1. Những người không có quyền thành lập hộ kinh doanh theo quy định
Hộ kinh doanh có thể được thành lập bởi một cá nhân hoặc các thành viên trong hộ gia đình đăng ký, và họ chịu trách nhiệm đối với hoạt động kinh doanh của hộ bằng toàn bộ tài sản của mình. Trong trường hợp mà các thành viên trong hộ gia đình cùng đăng ký hộ kinh doanh, một trong số họ sẽ được ủy quyền để đại diện cho hộ kinh doanh. Cá nhân đăng ký hộ kinh doanh và người mà các thành viên trong hộ gia đình ủy quyền để đại diện cho hộ kinh doanh được coi là chủ hộ kinh doanh.
Dựa theo quy định tại Điều 80 của Nghị định số 01/2021/NĐ-CP về quyền thành lập hộ kinh doanh và nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh, cá nhân và thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam, đáp ứng đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự, được ủy quyền quyền hạn thành lập hộ kinh doanh theo quy định tại Chương này. Tuy nhiên, các trường hợp sau đây không được phép thành lập hộ kinh doanh:
- Người chưa đủ tuổi thành niên, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người gặp khó khăn trong việc nhận thức và quản lý hành vi của mình.
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang bị tạm giam, đang phải thực hiện hình phạt tù, đang áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại các cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc, hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề, hoặc làm công việc nhất định.
- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật có liên quan.
Các cá nhân và thành viên hộ gia đình quy định tại khoản 1 của Điều này chỉ được phép đăng ký một hộ kinh doanh có phạm vi hoạt động trên toàn quốc và được quyền tham gia vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp trong doanh nghiệp dưới tư cách cá nhân.
Tuy nhiên, cá nhân và thành viên hộ gia đình đã đăng ký hộ kinh doanh không thể đồng thời làm chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc thành viên hợp danh của công ty hợp danh, trừ trường hợp có sự đồng thuận của tất cả các thành viên hợp danh còn lại.
2. Chủ hộ kinh doanh có quyền và nghĩa vụ gì?
Dựa theo Điều 81 của Nghị định số 01/2021/NĐ-CP về quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh và thành viên hộ gia đình tham gia đăng ký hộ kinh doanh, có các quy định sau đây:
- Chủ hộ kinh doanh phải thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến thuế, tài chính và các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật.
- Chủ hộ kinh doanh đại diện cho hộ kinh doanh trong việc giải quyết các vấn đề dân sự, là người đứng ra yêu cầu giải quyết các tranh chấp, là người đại diện cho hộ kinh doanh trong các vụ kiện dân sự, và đảm bảo các quyền và nghĩa vụ liên quan theo quy định của pháp luật.
- Chủ hộ kinh doanh có thể thuê người khác để quản lý và điều hành các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh. Tuy nhiên, trong trường hợp này, chủ hộ kinh doanh cùng với các thành viên hộ gia đình tham gia đăng ký hộ kinh doanh vẫn phải chịu trách nhiệm đối với mọi khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác phát sinh từ hoạt động kinh doanh.
- Chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình tham gia đăng ký hộ kinh doanh chịu trách nhiệm đối với tất cả các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh.
- Các quyền và nghĩa vụ khác sẽ tuân theo quy định của pháp luật.
3. Đề xuất hộ gia đình không được thành lập hộ kinh doanh
Bộ Kế hoạch và Đầu tư hiện đang tiến hành thu thập ý kiến và góp ý cho dự thảo Nghị định về hộ kinh doanh, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh. Theo dự thảo Nghị định về hộ kinh doanh mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa đưa ra, quyền thành lập hộ kinh doanh được đề xuất như sau:
Dự thảo Nghị định này đã đưa ra hai phương án quy định về đối tượng có quyền thành lập hộ kinh doanh, với mục tiêu lấy ý kiến rộng rãi. Các phương án này bao gồm:
Phương án 1 đề xuất giữ nguyên quy định của Nghị định 01/2021/NĐ-CP, về đối tượng có quyền thành lập hộ kinh doanh, bao gồm cá nhân và thành viên hộ gia đình.
Dự thảo Nghị định hiện đang xem xét phương án thiết lập đối tượng được quyền thành lập hộ kinh doanh theo Phương án 1, trong đó bao gồm các khoản sau đây:
- Hộ kinh doanh có thể do một cá nhân hoặc các thành viên trong một hộ gia đình đăng ký và chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh bằng toàn bộ tài sản của họ. Trong trường hợp các thành viên trong hộ gia đình cùng tham gia đăng ký hộ kinh doanh, một trong số họ sẽ được ủy quyền làm đại diện cho hộ kinh doanh. Cá nhân đăng ký hộ kinh doanh và người được các thành viên trong hộ gia đình ủy quyền làm đại diện của hộ kinh doanh sẽ được coi là chủ hộ kinh doanh.
- Thành viên trong hộ gia đình được xác định theo quy định của Nghị định này, và bao gồm những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
- Các cá nhân và thành viên trong hộ gia đình phải là công dân Việt Nam, đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự. Họ có quyền thành lập hộ kinh doanh và bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh theo quy định của Nghị định này, trừ trường hợp ngoại lệ sau đây:
+ Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại các cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định.
+ Các trường hợp ngoại lệ khác được quy định theo luật.
Phương án 2 đề xuất rằng chỉ cá nhân có quyền thành lập hộ kinh doanh. Điều này đồng nghĩa với việc hộ gia đình sẽ không được phép thành lập hộ kinh doanh theo phương án này. Đồng thời, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đề xuất việc đăng ký hộ kinh doanh bằng tài khoản định danh điện tử.
Theo phương án này, hộ kinh doanh, cá nhân thành lập hộ kinh doanh hoặc người được uỷ quyền thực hiện đăng ký hộ kinh doanh tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện có thể sử dụng một trong các phương thức sau:
- Đăng ký trực tiếp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện.
- Đăng ký thông qua dịch vụ bưu chính.
- Đăng ký thông qua mạng thông tin điện tử.
Phương thức đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử được quy định như sau:
- Đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử là quá trình mà người thành lập hộ kinh doanh hoặc chủ hộ hộ kinh doanh thực hiện việc đăng ký hộ kinh doanh trên Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh thuộc hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp thông qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
- Người thành lập hộ kinh doanh hoặc chủ hộ hộ kinh doanh có quyền chọn sử dụng chữ ký số theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử hoặc sử dụng tài khoản định danh điện tử để đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử.
Trong thời điểm hiện tại, thủ tục đăng ký hộ kinh doanh đang được quy định theo Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 4.1.2021. Quy trình hiện vẫn yêu cầu nộp hồ sơ bản giấy trực tiếp tại cơ quan đăng ký kinh doanh và chưa được tin học hóa nghiệp vụ, cung cấp dịch vụ công điện tử.
Bài viết liên quan: Ưu nhược điểm khi thành lập hộ kinh doanh và các loại hình doanh nghiệp
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về những người không có quyền thành lập hộ kinh doanh theo quy định. Mọi thắc mắc về mặt pháp lý vui lòng liên hệ đến số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!