1. Người tham gia giao thông đường bộ là những ai?
Người tham gia giao thông đường bộ bao gồm các cá nhân, cơ quan, tổ chức và phương tiện di chuyển trên đường bộ. Dưới đây là một số ví dụ về người tham gia giao thông đường bộ như sau:
- Người lái xe: Bao gồm người điều khiển phương tiện giao thông như ô tô, xe máy, xe đạp, xe buýt, xe tải và các loại phương tiện khác.
- Người đi bộ: Gồm những người di chuyển bằng đôi chân trên vỉa hè, lề đường, điểm dừng xe buýt, hoặc qua đường bộ.
- Người đi xe đạp: Bao gồm những người sử dụng xe đạp để di chuyển trên đường bộ.
- Người đi xe máy: Bao gồm những người điều khiển xe máy hoặc xe mô tô trên đường bộ.
- Người điều khiển phương tiện giao thông công cộng: Bao gồm tài xế xe buýt, tài xế xe điện ngầm, tài xế taxi và các tài xế khác điều khiển phương tiện công cộng.
- Người điều khiển xe tải: Bao gồm tài xế điều khiển xe tải hoặc phương tiện vận chuyển hàng hóa trên đường bộ.
- Người tham gia giao thông đặc biệt: Bao gồm người tham gia giao thông đường sắt, người điều khiển xe cứu thương, người điều khiển xe công nông và các nhóm khác có liên quan đến giao thông đường bộ.
Những người tham gia giao thông đường bộ phải tuân thủ luật lệ và quy tắc giao thông để đảm bảo an toàn cho mình và những người tham gia giao thông khác.
2. Người đi bộ sai luật có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Người đi bộ được công nhận là một trong những người tham gia giao thông đường bộ. Do đó, trong trường hợp người đi bộ sai luật mà gây ra hậu quả vô cũng nghiêm trọng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thỏa mãn các dấu hiệu dưới đây:
Về khách thể của tội phạm:
Người đi bộ sai luật bị xác định là tội phạm về an toàn giao thông đường bộ là khi hành vi này xâm phạm vào các quy định của nhà nước liên quan đến an toàn giao thông. Những quy định này được thiết lập nhằm đảm bảo an toàn trong hoạt động giao thông vận tải, đảm bảo tính liên thông của giao thông và bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người dân cũng như bảo vệ tài sản của nhà nước, tổ chức và cá nhân.
Về mặt khách quan của tội phạm:
Tội phạm về an toàn giao thông đường bộ được biểu hiện qua việc vi phạm các quy định của nhà nước liên quan đến an toàn giao thông. Người đi bộ sai luật được xác định là hành vi phạm tội khi không tuân thủ theo các quy định tại Điều 32 Luật Giao thông đường bộ năm 2008. Cụ thể người đi bộ sai luật là khi thực hiện hành vi ngược lại quy định sau:
- Người đi bộ phải đi trên hè phố, lề đường. Trong trường hợp không có hè phố hoặc lề đường, người đi bộ phải đi sát mép đường.
- Người đi bộ chỉ được qua đường ở những nơi có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường hoặc cầu vượt, hầm dành riêng cho người đi bộ, và phải tuân thủ tín hiệu chỉ dẫn.
- Khi không có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cầu vượt hoặc hầm dành cho người đi bộ, người đi bộ phải quan sát các xe đang đi tới và chỉ qua đường khi đảm bảo an toàn. Người đi bộ phải chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn cho bản thân và các phương tiện khác khi qua đường.
- Người đi bộ không được vượt qua dải phân cách và không đu bám vào các phương tiện giao thông đang di chuyển. Khi mang vác vật cồng kềnh, người đi bộ phải đảm bảo an toàn và không gây trở ngại cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
- Trẻ em dưới 07 tuổi khi qua đường đô thị hoặc đường thường xuyên có xe cơ giới phải có người lớn dắt. Mọi người cũng có trách nhiệm giúp đỡ trẻ em dưới 07 tuổi khi đi qua đường.
Bên cạnh đó, việc chấp hành các báo hiệu giao thông có hoặc không có vạch kẻ đường cũng được quy định như sau:
+ Tại nơi có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ, người điều khiển phương tiện phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường cho người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật khi qua đường.
+ Tại những nơi không có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ, người điều khiển phương tiện phải quan sát. Nếu nhìn thấy người đi bộ hoặc xe lăn của người khuyết tật đang qua đường, người điều khiển phương tiện phải giảm tốc độ và nhường đường cho họ để đảm bảo an toàn.
