Mục lục bài viết

Trong hệ sinh thái kinh tế tại Việt Nam, hộ kinh doanh cá thể luôn đóng vai trò quan trọng, góp phần duy trì sự năng động của thị trường nội địa và giải quyết bài toán an sinh xã hội. Bước sang năm 2025, cùng với sự vận động không ngừng của nền kinh tế và những điều chỉnh chiến lược trong chính sách tài khóa, các quy định về thuế đối với loại hình này ngày càng được hoàn thiện theo hướng minh bạch và công bằng. Việc xác định chính xác mức thuế suất không chỉ đơn thuần là thực hiện nghĩa vụ tài chính với ngân sách Nhà nước, mà còn là quyền lợi sát sườn, giúp chủ hộ kinh doanh tối ưu hóa chi phí và quản trị rủi ro pháp lý bền vững.

Dựa trên nền tảng của Luật Quản lý thuế và các thông tư hướng dẫn hiện hành (đặc biệt là các quy định về thuế Giá trị gia tăng và thuế Thu nhập cá nhân theo phương pháp khoán hoặc kê khai), bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các định mức thuế suất mới nhất áp dụng cho năm 2025. Qua đó, giúp các chủ hộ kinh doanh có cái nhìn toàn diện để chủ động trong lộ trình phát triển kinh tế của mình.

1. Mức thuế suất mới áp dụng với hộ kinh doanh cá thể 

Quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ hoạt động kinh doanh của cá nhân được nêu tại Điều 7 của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Quy định này nhằm xác định rõ trường hợp nào cá nhân kinh doanh phải nộp thuế và cách tính thuế tương ứng với từng mức doanh thu hoặc từng loại hình hoạt động kinh doanh. Việc hiểu rõ các mức thuế suất giúp cá nhân kinh doanh chủ động trong việc tính toán nghĩa vụ thuế và thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Trước hết, pháp luật quy định một ngưỡng doanh thu tối thiểu để xác định nghĩa vụ nộp thuế. Theo khoản 1 Điều 7 của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh nếu có doanh thu trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống thì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Đây được xem là mức doanh thu nhằm hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ, cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ giảm bớt nghĩa vụ thuế. Khi doanh thu vượt quá mức này thì cá nhân bắt đầu phải tính và nộp thuế theo quy định.

Đối với cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, pháp luật cho phép tính thuế dựa trên thu nhập tính thuế, tức là phần lợi nhuận sau khi đã trừ các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh. Cách tính này được quy định tại khoản 2 Điều 7 của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Thu nhập tính thuế được xác định bằng doanh thu bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ trừ đi các chi phí hợp lý phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh. Sau khi xác định được thu nhập tính thuế, cá nhân áp dụng mức thuế suất theo từng ngưỡng doanh thu như sau:

Doanh thu năm của cá nhân kinh doanh Thuế suất áp dụng Căn cứ pháp lý
Trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng 15% Điểm b khoản 2 Điều 7
Trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng 17% Điểm c khoản 2 Điều 7
Trên 50 tỷ đồng 20% Điểm d khoản 2 Điều 7

Ví dụ dễ hiểu: nếu một cá nhân kinh doanh có doanh thu 2 tỷ đồng trong năm, sau khi trừ chi phí hợp lý còn lại 400 triệu đồng thu nhập tính thuế thì số thuế phải nộp sẽ được tính bằng 400 triệu đồng nhân với thuế suất 15%.

2. Ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh năm 2026 có gì thay đổi?

Ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh từ năm 2026 có sự thay đổi đáng chú ý so với trước đây. Sự điều chỉnh này nhằm phù hợp hơn với tình hình kinh tế, mức giá thị trường và quy mô hoạt động của các hộ kinh doanh nhỏ lẻ hiện nay. Quy định mới được nêu trong Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Trước đây, theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 và các văn bản hướng dẫn, cá nhân hoặc hộ kinh doanh chỉ cần có doanh thu trên 100 triệu đồng mỗi năm là đã phải nộp thuế. Nếu doanh thu bằng hoặc dưới mức này thì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, sau nhiều năm áp dụng, mức 100 triệu đồng được đánh giá là khá thấp so với thực tế kinh doanh. Nhiều hộ buôn bán nhỏ, thu nhập không cao nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế.

