1.Khái niệm

Quảng cáo là việc sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có mục đích sinh lợi; sản phẩm, dịch vụ không có mục đích sinh lợi; tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ được giới thiệu, trừ tin thời sự; chính sách xã hội; thông tin cá nhân.

Sản phẩm quảng cáo bao gồm nội dung và hình thức quảng cáo được thể hiện bằng hình ảnh, âm thanh, tiếng nói, chữ viết, biểu tượng, màu sắc, ánh sáng và các hình thức tương tự.

2.Quyền và nghĩa vụ của người quảng cáo

 Người quảng cáo có các quyền sau:

-Quảng cáo về tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình;

- Quyết định hình thức và phương thức quảng cáo;

- Được cơ quan có thẩm quyền về quảng cáo của địa phương thông tin về quy hoạch quảng cáo ngoài trời đã phê duyệt;

- Yêu cầu thẩm định sản phẩm quảng cáo.

 Người quảng cáo có các nghĩa vụ sau:

- Cung cấp cho người kinh doanh dịch vụ quảng cáo hoặc người phát hành quảng cáo thông tin cần thiết, trung thực, chính xác về cơ quan, tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, các tài liệu liên quan đến điều kiện quảng cáo và chịu trách nhiệm về các thông tin đó;

- Bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phù hợp với nội dung quảng cáo;

- Chịu trách nhiệm về sản phẩm quảng cáo của mình trong trường hợp trực tiếp thực hiện quảng cáo trên các phương tiện; liên đới chịu trách nhiệm về sản phẩm quảng cáo trong trường hợp thuê người khác thực hiện;

- Cung cấp tài liệu liên quan đến sản phẩm quảng cáo khi người tiếp nhận quảng cáo hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

 Thực hiện quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

3.Điều kiện quảng cáo

- Quảng cáo về hoạt động kinh doanh hàng hoá, dịch vụ phải có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

- Quảng cáo cho các loại sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phải có các tài liệu chứng minh về sự hợp chuẩn, hợp quy của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật.

- Quảng cáo tài sản mà pháp luật quy định tài sản đó phải có giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng thì phải có giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản.

- Quảng cáo cho sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt phải đảm bảo các điều kiện sau đây:

+ Quảng cáo thuốc được phép quảng cáo theo quy định của pháp luật về y tế; phải có giấy phép lưu hành tại Việt Nam đang còn hiệu lực và tờ hướng dẫn sử dụng do Bộ Y tế phê duyệt;

+Quảng cáo mỹ phẩm phải có phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định của pháp luật về y tế;

+ Quảng cáo hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế phải có giấy chứng nhận đăng ký lưu hành do Bộ Y tế cấp;

+ Quảng cáo sữa và sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ không thuộc quy định tại khoản 4 Điều 7 của Luật này phải có giấy chứng nhận tiêu chuẩn, giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm đối với sản phẩm dinh dưỡng sản xuất trong nước; đối với sản phẩm dinh dưỡng nhập khẩu thì phải có giấy chứng nhận chất lượng sản phẩm của cơ quan có thẩm quyền của nước sản xuất và giấy phép lưu hành;

+ Quảng cáo thực phẩm, phụ gia thực phẩm phải có giấy chứng nhận đăng ký chất lượng vệ sinh an toàn đối với thực phẩm, phụ gia thực phẩm thuộc danh mục phải đăng ký chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm hoặc giấy tiếp nhận hồ sơ công bố tiêu chuẩn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với thực phẩm, phụ gia thực phẩm thuộc danh mục phải công bố tiêu chuẩn;

+ Quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh phải có giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn hành nghề do ngành y tế cấp theo quy định của pháp luật;

+ Quảng cáo trang thiết bị y tế phải có giấy phép lưu hành đối với thiết bị y tế sản xuất trong nước hoặc giấy phép nhập khẩu đối với thiết bị y tế nhập khẩu;