Hành vi vi phạm các quy định về an toàn giao thông vận tải đường bộ rất đa dạng, và khi xem xét hành vi phạm tội, cần nghiên cứu những quy định cụ thể của nhà nước về an toàn giao thông đường bộ. Điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về điều khiển giao thông đường bộ chỉ áp dụng khi có một trong các điều kiện sau đây:
- Gây chết người.
- Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ít nhất một người, với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên. Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho ít nhất hai người, với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%.
- Gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
Về mặt chủ quan của tội phạm:
Mặc chủ quan của tội phạm này phải là lỗi vô ý. Tuy nhiên, cần lưu ý nếu người điều khiển phương tiện giao thông cố ý sử dụng phương tiện để giết người, gây thương tích hoặc hủy hoại tài sản của người khác, thì truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tương ứng sẽ được áp dụng.
Về chủ thể của tội phạm:
Năm 2015, Bộ Luật Hình sự đã đưa ra một điểm mới liên quan đến người tham gia giao thông đường bộ trong Bộ luật Hình sự. Điều này nhằm mở rộng khái niệm về người tham gia giao thông, bao gồm tất cả những người tham gia vào hoạt động giao thông vận tải đường bộ. Cụ thể, đây bao gồm:
- Người điều khiển và người sử dụng phương tiện tham gia giao thông đường bộ, bao gồm các tài xế, người điều khiển xe máy, xe ô tô, xe buýt, xe đạp, và các loại phương tiện khác.
- Người điều khiển và dẫn dắt súc vật trên đường bộ, bao gồm những người điều khiển xe kéo, xe đạp kéo, người đi bộ cùng súc vật, ...
- Người đi bộ trên đường bộ, bao gồm những người di chuyển bằng đôi chân, không sử dụng phương tiện giao thông khác.
Quy định này được áp dụng nhằm giải quyết thực tế về tình trạng vi phạm trật tự an toàn giao thông, gây ra các tai nạn giao thông nghiêm trọng và ùn tắc giao thông, thậm chí gây chết người trong nhiều trường hợp. Việc mở rộng khái niệm người tham gia giao thông nhằm đảm bảo sự công bằng và chủ động trong việc xử lý các vi phạm giao thông và đảm bảo an toàn cho tất cả những người tham gia vào hoạt động giao thông đường bộ.
3. Hình phạt dành cho người đi bộ sai luật
Sau khi có đủ các dấu hiệu phần phân tích nêu trên thì người đi bộ sai luật sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Cụ thể, hình phạt áp dụng cho người đi bộ sai luật gây ra hậu quả nghiêm trọng được quy định như sau:
- Gây ra tai nạn giao thông dẫn đến tử vong: Bị phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ từ 01 đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 đến 05 năm.
- Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe của một người với tỷ lệ tổn thương từ 61% trở lên: Bị phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ từ 01 đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 đến 05 năm.
- Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe của hai người trở lên với tỷ lệ tổn thương từ 61% đến 121%: Bị phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ từ 01 đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 đến 05 năm.
- Gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng: Bị phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ từ 01 đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 đến 05 năm.
Người vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ bị phạt tù từ 03 đến 10 năm:
- Không có giấy phép lái xe theo quy định.
- Sử dụng rượu, bia với nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc sử dụng chất ma túy và chất kích thích mạnh khác.
- Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn. Không tuân thủ hiệu lệnh của người điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông.
- Gây tử vong cho hai người.
- Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe của hai người trở lên với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 122% đến 200%.
- Gây thiệt hại về tài sản từ 500 triệu đến dưới 1.500 triệu đồng.
Người vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ bị phạt tù từ 07 đến 15 năm:
- Gây tử vong cho ba người trở lên.
- Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe của ba người trở lên với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 201% trở lên.
- Gây thiệt hại về tài sản từ 1.500 triệu đồng trở lên.
Trong trường hợp vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ và có khả năng gây hậu quả theo các nội dung đã nêu trên mà không được ngăn chặn kịp thời, người vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ từ 03 tháng đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định trong khoảng thời gian từ 01 đến 05 năm. Những quy định này được áp dụng để đảm bảo an toàn giao thông, giảm thiểu tai nạn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.
Để đáp ứng nhu cầu hỗ trợ về vấn đề pháp lý hoặc giải đáp các thắc mắc, chúng tôi rất hân hạnh được đồng hành cùng quý khách. Quý khách có thể liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7 theo số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tới địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi sẽ nhanh chóng hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc của quý khách. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm và theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê. Chúng tôi cam kết đồng hành và mang lại giải pháp pháp lý chất lượng cao, đáp ứng tối đa nhu cầu của quý khách.