1. Dàn ý phân tích tác phẩm phong cách Hồ Chí Minh
Mở đầu: Giới thiệu tác giả + tác phẩm
-Tác giả: Giới thiệu đôi nét về tác giả Lê Anh Trà, sinh năm 1927, mất năm 1999, quê quán: Phố Minh, Đức Phổ, Quảng Ngãi . Lê Anh Trà là một nhà quân sự, vừa được biết đến là nhà văn, nhà hoạt động văn hóa tiêu biểu. Phân tích cuộc đời và sự nghiệp của tác giả trong thời kì kháng chiến chống Pháp và kháng chiến chống Mĩ. Các danh hiệu, giải thưởng được nhà nước phong tặng: Huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng nhất, Huân chương kháng chiến chốn Pháp hạng nhì,...
-Tác phẩm
+ Hoàn cảnh sáng tác: Văn bản được trích từ bài viết "phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái cao cả" . Được in trong cuốn sách Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam năm 1990 do Viện Văn hóa xuất bản.
+ Thể loại văn bản: văn bản nhật dụng; phương thức biểu đạt sử dụng trong văn bản: Thuyết minh, tự sự, biểu đạt.
+ Bố cục đoạn trích: phần 1: Từ đầu đến... rất hiện đại": nền tảng hình thành lên phong cách Hồ Chí Minh
Phần 2: Từ đoạn tiếp đến ".... hạ tắm ao": Tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh thể hiện qua vẻ đẹp lối sống và làm việc;
Phần 3 Đoạn còn lại: Bài học rút ra từ phong cách Hồ Chí Minh
Thân bài
- Quá trình hình thành phong cách Hồ Chí Minh
+ Sự tiếp xúc của Hồ Chí Minh với nhiều nên văn hóa trong cuộc đời hoạt động trước cách mạng tháng 8
+ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu một cách có chọn lọc những tinh hoa văn hóa nước ngoài
- Những vẻ đẹp trong lối sống và làm việc thể hiện phong cách Hồ Chí Minh
+ Nơi ở, nơi làm việc của Bác rất giản dị , là một chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh ao chỉ vẻn vẹn vài phòng, đồ đạc "mộc mạc , đơn sơ"
+ Tư trang giản dị: bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp
+ Cách ăn uống rất đạm bạc chỉ có các món ăn giản dị hàng ngày của mọi người dân như: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối,...
- Ý nghĩa phong cách của Hồ Chí MInh
+ Phong cách sống giản dị nhưng lại vô cùng thanh cao: Phong cách sống của Bác chính là phong cách sống với cái đẹp, sự giản dị, tự nhiên
+ Phong cách sống của Bác không phải là tự thần thánh hóa mà là phong cách sống với cái đẹp sự giản dị, tự nhiên
- Liên hệ với thực trạng hiện nay có một số người sống với phong cách buông thả, đến đâu hay đến đấy, hoang phí. Từ những liên hệ đó rút ra bài học cho bản thân.
Kết bài
- Khẳng định lại những nét tiêu biểu về nghệ thuật trong đoạn trích để làm nổi bật lên phong cách sống của chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Câu kết khái quát toàn bộ bài viết và thể hiện suy nghĩ của người viết về phong cách sống của Bác từ đó liên hệ bản thân
2. Phân tích tác phẩm phong cách Hồ Chí Minh chọn lọc, hay nhất
Lê Anh Trà sinh năm 1927, mất năm 1999 ông được biết đến là một nhà quân sự vừa là nhà văn, nhà hoạt động văn hóa tiêu biểu. Qua các thời kì ông đã tùng nắm giữ những chức vụ và vai trò quan trọng trong Đảng và nhà nước như trong thời kì kháng chiến chống Pháp ông từng là chủ tịch liên đoàn văn hóa Cứu quốc tỉnh Quảng Ngãi. Thời kì kháng chiến chông Mỹ ông từng là: Cán bộ liên hiệp đình chiến liên khi 5, cán bộ thống nhất trung ương và Tổng biên tập tạp chí "văn hóa nghệ thuật" . Trong sự nghiệp hoạt động của mình ông được nhà nước phong tặng nhiều danh hiệu cao quý như: Huân chương kháng chiến chống Mĩ cứu nước hạng nhất, Huân chương kháng chiến chống pháp hạng Nhì,...
Tác phẩm Phong cách Hồ Chí Minh là đoạn trích trong tác phẩm "phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái cao cả" được in trong quấn sách Hồ Chí Minh về văn hóa Việt Nam. Tác phẩm gây ấn tượng với người đọc bằng lối hành văn mạch lạc, rõ ràng sử dụng thể loại văn bản nhật dụng kết hợp với phương thức biểu đạt thuyết minh, nghị luận tự sự đã làm cho tác phẩm trở nên dễ đi tâm thức người đọc và giúp người đọc hiểu hơn về một nhân cách vĩ đại của Người cha già của dân tộc Việt Nam. Đoạn trích có bố cục 3 phần Phần 1: Nền tảng hình thành phong cách Hồ Chí Minh, phần 2: tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh thể hiện qua vẻ đẹp trong lối sống và làm việc, phần 3 Bài học rút ra từ phong cách Hồ Chí Minh.
