1. Giải thích "tham ô" và "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ"

* Tham ô:

Theo quy định tại Điều 353 của Bộ luật Hình sự năm 2015, tham ô được định nghĩa là một hành vi đáng lên án, trong đó người có quyền hạn và chức vụ lợi dụng ưu thế của mình để chiếm đoạt các tài sản mà họ phải chịu trách nhiệm quản lý và bảo vệ. Hành vi này xâm phạm vào lòng tin và niềm tin của người dân vào việc quản lý tài sản công cộng, và do đó, có tác động tiêu cực lớn đến sự công bằng và phát triển bền vững của xã hội.

Tham ô là một tội phạm nghiêm trọng, đòi hỏi sự quản lý và kiểm soát nghiêm ngặt hơn về việc sử dụng quyền lực và quyền hạn trong các cơ quan và tổ chức. Đối với những người nắm giữ chức vụ quan trọng trong cộng đồng, trách nhiệm của họ phải được xem là một cơ hội để hướng dẫn và phục vụ cộng đồng, chứ không phải để tự lợi ích cá nhân.

* Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ:

Lợi dụng chức vụ và quyền hạn trong khi thi hành công vụ là một hành vi đáng lên án, chối bỏ trách nhiệm được giao của những người nắm giữ quyền lực, và mang đến hậu quả tiêu cực nghiêm trọng cho Nhà nước và xã hội cũng như quyền lợi hợp pháp của các tổ chức và cá nhân. Những hành động này dẫn đến việc vi phạm các nhiệm vụ và trách nhiệm đặt ra, và những hậu quả đáng tiếc không chỉ ảnh hưởng tới lợi ích cộng đồng mà còn làm tổn thương đến uy tín và lòng tin của người dân đối với nhà nước và chính quyền.

Đối với một xã hội công bằng và phát triển, việc kiểm soát và giám sát chặt chẽ hành vi của những người có chức vụ là cực kỳ quan trọng. Cần thiết phải thiết lập các cơ chế kiểm tra, cân nhắc và giám sát nghiêm ngặt để ngăn chặn và trừng phạt những hành vi lạm dụng quyền hạn này.

2. Điểm tương đồng giữ tội tham ô tài sản và tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ

Điểm tương đồng giữa tội tham ô tài sản và tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ bao gồm các điểm sau:

- Thứ nhất, chủ thể của cả hai tội là người có chức vụ và quyền hạn. Người có chức vụ là những cá nhân do bổ nhiệm, bầu cử, hoặc ký kết hợp đồng, có thể nhận lương hoặc không nhận lương, và được ủy quyền thực hiện một nhiệm vụ cụ thể. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, họ có quyền hạn nhất định. Việc những người nắm giữ chức vụ và quyền hạn vi phạm tội là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến quyền lợi và lợi ích của cộng đồng và xã hội. Điều quan trọng là xây dựng các biện pháp kiểm soát cần thiết để đảm bảo tính minh bạch, trung thực và trách nhiệm trong việc thực hiện công việc của họ. Cần thiết phải thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát nghiêm ngặt hơn và đòi hỏi sự chịu trách nhiệm đối với hành vi của họ.

- Thứ hai, cả hai tội tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ đề được thực hiện với lỗi cố ý. Lỗi cố ý hay còn gọi là tội cố ý là một loại tội phạm được thực hiện một cách chủ tâm, tức là người phạm tội có ý định và ý muốn thực hiện hành vi vi phạm luật. Điều này đối lập với lỗi không cố ý (hoặc tội không cố ý), trong đó hành vi vi phạm xảy ra một cách vô ý hoặc do cẩu thả, không có ý định cố ý để gây ra hậu quả xấu.

Khi một tội phạm được xem là lỗi cố ý, đối tượng đã có ý muốn thực hiện hành vi vi phạm, dù đó có thể là tội phạm hủy hoại, tội phạm tấn công, tội phạm trộm cắp, hay bất kỳ hành vi vi phạm luật nào khác. Trong hệ thống pháp luật, xét đến tội cố ý sẽ có hình phạt nghiêm khắc hơn so với tội không cố ý, vì người phạm tội đã có ý định và ý muốn thực hiện hành vi vi phạm. Việc phân biệt giữa lỗi cố ý và lỗi không cố ý là một khía cạnh quan trọng trong quá trình xét xử và phán quyết các vụ việc tội phạm, và nó ảnh hưởng đến việc đánh giá trách nhiệm và hình phạt của người phạm tội

