1. Độ tuổi lao động tối thiểu của người lao động

Theo quy định của pháp luật tại Điều 143 Bộ Luật lao động 2019 và quy định tại Khoản 3 Điều 5 Bộ luật lao động 2019 về quy định về người sử dụng lao động như sau: 

- Lao động chưa thành niên là người lao động chưa đủ 18 tuổi. Điều này nghĩa là bất kỳ ai dưới 18 tuổi đều thuộc nhóm lao động chưa thành niên và phải tuân thủ các quy định đặc thù trong luật.

- Quy định đối với người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi:

+ Nhóm tuổi từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi không được phép làm các công việc hoặc làm việc tại các nơi làm việc được quy định trong Điều 147 của Bộ luật Lao động. Điều 147 liệt kê các công việc nguy hiểm, độc hại, hoặc có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần và sự phát triển của người lao động chưa thành niên.

- Quy định đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi:

+ Người lao động từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi chỉ được làm các công việc nhẹ theo danh mục công việc do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành. Các công việc nhẹ này thường không đòi hỏi sức lực lớn và không gây nguy hiểm cho người lao động ở độ tuổi này.

- Quy định đối với người chưa đủ 13 tuổi:

+ Người lao động chưa đủ 13 tuổi chỉ được phép tham gia các công việc cụ thể theo quy định tại khoản 3 Điều 145 của Bộ luật Lao động 2019. Khoản này quy định rõ ràng các công việc mà người chưa đủ 13 tuổi được tham gia, chủ yếu là các công việc liên quan đến nghệ thuật, thể dục, thể thao, nhưng với điều kiện là các công việc này không làm tổn hại đến sự phát triển về thể chất, trí tuệ và nhân cách của trẻ em. Đặc biệt, việc tuyển dụng lao động dưới 13 tuổi vào các công việc này cần phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

- Độ tuổi lao động tối thiểu: Bộ luật Lao động quy định độ tuổi lao động tối thiểu trong hầu hết các ngành nghề là 15 tuổi. Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ:

+ Ngành nghề nhẹ: Các ngành nghề thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành có thể tuyển dụng lao động từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi. Danh mục này bao gồm những công việc không đòi hỏi nhiều về thể lực và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ.

+ Nghệ thuật, thể dục, thể thao: Trong các công việc liên quan đến nghệ thuật, thể dục, thể thao, người sử dụng lao động có thể tuyển dụng lao động chưa đủ 13 tuổi, với điều kiện không làm tổn hại đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc này cần có sự chấp thuận của cơ quan chuyên môn về lao động.

Theo đó, độ tuổi lao động tối thiểu của hầu hết các ngành nghề, công việc là 15 tuổi, trừ trường hợp sau:

- Với một số ngành nghề, công việc nhẹ thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành thì người sử dụng lao động được phép tuyển dụng cả những người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi.

- Đối với các công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao nhưng không làm tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách thì được sử dụng người chưa đủ 13 tuổi và phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

 

2. Quy định về người sử dụng lao động

Theo quy định của pháp luật tại Điều 144 Luật Lao động 2019 quy định về người sử dụng lao động như sau:

- Lao động chưa thành niên chỉ được làm công việc phù hợp với sức khỏe để bảo đảm sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách:

+ Yếu tố sức khỏe: Công việc mà người lao động chưa thành niên tham gia phải phù hợp với thể trạng và sức khỏe của họ. Điều này đảm bảo rằng lao động chưa thành niên không bị đe dọa đến sức khỏe hoặc phải thực hiện các công việc vượt quá khả năng thể lực của họ.

+ Phát triển thể lực, trí lực, nhân cách: Việc lựa chọn công việc cũng phải hỗ trợ cho sự phát triển toàn diện của người lao động, bao gồm thể chất (thể lực), trí tuệ (trí lực), và nhân cách. Điều này nhằm mục tiêu bảo vệ và tạo điều kiện phát triển cho những người lao động chưa đủ tuổi thành niên.

- Người sử dụng lao động khi sử dụng lao động chưa thành niên có trách nhiệm quan tâm chăm sóc người lao động về các mặt lao động, sức khỏe, học tập trong quá trình lao động:

+ Quan tâm chăm sóc: Người sử dụng lao động cần đảm bảo rằng người lao động chưa thành niên được quan tâm đầy đủ về sức khỏe, điều kiện làm việc và cơ hội học tập. Điều này không chỉ liên quan đến việc bảo vệ sức khỏe mà còn là việc cung cấp môi trường làm việc an toàn và hỗ trợ học tập.

