1. Đạo đức nghề công tác xã hội được hiểu thế nào?
Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 01/2017/TT-BLĐTBXH thì đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực công tác xã hội được hiểu như những nguyên tắc và giá trị căn bản, định hình nhận thức, thái độ, và hành vi của những người làm việc trong lĩnh vực này, tương ứng với bản chất đặc thù của công tác xã hội. Điều này không chỉ là một bộ tiêu chí, mà còn là một tập hợp các nguyên lý và chuẩn mực mang tính chất hướng dẫn, giúp xây dựng một nền tảng chắc chắn và bền vững cho sự phát triển đúng đắn của ngành nghề này.
Các chuyên viên công tác xã hội không chỉ là những người thực hiện công việc theo yêu cầu mà còn là những người đóng góp tích cực vào sự cải thiện chất lượng cuộc sống và xã hội. Chính vì vậy, việc họ tuân thủ đạo đức nghề nghiệp không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là một cam kết với cộng đồng và xã hội. Nguyên tắc đầu tiên của đạo đức nghề công tác xã hội là tôn trọng và bảo vệ quyền lợi của người dân. Điều này bao gồm việc lắng nghe và hiểu rõ nhu cầu, mong muốn, và đặc điểm cá nhân của mỗi cá nhân trong cộng đồng. Cần xây dựng một môi trường làm việc tích cực, đồng thời đảm bảo sự công bằng và bình đẳng trong quá trình cung cấp dịch vụ xã hội.
Một nguyên tắc khác là tích cực tham gia vào quá trình đào tạo và phát triển bản thân, không chỉ về kiến thức chuyên môn mà còn về những giá trị đạo đức. Việc không ngừng nâng cao chất lượng nghề nghiệp sẽ giúp nâng cao sự chuyên nghiệp và tài năng mà còn là những người mang đến giá trị tích cực và bền vững cho cộng đồng. Tổng cộng, đạo đức nghề công tác xã hội không chỉ là một khía cạnh quan trọng của nghề nghiệp mà còn là hành trang quan trọng giúp đạt được mục tiêu cao quý nhất là xây dựng một xã hội ngày càng phát triển, công bằng, và đồng thuận.
2. Nguyên tắc cơ bản khi thực hiện công tác xã hội hiện nay
Tại Điều 3 Thông tư 01/2017/TT-BLĐTBXH thì nguyên tắc cơ bản khi thực hiện công tác xã hội hiện nay được quy định cụ thể như sau:
- Tôn trọng và phát huy quyền lựa chọn, quyền quyết định của đối tượng. Những lời chỉ dẫn này không chỉ là hành động bình thường mà là một cơ hội để kết nối sâu sắc với những giá trị cốt lõi của nghề nghiệp công tác xã hội. Không chỉ là những người hướng dẫn, mà còn là những người truyền cảm hứng, khích lệ đối tượng phát huy tối đa sức mạnh từ sự đa dạng của họ.
- Nguyên tắc thứ hai, Không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích sự tham gia đầy đủ của đối tượng, mà còn hướng họ đến một hành trình tự quyết định và tự giải quyết vấn đề. Đây không chỉ là việc tạo điều kiện cho họ định hình cuộc sống, mà còn là sự chia sẻ niềm tin vững chắc vào khả năng của họ và sự tự trách nhiệm với quyết định mình đưa ra. Qua cách tiếp cận này, tạo ra một không gian an toàn và hỗ trợ, nơi mà sự sáng tạo và đổi mới có thể nảy sinh từ chính đối tượng.
- Đối với nguyên tắc thứ ba, không chỉ hướng đến việc tập trung vào điểm mạnh và tận dụng nguồn lực sẵn có của đối tượng, mà còn xây dựng một môi trường khuyến khích sự sáng tạo. Không chỉ là những người hỗ trợ, mà còn là những người tạo điều kiện cho sự phát triển và trao quyền. Bằng cách này, không chỉ giúp họ vượt qua thách thức, mà còn giúp họ nhận ra những tiềm năng tiềm ẩn, mở ra những cánh cửa mới cho sự phát triển cá nhân và cộng đồng.
- Nguyên tắc thứ tư, đặt ra một tầm nhìn chiều sâu về trách nhiệm đối với mọi hoạt động nghề nghiệp công tác xã hội. Không chỉ là những người thực hiện công việc theo yêu cầu, mà còn là những người chịu trách nhiệm đối với việc đảm bảo rằng mọi dịch vụ được cung cấp đều là phù hợp và chất lượng. Qua việc tận tâm và đầy trách nhiệm, đảm bảo rằng mỗi đối tượng không chỉ nhận được sự hỗ trợ mà còn trải qua một trải nghiệm chăm sóc và tôn trọng tối đa.
