động kinh doanh hàng ngày của công ty mà không có quyền đại diện công ty với tư cách là người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án cũng như đại diện cho công ty thực hiện các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. Mà những quyền này sẽ do Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc công ty 

- Đối với doanh nghiệp tư nhân thì đương nhiên người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp sẽ là chủ doanh nghiệp tư nhân. 

2. Nhiều người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp liệu có rủi ro gì hay không?

Rủi ro trong trường hợp giao dịch với người không còn là đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp:

Trong doanh nghiệp có nhiều người đại diện theo pháp luật, việc phân công quyền; và nghĩa vụ của những người đại diện theo pháp luật được xác lập; và ghi nhận trong Điều lệ của công ty.

Trong một số trường hợp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị bãi nhiệm; nhưng họ vẫn xác lập các giao dịch đại diện nhân danh doanh nghiệp; trong thời gian doanh nghiệp đang làm thủ tục đăng ký lại người đại diện với cơ quan đăng ký kinh doanh.

Mặt khác, tại thời điểm đó, những người đại diện theo pháp luật còn lại trong doanh nghiệp; theo quy định tại Điều lệ công ty lại không có thẩm quyền ký kết các giao dịch trên. Mà đối tác ký kết hợp đồng rất khó để biết được thẩm quyền đại diện theo pháp luật của người ký kết hợp đồng với mình đã bị bãi nhiệm.

Khi đó, các giao dịch nhân danh doanh nghiệp; do người đại diện theo pháp luật đã bị bãi nhiệm thực hiện với các chủ thể khác sẽ khó để chứng minh ý nghĩa; và hiệu lực pháp lý đối với doanh nghiệp.

Rủi ro trong trường hợp có sự bất đồng giữa các đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp:

Đối với những doanh nghiệp có nhiều hơn một người đại diện theo pháp luật; thì việc xảy ra mâu thuẫn; bất đồng giữa những người đại diện là điều khó tránh khỏi trong quá trình hoạt động kinh doanh. Điều này đã dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp trên thực tế gặp phải những vướng mắc; và lúng túng trong quá trình áp dụng khi xảy ra tình trạng trên.

Trên thực tế thường xảy ra tình trạng một người đại diện theo pháp luật ký văn bản với nội dung A; gửi cho các bên có liên quan và cả cơ quan quản lý. Nhưng sau đó, người đại diện theo pháp luật khác của doanh nghiệp gửi một văn bản với nội dung hoàn toàn trái ngược.

Như vậy, trong trường hợp trên các bên sẽ khó xác định được văn bản nào mới có giá trị pháp lý. Với việc tồn tại song song nhiều người đại diện theo pháp luật trở lên, sẽ là vướng mắc rất lớn cho doanh nghiệp; nếu xảy ra tình trạng mâu thuẫn giữa các nhóm cổ đông; các người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

3. Quy định về người đại diện theo pháp luật

Luật Doanh nghiệp năm 2020 cho phép các loại hình công ty TNHH và công ty cổ phần có thể có nhiều người đại diện theo pháp luật. Đồng thời, Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng quy định, một pháp nhân có thể có nhiều người đại diện theo pháp luật. Với quy định mới về một công ty có nhiều người đại diện cũng phù hợp với xu thế chung so với các nước khác.

Khác với quy định của Luật Doanh nghiệp 2014, việc quy định một pháp nhân được quy định bởi điều lệ công ty cụ thể về số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Luật Doanh nghiệp 2020 quy định chi tiết về quyền và nghĩa vụ đối các trường hợp điều lệ công ty có phân quyền và không phân quyền cho mỗi người đại diện pháp luật, cụ thể:

- Nếu công ty có nhiều hơn một người đại diện theo pháp luật thì điều lệ công ty quy định cụ thể quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật.

- Trường hợp việc phân chia quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật chưa được quy định rõ trong Điều lệ công ty thì mỗi người đại diện theo pháp luật của công ty đều là đại diện đủ thẩm quyền của doanh nghiệp trước bên thứ ba.

- Ngoài ra, tất cả người đại diện theo pháp luật phải chịu trách nhiệm liên đới đối với thiệt hại gây ra cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan. Luật Doanh nghiệp 2020 cho đến thời điểm hiện nay đã giải quyết được việc áp dụng quy định về việc có nhiều đại diện theo pháp luật trong một doanh nghiệp. Đó là, giải quyết được vấn đề xác định xem ai là người có thẩm quyền đại diện hợp pháp mà Luật Doanh nghiệp 2014 còn vướng mắc.

Xem thêm: Thay đổi người đại diện theo pháp luật có phải thông báo với cơ quan thuế không?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp do Công ty Luật Minh Khuê biên soạn và muốn gửi đến quý khách mang tính chất tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc!

Nếu quý khách có nhu cầu muốn báo phí dịch vụ, quý khách hãy vui lòng gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất. Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!