Mục lục bài viết

1. Độ tuổi và quốc tịch của cử tri

Theo quy định của pháp luật hiện hành thì cử tri được hiểu là người có quyền đi bầu cử. Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam tức là ngươi có quốc tịch Việt Nam, tính đến ngày bầu cử mà người này đủ 18 tuổi trở lên và có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về bầu cử đều có quyền bầu cử. Từ đó, ta có thể thấy, điều kiện để  trở thành cử tri đó là:

 - Thứ nhất, độ tuổi của công dân:

+ Xác định độ tuổi của công dân thực hiện quyền bầu cử và ứng cử bằng cách tính ngày, tháng, năm sinh ghi trong giấy khai sinh đến ngày bầu cử đại  biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp đã được Uỷ ban thường vụ Quốc hội ấn định. Trong trường hợp không có giấy khai sinh, để xác định tuổi thực hiện quyền bầu cử, cần sử dụng sổ hộ khẩu hoặc giấy chứng minh nhân dân, thẻ căn cước công dân. 

+ Tính từ ngày, tháng, năm sinh dương lịch của năm trước đến ngày, tháng, năm sinh dương lịch của năm sau đối với tuổi tròn.

+ Lấy ngày 01 của tháng sinh làm căn cứ, trong trường hợp không xác định được ngày sinh để làm căn cứ tuổi thực hiện quyền bầu cử và ứng cử.

+ Đối với trường hợp đặc biệt như không biết rõ ngày và tháng sinh, để xác định đội tuổi thực hiện quyền bầu cử và ứng cử, lấy ngày 01 tháng 01 của năm sinh làm căn cứ.

+ Danh dách cử tri sẽ được niêm yết tại trụ sở của Uỷ ban nhân dân phường, xã, thị trấn cũng như tại các địa điểm công cộng của khu vực bỏ phiếu.

+ Ngoài ra, việc niêm yếu và thông báo rộng rãi danh sách cử tri sẽ giúp Nhân dân có thể kiểm tra thông tin đầy đủ và chính xác. 

 - Thứ hai, về quốc tịch: Theo quy định thì cử tri phải là công dân Việt Nam, như vậy, cử tri phải là người đáp ứng thoả mãn quy định của Luật quốc tịch Việt Nam hiện hành. 

2. Nguyên tắc lập danh sách cử tri 

Nguyên tắc lập danh sách cử tri bao gồm 05 nguyên tắc dưới đây:

- Thứ nhất, mọi công dân có quyền bầu cử đều được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát thẻ cử tri, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 30 Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

- Thứ hai, mỗi công dân chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri ở nơi mình thường trú học tạm trú.

- Thứ ba, cử tri là người tạm trú và có thời gian đăng ký tạm trú tại địa phương chưa đủ 12 tháng, cử tri là quân nhân ở các đơn vị vũ trang nhân dân được ghi tên vào danh sách cử tri ở nơi tạm trú hoặc đóng quân. 

- Thứ tư, Công dân Việt nam ở nước ngoài trở về sau khi danh dách sử tri đã được niêm yết trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, thì đến Uỷ ban nhân dân cấp xã xuất trình Hộ chiếu có ghi quốc tịch Việt Nam để được ghi tên vào danh sách cử tri.

- Thứ năm, cử tri là người đang bị tạm giam, tạm giữ, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục, cai nghiện bắt buộc được ghi tên vào danh sách nơi người đó đang bị tạm giam, tạm giữ, đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc. 

3. Những mốc thời gian bầu cử quan trọng về bầu cử Đại biểu Quốc hội, HĐND nhiệm kỳ 2021 - 2026

 - Chậm nhất ngày 04 / 3/ 3021:

+ Công bố số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử, số lượng đại biểu Quốc hội dự kiến được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử. 

+ Công bố số đơn vị bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp danh sách các đươn vị bầu cử và số lượng đại biểu dự kiến được bầu cử.

- Ngày 13/ 4/ 2021 Niêm yếu dan sách cử tri

+ Chậm nhất là ngày 28 / 4/ 2021: Công bố danh sách chính thức những người ừng cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp.

- Ngày 23/ 5/ 2021: Bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kì 2021 - 2026:

+  Chậm nhất là ngày 02/ 6/ 2021: Công bố kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại hiểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, huyện, xã

+ Chậm nhất là ngày 12/ 6/ 2021: Công bố kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Quốc hội 

4. Địa điểm và thời gian bỏ phiếu

Theo thông tư số 01/ 2021/TT-BNV ngày 11/02/2021 của Bộ Nội vụ hướng dẫn nghiệp vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kì 2021 -2026, địa điểm bỏ phiếu được quy định như sau: 

- Về địa điểm thì tuỳ theo điều kiện cơ sở vật chất của địa phương thì địa điểm bỏ phiếu có thể là: Nhà văn hoá, hội trường, trường học, nhà thi đấu.... và căn cứ mật độ phân bổ dân cư ở khu vực bỏ phiếu. Đại điểm bỏ phiếu phải được trang trí một cách trang nghiêm, tiết kiệm, bố trí lối vào cho cử tri bỏ phiếu và lối ra cho cử tri sau khi đã bỏ phiếu xong, địa điểm bỏ phiếu phải đảm bảo an ninh, trật tự. 