+ Quảng cáo thuốc bảo vệ thực vật, nguyên liệu thuốc bảo vệ thực vật, vật tư bảo vệ thực vật phải có giấy chứng nhận đăng ký thuốc bảo vệ thực vật. Quảng cáo sinh vật có ích dùng trong bảo vệ thực vật phải có giấy phép kiểm dịch thực vật do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp;

+ Quảng cáo thuốc thú y, vật tư thú y phải có giấy phép lưu hành sản phẩm và bản tóm tắt đặc tính của sản phẩm;

+ Quảng cáo phân bón, chế phẩm sinh học phục vụ trồng trọt, thức ăn chăn nuôi, chế phẩm sinh học phục vụ chăn nuôi phải có giấy chứng nhận chất lượng sản phẩm hoặc văn bản tự công bố chất lượng sản phẩm.

- Chính phủ quy định điều kiện quảng cáo đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt khác khi có phát sinh trên thực tế.

4. Những hành vi bị cấm trong trường hợp quảng cáo

Các hành vi xâm phạm lợi ích cộng đồng và trật tự kinh tế xã hội

  • Quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bị cấm quảng cáo.
  • Quảng cáo làm tiết lộ bí mật quốc gia, phương hại đến độc lập, chủ quyền quốc gia, an ninh, quốc phòng.
  • Quảng cáo làm ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, trật tự an toàn giao thông, an toàn xã hội.
  • Quảng cáo gây ảnh hưởng xấu đến sự tôn nghiêm đối với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Đảng kỳ, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Các hành vi không lành mạnh

  • Quảng cáo thiếu thẩm mỹ, trái với truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam.
  • Quảng cáo có tính chất kỳ thị dân tộc, phân biệt chủng tộc, xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo, định kiến về giới, về người khuyết tật.
  • Quảng cáo tạo cho trẻ em có suy nghĩ, lời nói, hành động trái với đạo đức, thuần phong mỹ tục; gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, an toàn hoặc sự phát triển bình thường của trẻ em.

Các hành vi xâm phạm tới lợi ích của cá nhân, tổ chức khác

  • Quảng cáo xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân.
  • Quảng cáo có sử dụng hình ảnh, lời nói, chữ viết của cá nhân khi chưa được cá nhân đó đồng ý, trừ trường hợp được pháp luật cho phép.
  • Quảng cáo bằng việc sử dụng phương pháp so sánh trực tiếp về giá cả, chất lượng, hiệu quả sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình với giá cả, chất lượng, hiệu quả sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cùng loại của tổ chức, cá nhân khác.
  • Quảng cáo có nội dung cạnh tranh không lành mạnh theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.

Hành vi xâm phạm lợi ích khách hàng

Quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ, chủng loại, phương thức phục vụ, thời hạn bảo hành của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ đã đăng ký hoặc đã được công bố.

Các hành vi quảng cáo vi phạm pháp luật

  • Quảng cáo có sử dụng các từ ngữ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
  • Quảng cáo vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Các hành vi bị cấm trong quảng cáo khác

  • Ép buộc cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện quảng cáo hoặc tiếp nhận quảng cáo trái ý muốn.
  • Treo, đặt, dán, vẽ các sản phẩm quảng cáo trên cột điện, trụ điện, cột tín hiệu giao thông và cây xanh nơi công cộng.

5. Xử lý vi phạm về hoạt động quảng cáo

Căn cứ điều 11 luật quảng cáo 2012; quy định về xử lý vi phạm trong hoạt động quảng cáo như sau:

+ Tổ chức có hành vi vi phạm quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử phạt vi phạm hành chính; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

+ Cá nhân có hành vi vi phạm quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

+ Cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo phải chịu trách nhiệm về quyết định xử lý của mình; trường hợp quyết định sai, gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Theo quy định của Chính phủ về quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực như sau:

Áp dụng phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng khi vi phạm một trong những hành vi sau:

  • Quảng cáo về sản phẩm thuốc lá
  • Cấm quảng cáo rượu bia có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên
  • Đối với các sản phẩm thay thế từ sữa mẹ cho trẻ dưới 24 tháng tuổi,  dưới 6 tháng tuổi đối với sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ, những dụng cụ như bình bú, núm vú ngậm nhân tạo.
  • Đối với thuốc kê, thuốc không kê đơn nhưng được sự cho phép của cơ quan theo quy định hạn chế sử dụng và dưới sự giám sát của thầy thuốc.
  • Quảng cáo chứa các nội dung về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bị cấm khác.

