Bắt cóc con tin là hành vi bắt, giữ hoặc giam người khác làm con tin nhằm cưỡng ép một quốc gia, vùng
lãnh thổ, tổ chức quốc tế hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân làm hoặc không làm một việc như một điều kiện để thả con tin, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 113 và Điều 299 của Bộ luật này.
* Khách thể của tội phạm:
Tội bắt cóc con tin xâm phạm an toàn công cộng, đồng thời xâm phạm đến chính sách đối ngoại, các quyền nhân thân của con người, nhất là quyền được đảm bảo an toàn về tính mạng, sức khỏe, tự do của con người.
* Mặt khách quan của tội phạm:
Tội phạm này được thể hiện ở các hành vi khách quan sau đây:
+ Bắt, giữ, giam người khác làm con tin: Là hành vi khống chế, nhốt người khác ở một địa điểm nhất định trái pháp luật.
+ Đưa ra yêu sách, ép buộc đối với chính quyền Nhà nước, chính quyền vùng lãnh thổ, tổ chức quốc tê hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân phải thực hiện hoặc không thực hiện một việc nhất định theo yêu cầu của người phạm tội mối chấp nhân thả người bị bắt, giữ, giam. Đây là yếu tố bắt buộc để định tội này.
+ Yêu sách, ép buộc của người phạm tội không phải là nhằm chiếm đoạt tài sản. Nếu yêu cầu chuyên giao tài sản thì không phạm tội này mà phạm tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản quy định tại Điều 169 Bộ luật hình sự năm 2015.
+ Nếu việc bắt cóc nhằm gây nên sự sợ hãi lo lắng, không yên tâm làm việc, sinh sông... để làm suy yếu chính quyền nhân dân thì truy cứu trách nhiệm hình sự về tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân theo quy định tại Điều 113 Bộ luật hình sự năm 2015.
+ Nêu bắt cóc nhằm gây nên sự sợ hãi lo lắng, không yên tâm làm việc, sinh sống... của công chúng để khuếch trương thanh thế, làm cho cộng đồng dân cư sợ hãi, phải phục tùng chúng thì sẽ truy cứu trách nhiệm về tội khủng bố quy định tại Điều 299 Bộ luật hình sự năm 2015.
Tội phạm hoàn thành khi có hành vi bắt cóc và đưa ra yêu sách phải làm hoặc không được làm một việc nhất định với chính quyền, với tổ chức, cá nhân.
* Mặt chủ quan của tội phạm:
Tội phạm thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp, người phạm tội nhận thức rõ hành vi bắt cóc con tin nhằm mục đích cưỡng ép một quốc gia, một vùng lãnh thổ, một cơ quan, tổ chức, cá nhân là nguy hiểm và mong muốn thực hiện hành vi.
-Chủ thể của tội phạm:
Tội phạm này được thực hiện bổi bất kỳ người nào có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi từ đủ 16 tuổi trở lên.
* Hình phạt:
Điều 301 Bộ luật hình sự quy định các khung hình phạt sau:
+ Khoản 1 quy định người phạm tội có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 04 năm nếu người phạm tội thực hiện các hành vi nêu trên.
+ Khoản 2 quy định người phạm tội có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:
* Có tổ chức;
* Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
* Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người đủ 70 tuổi trở lên;
* Phạm tội đối với người đang thi hành công vụ;
* Gây hậu quả nghiêm trọng.
+ Khoản 3 quy định phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.
+ Khoản 4 quy định phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 08 năm đến 15 năm.
+ Khoản 5 quy định người phạm tội có thể bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm trong trường hợp chuẩn bị phạm tội này.