-  Về thời gian bỏ phiếu được bắt đầu từ 7h đến 19h cùng ngày. Việc bỏ phiếu có thể sớm hơn nhưng không được trước 5h hoặc kết thúc muộn hơn những cũng không được kết thúc muộn hơn 21h tối cùng ngày. Và trong thời hạn trường ngày bầu cử, Tổ bầu cử phải thường xuyên thông báo cho cử tri biết ngày bầu cử, nơi bỏ phiếu, thời gian bỏ phiếu bằng hình thức niêm yết, phát thanh và các phương tiện thông tin đại chúng khác của địa phương. 

5. Cách gạch phiếu khi đi bầu cử tri

Cách gạch tên trên phiếu bầu cử như sau :

- Nếu cử tri không tín nhiệm người ứng cử nào thì gạch ngang tên họ và tên người ứng cử đó ( gạch ngang tên, đề lên hàng chứ họ và tên của người ứng cử ); không khanh tròn, không được đánh dấu trên phiếu bầu cử; Không được viết thêm tên; không được ghi tên người ngoài danh sách bầu cử; Không để nguyên phiếu bầu đối với phiếu bầu có số dư người ứng cử ( không gạch tên ngươi ứng cử nào hoặc gạch hết cả những ứng cử có trong phiếu bầu. 

- Khi cử tri gạch phiếu bầu, không được ai xem, kể cả các thánh viên của Tổ bầu cử, Nếu cử tri gạch tên nhầm hoặc bị hỏng, cử tri có quyền đổi một phiếu bầu khác.

- Cử tri không thể tự gạch phiếu bầu thì ngườ người khác gạch hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu. Người gạch phiếu phải đọc đầy đủ họ tên những người ứng cử trên phiếu bầu để cử tri tự quyết định. 

- Người gạch hộ phiếu bầu cử phải ghi trung thực ý muốn của cử tri nhờ viết hộ và bảo đảm bí mật phiếu bầu. Khi viết hộ phiếu bầu xong phải giao lại phiếu bầu cho cử tri để cử tri tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu 

6. Nguyên tắc đi bỏ phiếu cử tri

Nguyên tắc bỏ phiểu được quy định như sau: 

- Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu Đại biểu Quốc hội và bỏ một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với mỗi cấp Hội đồng nhân dân

- Cử tri phải tự mình, đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu thay, trừ trường hợp được quy định khác; khi bầu cử phải xuất trình thẻ cử tri.

- Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu cử thì nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu, đồng thời người viết hộ phải đảm bảo bí mật về phiếu bầu của cử tri. Trường hợp cử tri bị khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.

- Trong trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến địa điểm bâu cử thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở, chỗ điều trị. Đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang bị giam giữ hay người đang chấp hành án khác bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người bị tạm giam, tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ....

- Khi cử tri viết phiếu bầu thì không ai được xem, kể cả các thành viên ở Tổ bầu cử

- Nếu cử tri viết hỏng, cử tri có quyền đổi lại một phiếu bầu khác.

- Khi cử tri bỏ phiếu xong, Tổ bầu cử có trách nhiệm đóng dấu " Đã bỏ phiếu" vào thẻ cử tri

- Mọi người phải tuân thủ theo quy định của phòng bỏ phiếu. 

7. Quy trình các bước bỏ phiếu Bầu cử Đại biểu và HĐND các cấp

Bước 1: Đến khu vực bỏ phiếu trong khoảng thời gian quy định từ 7h đến 19h của ngày được niêm yết là ngày bầu cử;

Bước 2: Cử tri cần đọc kĩ bảng danh sách tiểu sử ngường ứng cử được niêm yết trong khu vực bỏ phiếu để tìm hiểu kỹ thông tin về các ứng cử viên;

Bước 3: Đưa thẻ cử tri đế nhận phiếu bầu cử tri tại bàn hướng dẫn để dược Tổ bầu xử hướng dẫn quy trình bỏ phiếu. Sau đó, tại bàn phát phiếu, cử tri đưa thẻ cử tri để nhận phiếu bầu cử. Cử tri được nhân một phiếu bầu ĐBQH và 3 phiếu bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh, huyện, xã;

Bước 4: Điền đầy đủ thông tin vào phiếu theo quy định;

Bước 5: Đích thân bỏ phiếu vào hòm phiếu sau khi cử tri hoàn thành việc viết phiếu bầu cử;

Bước 6: Đóng dấu " Đã bỏ phiếu" do Tổ bầu cử đóng vào Thẻ cử tri.

Trên đây là bài viết về Những điều mà cử tri cần biết khi đi bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kì 2021 - 2026, mời bạn đọc tham khảo thêm bài viết Hội cử trí là gì? Quy định pháp luật Việt nam về cử tri. 

Nếu hiện tại bạn đang có những thắc mắc về pháp luật cần được giải đáp, xin hãy liên hệ trực tiếp tới tổng đai tư vấn qua đương hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được đội ngũ luật sư tư vấn và giải đáp thắc mắc của bạn một cách nhanh chóng. 

Xin cảm ơn sư quan tâm và theo dõi của bạn. Trân trọng./.