Từ năm 2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đã được nâng lên 500 triệu đồng mỗi năm theo khoản 1 Điều 7 của Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi 2025). Điều này có nghĩa là nếu hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống thì sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Chỉ khi doanh thu vượt mức này thì cá nhân kinh doanh mới bắt đầu phải tính và nộp thuế theo quy định.

Việc tăng ngưỡng doanh thu chịu thuế được xem là một chính sách hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ, đặc biệt là những người buôn bán quy mô gia đình hoặc kinh doanh mới bắt đầu. Khi không phải nộp thuế ở mức doanh thu thấp, các hộ kinh doanh sẽ có thêm nguồn lực để duy trì hoạt động và phát triển việc làm. Bên cạnh đó, quy định mới cũng giúp giảm bớt thủ tục cho cả người kinh doanh và cơ quan thuế. Khi nhiều hộ kinh doanh nhỏ được miễn nghĩa vụ thuế, cơ quan quản lý có thể tập trung quản lý những trường hợp có doanh thu lớn hơn. Nhìn chung, việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 500 triệu đồng từ năm 2026 là một thay đổi quan trọng, giúp giảm gánh nặng thuế cho các hộ kinh doanh nhỏ và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh cá thể phát triển.

3. Hướng dẫn cách tự tính thuế hộ kinh doanh 2026 

Người kinh doanh cần xác định tổng doanh thu trong năm. Doanh thu được hiểu là toàn bộ số tiền bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ trong năm, chưa trừ chi phí. Theo quy định mới, nếu doanh thu trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống thì hộ kinh doanh không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Vì vậy, bước đầu tiên khi tự tính thuế là kiểm tra xem doanh thu của mình có vượt mức này hay không.

3.1. Các khoản doanh thu phải tính thuế

Trong thực tế, nhiều hộ kinh doanh thường nhầm lẫn về khái niệm doanh thu. Pháp luật thuế xác định doanh thu khá rộng, bao gồm tất cả các khoản tiền phát sinh từ hoạt động kinh doanh, không chỉ riêng tiền bán hàng. Việc hiểu đúng các khoản doanh thu phải tính thuế giúp hộ kinh doanh tránh tình trạng kê khai thiếu doanh thu.

Dưới đây là những khoản doanh thu phổ biến thường phải đưa vào để tính thuế:

Khoản doanh thu Nội dung
Doanh thu bán hàng Tiền thu được từ việc bán sản phẩm hoặc hàng hóa cho khách hàng
Doanh thu cung cấp dịch vụ Tiền nhận được khi cung cấp dịch vụ như sửa chữa, vận chuyển, ăn uống, tư vấn…
Tiền hoa hồng, tiền môi giới Khoản thu nhập nhận được khi làm trung gian cho giao dịch
Phụ thu, phí dịch vụ Các khoản thu thêm ngoài giá bán như phí giao hàng, phí phục vụ
Doanh thu từ bán tài sản kinh doanh Ví dụ bán máy móc, thiết bị đang sử dụng trong hoạt động kinh doanh
Khoản thưởng, hỗ trợ kinh doanh Các khoản tiền hỗ trợ từ nhà cung cấp hoặc đối tác nếu có liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh

Ví dụ, một hộ kinh doanh quán ăn có thể phát sinh nhiều khoản thu khác nhau như tiền bán món ăn, tiền nước uống, phí phục vụ hoặc phí giao hàng. Tất cả các khoản thu này đều được cộng vào doanh thu để làm căn cứ tính thuế. Ngoài ra, nếu hộ kinh doanh vừa bán hàng trực tiếp tại cửa hàng vừa bán hàng online thì doanh thu từ cả hai kênh đều phải cộng lại để xác định tổng doanh thu trong năm.

