>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162
Trả lời:
Quy định của pháp luật như thế nào về việc phụ nữ được phép sinh con khi không cần có bố, tức là không chỉ có sự xuất hiện của một người phụ nữ đơn thân thì có được quyền sinh con hay không? Để trả lời cho các thắc mắc trên mời các bạn theo dõi tại bài viết dưới đây của chúng tôi.
1. Quy định của pháp luật về việc sinh con khi chỉ có người phụ nữ.
- Hiện nay theo quy định của pháp luật không có quy định nào cấm phụ nữ đơn thân không được tự mình có con, tức là không cần xác định có người bố trong trường hợp này. Hiện nay do khoa học - kỹ thuật phát triển kết hợp với việc tiếp cận với các phương pháp sinh sản tiên tiến nên việc thực hiện điều trên đã đơn giản hơn rất nhiều.
- Các phương pháp đó là các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản mà theo quy định tại khoản 21 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 có quy định Sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản là việc sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh nhân tạo hoặc thụ tinh trong ống nghiệm. Như vậy chủ yếu hiện nay để hỗ trợ việc một người phụ nữ đơn thân muốn có con thì có hai phương pháp là kỹ thuật thụ tinh nhân tạo và thụ tinh trong ống nghiệm.
+ Thụ tinh nhân tạo là thụ tinh bằng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung, được tiến hành bằng cách chọn lọc tinh trùng khỏe nhất của người chồng (người cho tinh trùng) sau đó được bơm vào buồng tử cung của người vợ ở thời điểm rụng trứng. Kết quả của quá trình này là tinh trùng bơi vào ống dẫn trứng và thụ tinh với trứng của người vợ, từ đó dẫn đến thụ thai như bình thường. Việc áp dụng kỹ thuật này thường được dùng cho mẹ đơn thân, vô sinh không rõ nguyên nhân, vô sinh liên quan đến lạc mạc tử cung và nam giới vô sinh.
Đối với trường hợp này thì mẹ đơn thân được hiểu là những người phụ nữ không lập gia đình nhưng vẫn muốn có con, do đó họ cần sử dụng tinh trùng của người hiến tặng để mang thai, kỹ thuật thụ tinh nhân tạo sẽ được chỉ định và hỗ trợ cho các bà mẹ đơn thân này. Thường thì mẫu tinh trùng của người hiến tặng được bảo quản đông lạnh và được lấy từ các phòng thí nghiệm đạt chứng nhận kiểm định, sau đó làm rã đông trước khi làm thủ thuật thụ tinh nhân tạo.
+ Thụ tinh trong ống nghiệm là kỹ thuật điều trị vô sinh - hiếm muộn phổ biến, phương pháp này sử dụng tinh trùng của người chồng và trứng của người vợ sẽ được thụ tinh trong phòng labo để tạo thành phôi. Sau khoảng thời gian nuôi cấy phôi bên ngoài, phôi sẽ được đưa trở lại buồng tử cung của người vợ để phát triển thành thai nhi. Theo Nghị định số 10/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo thì thụ tinh trong ống nghiệm là sự kết hợp giữa noãn và tinh trùng trong ống nghiệm để tạo thành phôi.
Thụ tinh trong ống nghiệm là phương pháp điều trị hiệu quả cho những trường hợp người vợ bị tắc nghẽn ống dẫn trứng. Ngoài ra còn được áp dụng điều trị cho các cặp vợ chồng hiếm muộn không thể có thai bằng các phương pháp hỗ trợ sinh sản thông thường hoặc những cặp vợ chồng lớn tuổi, kèm theo các bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, rối loạn phóng noãn, bất thường ở tinh trùng và các yếu tố miễn dịch hoặc vô sinh chưa rõ nguyên nhân, ...
→ Nhưng không phải cứ là phụ nữ độc thân là được áp dụng phương pháp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản mà phải đáp ứng một số các điều kiện nhất định của pháp luật.
- Hiện nay quy định của pháp luật cấm thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, mang thai hộ vì mục đích thương mại, lựa chọn giới tính thai nhi, sinh sản vô tính (căn cứ điểm g khoản 2 Điều 5 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014). Việc mang thai hộ vì mục đích thương mại là việc một người phụ nữ mang thai cho người khác bằng việc áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản để được hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác.