Trước hết khi phân tích về phong cách Hồ Chí Minh ta cần phân tích cơ sở hình thành nên phong cách của Người. Năm 1911 Bác ra đi tìm đường cứu nước. Trong cuộc cách mạng đầy gian nan và vất vả Bác Hồ đã đi quan nhiều nơi tiếp xúc với nhiều nền văn hóa từ phương đông đến phương Tây và đã thu được vốn tri thức sâu rộng. Người chủ động học tập các ngôn ngữ sở tại, làm các công việc khác nhau ở các quốc gia khác nhau như làm thợ máy, phụ bếp, thương gia,... Từ việc đi nhiều nơi làm nhiều nghề người đã tích lũy được những gía trị chung của cuộc sống để tìm ra con đường cứu nước phù hợp với nước mình vừa tương thích với tình hình tổ quốc vừa hài hòa, phù hợp với sự vận động chung của thế giới. Người luôn tìm hiểu văn hóa các nước một cách rõ ràng và uyên thâm từ đó tạo nên tư tưởng rất riêng của Hồ Chí Minh. Nhưng trong quá trình hình thành phong cách của Người đều có sự chọn lọc tiếp thu các giá trị văn hóa có thể áp dụng vào văn hóa của nước mình. Với Bác Việc ra đi nước ngoài mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. Người đi khắc năm châu học tập và tiếp thu văn hóa ở nhiều nơi và từ đó mở rộng tầm nhìn tiếp thu các giá trị văn hóa tốt đẹp. Phong cách của Người được hình thành từ những giá trị văn nước ngoài một cách có chọn lọc . Phong cách của Người là sự kết hợp hài hòa giữa giá tri văn hóa tuyền thống và tinh thần quốc tế. Đó là phong cách đậm chất Việt Nam, rất bình dị nhưng cũng rất hiện đại
Tư tưởng đạo đức, phong cách của Người được thể hiện trong lối sông của Bác. Bác làm việc ở nơi làm việc rất đơn sơ và giản dị. Tuy là chủ tịch nước nhưng Bác làm việc ở nhà sàn nhỏ với hồ ao sen mang đậm nét thơ mộng và bình yên của làng quê Việt Nam. Người ăn mặc giản dị với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp. Những món ăn thường ngày đều là những món ăn bình dị quen thuộc với làng quê Việt Nam như cá kho, dưa góp, cà muối,... Đố lập với hình ảnh một vị lãnh tụ cuộc sông của người hết sực giản dị như một lão nông đang hằng ngày cống hiên sức mình gieo những mầm xanh hòa bình, độc lập và ấm no cho giải đất hình chữ S này.
Phong cách sống của Bác thật giản dị thanh cao. Phong cách ấy không phải là một sự thần thánh hóa làm cho mình khác đời. Phong cách ấy là phong cách sống với cái đẹp, sự giản dị tự nhiên. Phong cách của Người mang hồn dân tộc, từ người ta thấy được hình ảnh của những người dân Việt Nam bình dị, chân chất nhưng phi thường. Phong cách của người rất giống với những hiền triết đi trước như Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm
Thực tiễn hiện nay một bộ phận không nhỏ giới trẻ có lối sống lệch lạc không phù hợp với hoàn cảnh, tiêu xài tiền bạc hoang phí, chạy theo những thú vui tầm thuờng. Những phong cách sống đó thật đáng lên án. Bản thân tôi cảm thấy mình cần phải học tập phong cách của Người để hoàn thiện bản thân hơn nữa.
Với cách lập luận chặt chẽ, luận điểm, luận cứ rõ ràng xác đáng, cách trình bày ngắn gọn, dễ hiểu tác phẩm đã để lại trong lòng người đọc biết bao ngưỡng mộ chân thành đối với vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của chúng ta. Bài viết làm ta thêm yêu, khâm phục và biết ơn Người. Đúng như giáo sư Hoàng Chí Bảo đã từng nói: "Yêu Bác lòng ta trong sáng hơn" . Mỗi chúng ta cần phải học tập lối sống của Bác để hoàn thiện bản thân và xây dựng quê hương đất nức ngày một giàu mạnh.
Để tham khảo thêm các bài viết về chương trình ngữ văn 9 quý bạn đọc có thể tham khảo bài viết:
- Soạn văn lớp 9 bài Phong cách Hồ Chí Minh (Lê Anh Trà)
- Soạn bài Phong cách Hồ Chí Minh, tác giả - tác phẩm
- Phân tích tác phẩm Phong cách Hồ Chí Minh chọn lọc hay nhất