Áp dụng phạt tiền từ 70 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau:

  • Khi quảng cáo chứa sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bị cấm theo quy định
  •  Các sản phẩm có tính kích dục
  •  Các vũ khí như: súng săn, đạn, vũ khí thể thao, sản phẩm kích thích bạo lực

Áp dụng phạt tiền từ mức 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau:

  •  Quảng cáo bị cấm thường chứa những hình ảnh, phát ngôn, chữ viết của một cá nhân mà chưa được sự đồng ý của cá nhân đó, trừ trường hợp đã được pháp Luật cho phép.
  •  Quảng cáo bị cấm khi có những vi phạm pháp luật đến sở hữu trí tuệ.

Áp dụng phạt tiền từ mức 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng đối với những hành vi sau:

  •  Quảng cáo gây xúc phạm đến uy tín, danh dự, nhân phẩm đến cá nhân và tổ chức
  • Quảng cáo khi sử dụng phương pháp so sánh trực tiếp như: về giá cả, chất lượng, hiệu quả sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình với giá cả, chất lượng, hiệu quả sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thuộc cùng loại của tổ chức hay kể cả cá nhân khác.
  • Quảng cáo bị cấm nếu mang tính giáo dục trẻ như: tạo ra suy nghĩ, lời nói, hành động trái với đạo đức, thuần phong mỹ tục đối với trẻ em. Do đó gây ảnh hưởng và tổn hại xấu đến sức khỏe, an toàn, sự phát triển bình thường của trẻ em.
  • Quảng cáo bị cấm khi mang tính đi ngược với tuyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, đất nước Việt Nam.

Áp dụng phạt tiền từ mức 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng đối với các hành vi sau:

  • Các quảng cáo sai sự thật và  không đúng quy cách. Đặc biệt về chất lượng, nhãn hiệu,… chỉ dẫn địa lý, phương thức kinh doanh, thời hạn sử dụng, thời hạn bảo quản, bảo hành của hàng hóa, dịch vụ. Trừ các trường hợp được nêu tại quy định tại Khoản 3 Điều 68,  Khoản 3 Điều 69,  Điều 72, 75 và 78.
  • Quảng cáo gây nhầm lẫn, lừa dối đối với công chúng đặc biệt là về tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo  hoặc lừa dối, nhầm lẫn, tác dụng của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo, Trừ các trường hợp được quy định tại Khoản 4 Điều 68,  Điều 69.
  • Đối với quảng cáo mang tính gây thiệt hại cho người sản xuất và người tiếp nhận quảng cáo.
  • Sử dụng hình ảnh quảng cáo chứa ảnh bản đồ Việt Nam trong quảng cáo mà không thể hiện đầy đủ chủ quyền quốc gia.
  • Quảng cáo bị cấm nếu sử dụng hình ảnh đồng tiền Việt Nam trong quảng cáo.

Áp dụng phạt tiền từ mức 70 triệu dồng đến 90 triệu đồng đối với các trường hợp được nêu sau:

  • Nội dung quảng cáo chứa những tiết lộ, bí mật Nhà nước
  • Những hình ảnh mang tính bôi nhọa, ảnh hưởng xấu đến tôn nghiêm đối với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Đảng kỳ. Trừ các trường hợp được quy định Điểm b Khoản 2 Điều 63.
  • Những hình ảnh làm ảnh hưởng xấu đến hình ảnh tôn nghiêm của các anh hùng dân tộc, lãnh tụ của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Trừ các trường hợp quy định Điểm b Khoản 2 Điều 63.