- Tại Điều 3 nguyên tắc áp dụng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm được quy định tại Nghị định 10/2015/NĐ-CP có quy định như sau:
+ Phụ nữ độc thân có quyền sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Phụ nữ độc thân được hiểu là phụ nữ không có quan hệ hôn nhân hợp pháp theo quy định của pháp luật;
+ Việc thụ tinh trong ống nghiệm, cho và nhận noãn, cho và nhận tinh trùng, cho và nhận phôi, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện;
+ Việc cho và nhận tinh trùng, cho và nhận phôi được thực hiện trên nguyên tắc vô danh giữa người cho và người nhận; tinh trùng, phôi của người cho phải được mã hóa để đảm bảo bí mật những vẫn phải ghi rõ đặc điểm của người cho, đặc biệt là yếu tố chủng tộc;
+ Cuối cùng việc thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm phải tuân theo quy trình kỹ thuật, quy định tiêu chuẩn sức khỏe của người được thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, mang thai và sinh con do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.
- Điều kiện về tiêu chuẩn sức khỏe của người được thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm: (căn cứ Điều 3 của Thông tư 57/2015/TT-BYT)
+ Không đang mắc bệnh lý mà không đủ sức khỏe để thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, mang thai, sinh con; không đang mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhiễm HIV, bệnh truyền nhiệm thuộc nhóm A,B; không bị bệnh di truyền có ảnh hưởng đến tính mạng và sự phát triển của trẻ khi sinh ra; không bị mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình.
+ Người được thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm phải có kết luận bằng văn bản của người đứng đầu cơ sở được phép thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm xác định đủ sức khỏe để thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, mang thai và sinh con.
⇒ Như vậy, pháp luật cho phép một người phụ nữ được phép sinh con mà không cần có bố nhưng phải đáp ứng các quy định trên và phải thực hiện theo đúng quy trình, thủ tục theo đúng quy định của pháp luật.
2. Thủ tục khai sinh với trẻ được sinh ra bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như thế nào?
- Theo quy định tại Điều 15 của Nghị định số 123/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật hộ tịch thì việc đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ thì:
+ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi trẻ đang cư trú có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ chưa xác định được cha, mẹ.
+ Trường hợp chưa xác định được cha thì khi đăng ký khai sinh họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của con được xác định theo họ, dân tộc, quê quán, quốc tịch của mẹ; phần ghi về cha trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh của trẻ để trống.
+ Nếu vào thời điểm đăng ký khai sinh người cha yêu cầu làm thủ tục nhận con theo quy định của pháp luật, Ủy ban nhân dân kết hợp giải quyết việc nhận con và đăng ký khai sinh, nội dung đăng ký khai sinh được xác định theo quy định.
+ Trường hợp trẻ chưa xác định được mẹ mà khi đăng ký khai sinh cha yêu cầu làm thủ tục nhận con thì giải quyết theo quy định, phần khai về mẹ trong Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh của trẻ em để trống.
+ Đối với thủ tục đăng ký khai sinh cho trẻ không thuộc diện bị rơi, chưa xác định được cha và mẹ được thực hiện theo quy định của pháp luật và trong Sổ hộ tịch ghi rõ Trẻ chưa xác định được cha, mẹ.
- Trong trường hợp thực hiện việc khai sinh cho con thì đây là trường hợp chưa xác định được cha thì khi đăng ký khai sinh sẽ thực hiện theo quy định của khoản 2 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP thì phần thông tin của người cha có thể bỏ trống.
⇒ Như vậy để trả lời cho câu hỏi của chị thì phụ nữ có quyền sinh con mà không cần có bố nhưng phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật. Và khi đi đăng ký khai sinh trong trường hợp này thì phần thông tin của bố đứa trẻ có thể bỏ trống theo quy định của pháp luật.
Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi, mọi thắc mắc quý khách hàng vui lòng liên hệ số Hotline 1900.6162 để được giải đáp. Xin chân thành cảm ơn!