3.2. Phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế

Sau khi xác định doanh thu, hộ kinh doanh có thể tính thuế dựa trên thu nhập tính thuế, tức là phần lợi nhuận sau khi đã trừ chi phí hợp lý. Công thức chung như sau:

Thuế thu nhập cá nhân phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó: Thu nhập tính thuế = Doanh thu − Chi phí hợp lý

Chi phí hợp lý có thể bao gồm:

  • Chi phí mua hàng hóa
  • Chi phí nguyên vật liệu
  • Chi phí thuê mặt bằng
  • Chi phí trả lương cho người lao động
  • Chi phí vận chuyển, bảo quản hàng hóa

Ví dụ, một hộ kinh doanh có:

  • Doanh thu: 900 triệu đồng
  • Tổng chi phí kinh doanh: 500 triệu đồng

Khi đó: Thu nhập tính thuế = 900 triệu − 500 triệu = 400 triệu đồng

Sau đó, hộ kinh doanh sẽ áp dụng thuế suất theo quy định để xác định số thuế phải nộp. Tuy nhiên, phương pháp này thường yêu cầu chứng từ chi phí khá đầy đủ, vì vậy không phải hộ kinh doanh nào cũng áp dụng được.

3.3. Phương pháp tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu

Trong thực tế, phần lớn hộ kinh doanh nhỏ và vừa áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, vì cách tính đơn giản hơn.

Công thức chung:

Thuế phải nộp = Doanh thu tính thuế × Thuế suất

Trong đó, doanh thu tính thuế thường là phần doanh thu vượt trên 500 triệu đồng/năm theo quy định mới.

Thuế suất sẽ khác nhau tùy theo lĩnh vực kinh doanh. Ví dụ:

Loại hình kinh doanh Thuế suất tham khảo
Bán hàng hóa Thấp hơn
Dịch vụ Cao hơn
Cho thuê tài sản Có thể cao hơn nữa

Sự khác biệt này xuất phát từ đặc điểm lợi nhuận của từng ngành nghề. Các ngành dịch vụ thường có tỷ lệ lợi nhuận cao hơn nên thuế suất cũng cao hơn so với hoạt động bán hàng hóa.

Kết luận

Chính sách thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trong năm 2025 đã phản ánh rõ nét nỗ lực của Nhà nước trong việc đơn giản hóa thủ tục nhưng vẫn đảm bảo sự chặt chẽ về mặt quản lý. Việc phân loại thuế suất dựa trên từng lĩnh vực hoạt động đặc thù—từ phân phối hàng hóa, dịch vụ đến sản xuất, gia công—đã tạo ra một hành lang pháp lý công bằng, khuyến khích các hộ kinh doanh tự giác kê khai và nộp thuế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh các quy định về hóa đơn điện tử và chuyển đổi số trong quản lý thuế đang được đẩy mạnh, các chủ hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý đến tính chính xác của doanh thu và thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế để tránh những chế tài xử phạt không đáng có. Một sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kiến thức pháp lý và tuân thủ nghiêm túc các định mức thuế suất năm 2025 không chỉ giúp hộ kinh doanh khẳng định uy tín với các đối tác, mà còn là nền móng vững chắc để chuyển mình lên mô hình doanh nghiệp trong tương lai. Hy vọng những thông tin chi tiết trên sẽ trở thành "kim chỉ nam" hữu ích cho các hộ kinh doanh trên con đường lập nghiệp và phát triển.

Mọi vướng mắc pháp lý vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162 để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty luật Minh Khuê tư vấn, giải đáp chi tiết.Chúng tôi rất hân hạnh khi nhận được sự hợp tác của quý khách hàng. Xin chân thành cảm ơn!