3. Phân biệt tội tham ô tài sản và tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ

Tiêu chí	Tội tham ô tài sản	Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ
Căn cứ pháp lý	Điều 353 Bộ luật Hình sự năm 2015	Điều 356 Bộ luật Hình sự năm 2015
Chủ thể	Người có trách nhiệm quản lý tài sản, tức là có trách nhiệm đối với tài sản được Nhà nước giao quản lý đồng thời là người có chức vụ, quyền hạn	Người có chức vụ, quyền hạn
Khách thể	Hành vi phạm tội này không chỉ khiến cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và xã hội, và tổ chức kinh tế của Nhà nước bị ảnh hưởng đến hoạt động đúng đắn, mà còn là một sự xâm phạm nghiêm trọng vào quyền sở hữu tài sản của các cơ quan và tổ chức này. Những tội phạm này chắc chắn gây ra những tác động tiêu cực sâu sắc đến tính đáng tin cậy và hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và xã hội, cũng như làm suy yếu sự phát triển bền vững của tổ chức kinh tế quốc gia. Việc xâm phạm quyền sở hữu tài sản còn khiến cho sự tin tưởng của công chúng bị suy giảm đáng kể và ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của nhà nước và các tổ chức liên quan	Tội lợi dụng chức vụ và quyền hạn trong khi thi hành công vụ là một hành vi cực kỳ đáng lên án, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đúng đắn của các cơ quan và tổ chức. Hành vi này không chỉ làm suy yếu sự hoạt động của những cơ quan này mà còn khiến cho uy tín và lòng tin của nhân dân vào Nhà nước bị mất mát. Những hậu quả của tội lợi dụng chức vụ và quyền hạn là rất nghiêm trọng và kéo theo những tác động tiêu cực lan rộng đến toàn bộ xã hội. Việc cơ quan và tổ chức bị suy yếu sẽ làm giảm hiệu quả và tính minh bạch trong việc thực hiện nhiệm vụ, góp phần vào sự không công bằng và thất thoát tài nguyên quý báu của quốc gia.
Mặt khách quan	Hành vi lợi dụng chức vụ và quyền hạn để chiếm đoạt tài sản mà mình phải quản lý là một hành vi vi phạm cực kỳ đáng lên án. Tội phạm đầu tiên là hành vi chiếm đoạt, trong đó đối tượng của việc chiếm đoạt là những tài sản mà người phạm tội có trách nhiệm quản lý. Người phạm tội đã lợi dụng trách nhiệm quản lý tài sản để chiếm đoạt chúng, tức là lấy cắp hoặc sử dụng tài sản mà họ đang được giao quản lý cho mục đích cá nhân. Cách thức lợi dụng trách nhiệm quản lý tài sản này có thể đa dạng, nhưng bản chất của nó vẫn là sử dụng quyền hạn và chức vụ được giao như một công cụ để thực hiện hành vi tham ô tài sản, biến tài sản công cộng thành tài sản riêng của bản thân.	Tội phạm được thực hiện khi người ta lợi dụng chức vụ và quyền hạn để làm trái công vụ. Hậu quả của tội phạm này gắn liền với việc gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, xã hội và quyền lợi hợp pháp của tổ chức và công dân. Hậu quả rất đa dạng, có thể là những thiệt hại về mặt vật chất như tính mạng, sức khỏe và tài sản, nhưng cũng có thể là những thiệt hại phi vật chất như uy tín, danh dự và nhân phẩm con người. Hậu quả của tội phạm này rõ ràng gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển và thịnh vượng của đất nước và cộng đồng. Điều đáng ngại là hành vi lợi dụng chức vụ và quyền hạn này thường bị phát hiện sau khi đã gây ra những tổn thất nghiêm trọng cho cộng đồng.
Hình phạt	- Khung hình phạt nhẹ nhất: phạt tù từ 02 năm đến 07 năm - Mức hình phạt cao nhất: phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình - Hình phạt bổ sung: Nếu bị kết án, người phạm tội có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ trong khoảng thời gian từ 1 năm đến 5 năm. Họ cũng phải đối mặt với mức phạt tiền khá cao, từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, và nguy cơ tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản của họ.	- Khung hình phạt nhẹ nhất: phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. - Mức hình phạt cao nhất: phạt tù từ 10 năm đến 15 năm. - Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.