- Nguyên tắc thứ năm không chỉ tập trung vào mục tiêu đảm bảo công bằng xã hội mà còn mở rộng tầm nhìn đến việc cung cấp nguồn lực một cách công bằng và minh bạch. Qua việc đáp ứng nhu cầu thực tế của đối tượng, không chỉ giúp họ đạt được mục tiêu cá nhân mà còn thúc đẩy sự công bằng trong cộng đồng. Bằng cách này, đóng góp vào việc xây dựng một xã hội nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra cơ hội bình đẳng cho mọi người.
- Nguyên tắc thứ sáu đặt tầm nhìn rộng lớn về sự đa dạng và tôn trọng, không phân biệt đối xử về mọi khía cạnh của đối tượng. Không chỉ là những nhà cung cấp dịch vụ mà còn là những người lãnh đạo đạo đức, tạo ra một môi trường mở và chấp nhận sự đa dạng. Không chỉ chú trọng đến khả năng, tuổi tác, giới tính hay bất kỳ đặc điểm nào khác mà còn đặt sự tôn trọng và sự bình đẳng vào trung tâm của mọi mối quan hệ và quyết định. Qua cách làm này, xây dựng cầu nối vững chắc giữa các tầng lớp xã hội và thúc đẩy sự đồng thuận và hiểu biết.
3. Trách nhiệm biên soạn tài liệu hướng dẫn tiêu chuẩn đạo đức nghề công tác xã hội
Điều 6 Thông tư 01/2017/TT-BLĐTBXH quy định Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang đối diện với một trách nhiệm quan trọng, đó là không chỉ chủ trì mà còn phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương, cũng như các tổ chức đoàn thể - chính trị và xã hội để quản lý, bồi dưỡng, và sử dụng người làm công tác xã hội. Trong bối cảnh này, nhiệm vụ của họ không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn đạo đức nghề công tác xã hội mà còn là việc thúc đẩy sự đồng thuận và hiệu suất làm việc toàn diện.
Để làm cho công tác xã hội trở thành một ngành nghề linh hoạt và tiên tiến, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội không chỉ giữ vai trò quản lý mà còn là người chủ đạo trong việc tổ chức biên soạn và tập huấn các tài liệu hướng dẫn về tiêu chuẩn đạo đức nghề. Bằng cách này, họ không chỉ định rõ kỳ vọng mà còn tạo điều kiện để người làm công tác xã hội phát triển và làm việc một cách hiệu quả, thấu hiểu những giá trị đạo đức cơ bản.
Ngoài ra, nhiệm vụ kiểm tra và thanh tra của Bộ không chỉ là một hình thức giám sát thông thường mà còn là cơ hội để đảm bảo rằng tiêu chuẩn đạo đức nghề được thực hiện một cách chặt chẽ và đồng đều trên toàn bộ ngành nghề. Qua quy trình này, họ có thể không chỉ phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm đạo đức nghề mà còn định hình một môi trường làm việc tích cực và tích lũy kinh nghiệm để cải thiện ngành nghề này.
Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đứng trước một nhiệm vụ quan trọng, là việc chủ trì và tổ chức biên soạn các tài liệu hướng dẫn về tiêu chuẩn đạo đức nghề trong lĩnh vực công tác xã hội. Trách nhiệm này không chỉ đơn thuần là một công việc hành chính mà còn là một cơ hội để tạo ra những tài liệu sáng tạo, truyền cảm hứng và thách thức người làm công tác xã hội hướng tới những tiêu chuẩn đạo đức cao cao và mang tính biến đổi.
Ngoài ra, quá trình này còn mở ra không gian cho sự tham gia tích cực từ cộng đồng công tác xã hội, từ những người có kinh nghiệm đến những người mới gia nhập. Sự đa dạng này là nguồn lực quý giá để làm phong phú và toàn diện những hướng dẫn, đồng thời thúc đẩy sự tương tác và học hỏi trong ngành. Cuối cùng, việc này không chỉ là để đáp ứng yêu cầu hình thức mà còn là để tạo ra một lực đẩy tích cực, định hình tư duy và thái độ của những người làm công tác xã hội theo hướng tích cực và sáng tạo. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến những người làm công tác xã hội hiện tại mà còn góp phần xây dựng nền tảng cho những thế hệ tiếp theo của ngành nghề này.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Nội dung, ý nghĩa của công tác xã hội hóa thi hành án dân sự. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