+ Trách nhiệm: Trách nhiệm của người sử dụng lao động không chỉ dừng lại ở việc cung cấp công việc mà còn phải theo dõi, giám sát và đảm bảo rằng quyền lợi của lao động chưa thành niên được bảo vệ trong suốt quá trình lao động.

- Khi sử dụng lao động chưa thành niên, người sử dụng lao động phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ; lập sổ theo dõi riêng, ghi đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh, công việc đang làm, kết quả những lần kiểm tra sức khỏe định kỳ và xuất trình khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu:

+ Sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ: Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo rằng người lao động chưa thành niên được bảo vệ bởi gia đình hoặc người đại diện pháp luật, tránh bị lạm dụng.

+ Lập sổ theo dõi riêng: Người sử dụng lao động phải duy trì hồ sơ chi tiết về người lao động chưa thành niên, bao gồm thông tin cá nhân và sức khỏe. Việc này giúp cơ quan chức năng giám sát việc tuân thủ các quy định pháp luật khi cần thiết.

- Người sử dụng lao động phải tạo cơ hội để lao động chưa thành niên được học văn hóa, giáo dục nghề nghiệp, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề:

+ Cơ hội học tập: Người sử dụng lao động phải đảm bảo rằng lao động chưa thành niên không bị tước đi cơ hội học tập, giáo dục và nâng cao trình độ. Điều này đặc biệt quan trọng để đảm bảo rằng họ có thể phát triển kỹ năng nghề nghiệp và có cơ hội phát triển trong tương lai.

+ Giáo dục và đào tạo: Ngoài việc tham gia lao động, người lao động chưa thành niên cần có thời gian và điều kiện để tham gia các chương trình giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng.

 

3. Các vấn đề liên quan

Tác động của việc sử dụng lao động vị thành niên

- Tác động tích cực:

+ Giảm chi phí sản xuất: Lao động vị thành niên thường có mức lương thấp hơn so với người lao động trưởng thành, giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất.

+ Tăng nguồn cung lao động: Sử dụng lao động vị thành niên giúp doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu về nguồn lao động, đặc biệt trong những ngành nghề có tính chất mùa vụ hoặc yêu cầu số lượng lớn lao động.

+ Tạo cơ hội việc làm: Việc làm giúp các bạn trẻ có thêm thu nhập, góp phần cải thiện kinh tế gia đình và tích lũy kinh nghiệm sống.

- Tác động tiêu cực:

+ Ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển: Lao động nặng nhọc, môi trường làm việc độc hại có thể gây ra những tổn thương về thể chất và tinh thần cho người lao động vị thành niên, ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của họ.

+ Hạn chế cơ hội học tập: Nhiều em phải bỏ học để đi làm, điều này làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục và hạn chế khả năng phát triển trong tương lai.

+ Vi phạm pháp luật: Việc sử dụng lao động vị thành niên trái phép có thể dẫn đến các vấn đề pháp lý cho doanh nghiệp.

+ Ảnh hưởng đến xã hội: Tình trạng trẻ em lao động có thể gây ra nhiều hệ lụy xã hội như gia tăng tội phạm, tệ nạn xã hội.

- Trách nhiệm của người sử dụng lao động

+ Đảm bảo điều kiện làm việc an toàn: Người sử dụng lao động phải cung cấp cho người lao động vị thành niên một môi trường làm việc an toàn, không gây nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng.

+ Trả đủ lương: Người sử dụng lao động phải trả lương đúng thời hạn và đúng theo quy định của pháp luật.

+ Bảo hiểm xã hội: Người sử dụng lao động phải tham gia bảo hiểm xã hội cho người lao động vị thành niên theo quy định.

+ Bảo vệ quyền lợi: Người sử dụng lao động phải tôn trọng các quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động vị thành niên, không được phân biệt đối xử.

+ Đảm bảo thời gian nghỉ ngơi: Người lao động vị thành niên phải được đảm bảo thời gian nghỉ ngơi hợp lý để phục hồi sức khỏe và tiếp tục học tập.

Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn