Thực tế cho thấy đã xuất hiện nhiều tụ điểm cờ bạc bằng nhiều hình thức, bằng nhiều quy mô lớn nhỏ ; và khi bị phát hiện thì các đối tượng có hành vi chống trả quyết.Tệ nạn cờ bạc đã và đang làm xói mòn nếp sống văn minh, làm tha hóa nhân cách của một bộ phận dân cư, thậm chí cả công chức nhà nước và học sinh, sinh viên và thực sự trở thành nỗi lo lắng, nhức nhối của rất nhiều gia đình nói riêng và toàn xã hội nói chung . Hậu quả của tệ nạn cờ bạc gây ra rất là nghiêm trọng , nó ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế, văn hóa, xã hội ,công tác đảm bảo an ninh trật tự xã hội .Hiện nay hình thức đánh bạc và tổ chức đánh bạc đa dạng, tinh vi hơn, thể hiện qua nhiều hình thức như cá độ bóng đá. đá gà. xóc đĩa. chùa lúa ,...đặc biệt hình thức cá độ đánh bạc qua mạng internet ngày càng trở nên phổ biến do sự phát triển vượt trội của công nghệ thông tin gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường phát triển lành mạnh của cộng đồng xã hội .
Hành vi đánh bạc được hiểu hành vi được thực hiện dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hay hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng với quy định trong giấy phép được cấp.
Trước tiên , cần có sự nhận diện cơ bản về các dấu hiệu pháp lý hình sự của các tội về cờ bạc, bao gồm : tội đánh bạc ( Điều 321 ) và tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc ( điều 322 ) BLHS 2015. Nhà nước đã ghi nhận các tội cờ bạc thuộc nhóm tội “xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng” tại chương XXI Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Như vậy khách thể của các tội cờ bạc chính là trật tự an toàn công cộng của cộng đồng, trật tự nếp sống văn minh của xã hội .Đối tượng tác động của các tội cờ bạc là tiền ( tiền Việt Nam hay tiền nước ngoài) hay hiện vật có giá trị lớn ( đối với vật chất : nhà cửa, đất đai, vàng ..)
Chủ thể của các tội cờ bạc thuộc nhóm tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng không phải là chủ thể đặc biệt nên chủ thể của các tội cờ bạc là bất cứ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự đặt độ tuổi luật định và đã thực hiện hành vi phạm tội cụ thể.
Mặt chủ quan của tội phạm là yếu tố bên trong của tội phạm bao gồm : lỗi , động cơ và mục đích phạm tội .Tuy nhiên, mặt chủ quan của các tội cờ bạc chỉ cần dấu hiệu duy nhất là lỗi, nhằm sát phạt nhau được, thua bằng tiền học những lợi ích vật chất có giá trị .Còn về động cơ, trong các tội cờ bạc điều thúc đẩy các cá nhân phạm tội thường là lợi ích vật chất . Động cơ này không có ý nghĩa quyết định đến tính chất nguy hiểm của tội phạm, do đó không được quy định là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành của tội phạm cơ bản .Tuy nhiên, nó vẫn mang ý nghĩa trong quyết định hình phạt. Mục đích của tội cờ bạc bao giờ cũng là những lợi ích vật chất của người tham giao mong muốn đạt được .Mục đích thuộc về mặt chủ quan còn hậu quả thuộc về mặt khách quan Tuy rằng thằng đó chính là kết quả của việc thực hiện hóa mục đích phạm tội khi ra bên ngoài thông qua hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc.
1. Nguyên nhân việc phạm tội là gì?
Sự phát triển của nền kinh tế có mối quan hệ tích cực với tội phạm , phát triển kinh tế có liên quan đến việc làm giảm tỷ lệ phạm tội. Có nhiều nghi vấn đặt ra như: Liệu nền kinh tế nghèo nàn sẽ giúp cho tỉ lệ phạm tội thấp hơn ví dụ các bậc phụ huynh thất nghiệp ở nhà có nhiều thời gian chăm sóc con cái cái, bảo vệ gia đình mình, hay liệu nền kinh tế kém phát triển người dân sẽ có ít tiền để chi tiêu có ít đồ dùng giá trị để có thể dẫn đến vi phạm các tội về cờ bạc. Nhưng việc duy trì một nền kinh tế thế yếu kém và thất nghiệp chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ phạm tội. Những nhân tố thuộc lĩnh vực kinh tế làm phát sinh tội phạm như : Thất nghiệp , đói nghèo , tác động của quá trình đô thị hóa công nghiệp hóa hay tác động của quá trình di dân…
Bên cạnh đó trong xã hội hiện nay có rất nhiều vấn đề bất ổn cũng ảnh hưởng đến tỷ lệ phạm tội như sự gia tăng về số lượng các gia đình chỉ có bố hoặc mẹ, ly hôn ; bỏ học ,đánh bạc và tổ chức đánh bạc. Hay các yếu tố rất đơn giản về môi trường sống như nơi cư trú, cấu trúc xã hội, tỷ lệ dân số cao; các hành vi bất hợp pháp gia tăng, chi phí xã hội bị cắt giảm, Hạn chế trong quá trình quản lý, ý triển khai thực hiện các chính sách, sách chương trình về văn hóa giáo dục. Gọi chung là các nguyên nhân và điều kiện thuộc môi trường sống, gia đình, môi trường nhà trường.
Tình hình phạm tội liên quan đến việc tổ chức quản lý, việc thực hiện các những chính sách xã hội. Có thể kể đến các nguyên nhân như : các cơ quan chức năng buông lỏng quản lý , đùn đẩy trách nhiệm , không hợp tác giải quyết . Điều này dẫn đến dân chúng bức xúc, có những phản ứng tiêu cực, chống người thi hành công vụ , thực hiện hành vi trái pháp luật.Bên cạnh đó sẽ còn có cả các đối tượng lợi dụng sơ hở pháp luật chuộc lợi cá nhân.
Môi trường sống cư trú, cấu trúc dân cư cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình tội phạm : Nơi sinh sống sẽ ảnh hưởng đến nhân cách con người một cách rõ rệt, môi trường có nền kinh tế ổn định, văn hóa chính trị tốt, các hoạt động sinh hoạt xã hội lành mạnh thì tỷ lệ phạm tội sẽ thấp hơn.
2. Có những biện pháp phòng ngừa tội phạm cờ bạc nào?
Phòng ngừa tội phạm cờ bạc thuộc bộ phận các biện pháp ngăn chặn tội phạm được thiết kế trên cơ sở của tình hình tội phạm tiềm tàng và nó có 3 trạng thái thể hiện : Tiềm tàm ở trạng thái tội phạm chưa xảy ra được gọi là tội phạm tiềm năng , tiềm tàm ở trạng thái tội phạm đang xảy ra, tiềm tàm ở trạng thái tội phạm đã được xử lý theo pháp luật hình sự và người phạm tội đã thi hành xong hình phạt đối với chính mình. Ứng với 3 trạng thái đó là ba nhóm biện pháp ngăn chặn.
2.1. Các biện pháp ngăn chặn các tội cờ bạc tiềm năng
- Tác động vào các phương thức thực hiện các tội cờ bạc : Để ngăn chặn được loại tội phạm này thì phải có biện pháp thích ứng tác động vào sự chuẩn bị phạm tội
Ví dụ như : Với hình thức cá độ bóng đá thường được xác định rõ nhất mất vì phụ thuộc vào thời gian diễn ra các trận bóng đá của các giải câu lạc bộ Quốc gia hay các giải bóng đá với quy mô lớn hơn. Với loại hình chơi lô đề thực hiện từ 15h đến 18h hàng ngày là thời gian sắp đến giờ giờ quay số để có kết quả xổ số.
- Căn cứ vào các loại hình và hình thức trên các cơ quan chức năng và lực lượng không chuyên trách cần có giải pháp phòng chống phù hợp với từng loại hình cũng như các hình thức thực hiện các loại tội phạm này, cần thường xuyên theo dõi nắm bắt kịp tình hình nhằm có biện pháp quan trọng xử lý đối với các hành vi cờ bạc.
- Tác động vào chủ thể tiềm tàng của các tội cờ bạc :
Lực lượng công an và cảnh sát khu vực chủ động trong công tác bám sát địa bàn để nắm rõ các đối tượng thường có hành vi cờ bạc đồng thời trực tiếp xuống địa bàn mình quản lý để tuyên truyền giáo dục pháp luật nâng cao ý thức pháp luật cho quần chúng nhân dân về phòng chống các tội cờ bạc .
Các đoàn thể tổ chức xã hội, khi nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Tư pháp nhằm tuyên truyền giáo dục pháp luật đến người dân bằng nhiều hình thức thực thiết và hiệu quả như tổ chức các phiên tòa lưu động phiên tòa giả định đối với các loại án liên quan đến cờ bạc. Mạng lưới công tắc truyền thông về phòng chống các tội cờ bạc như các bản tin của phường để nhân dân cảnh giác và tố giác tội phạm.
Yêu cầu cam kết không cho khách tổ chức cờ bạc dưới bất kỳ hình thức nào đối với chủ doanh nghiệp kinh doanh các loại hình như khách sạn nhà nghỉ phòng trọ, cà phê, karaoke và các loại hình giải trí khác.
- Tác động vào nạn nhân tiềm tàng của các tội cờ bạc : Nạn nhân 2 nạn nhân tiền vàng của các tội cờ bạc được hiểu ở đây là những người tham gia cờ bạc và gia đình của họ .Cần đẩy mạnh vận động quần chúng tham gia công tác phòng ngừa đấu tranh chống các tội cờ bạc
2.2. Các biện pháp ngăn chặn các tội cờ bạc đang xảy ra
Những biện pháp này này được thiết kế thế trên cơ sở trạng thái cái tội phạm đang xảy ra ở hai trường hợp: ngăn chặn khi tội phạm đang thực hiện để bắt quả tang, giảm thiểu hậu quả và ngăn chặn sự lặp lại của các hành vi cờ bạc .
- Quần chúng nhân dân tham gia giám sát và tích cực tố giác tội phạm; cảm hóa giáo dục người phạm các tội cờ bạc tại cộng đồng dân cư
- Tuyên truyền giáo dục pháp luật về phòng chống tội phạm nói chung và các tội cờ bạc nói riêng nhằm nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật của công dân
- Triển khai đồng bộ các giải pháp đấu tranh phòng chống các tội cờ bạc ở cộng đồng dân cư trong từng hộ gia đình.
2.3. Các biện pháp ngăn chặn tái phạm
- Tiếp tục xây dựng, dựng hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội cho người đã thi hành án xong, chú trọng phát triển hệ thống mạng lưới cung cấp các dịch vụ tư vấn, trợ giúp xã hội rộng khắp, nhất là ở cấp Phường, nhằm huy động sự tham gia của các tổ chức, ốc ở cộng đồng và các cá nhân trong tham gia vào công tác này.
- Kiện toàn ban chỉ đạo cấp phường xây dựng và hoàn thiện quy chế phối hợp trong ban chỉ đạo và các cơ sở sản xuất, một dịch vụ, vụ cơ sở trường học trên địa bàn để người thi hành án xong được tái hòa nhập cộng đồng Tăng cường hoạt động kiểm tra liên ngành và xử lý vi phạm pháp luật về tệ nạn; thực hiện công tác thu thập thông tin và báo cáo định kỳ, lồng ghép các chương trình xây dựng quỹ hỗ trợ xã hội, hỗ trợ vốn, học nghề, và tìm kiếm việc làm cho những người đã hoàn lương.
>> Tham khảo: Phòng ngừa tội phạm là gì? Mục đích, nội dung, phân loại các biện pháp phòng ngừa tội phạm