Phương án phân đoạn người nộp thuế của Tổng Cục thuế hướng dẫn?

1. Phân đoạn người nộp thuế là gì?

- Phân đoạn người nộp thuế là quá trình quan trọng trong hệ thống thuế nhằm xác định và phân chia người nộp thuế thành các nhóm dựa trên các đặc điểm và tiêu chí tương đương. Việc này được thực hiện bởi cơ quan thuế để áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp, nhằm tăng cường hiệu quả thu thuế và đảm bảo tính công bằng trong việc thu thuế.

- Quá trình phân đoạn người nộp thuế được thực hiện theo quy định tại Điều 4, khoản 1 của Quy trình ban hành kèm theo Quyết định số 18/QĐ-TCT năm 2023. Theo đó, cơ quan thuế sẽ tiến hành phân chia người nộp thuế thành các nhóm dựa trên những đặc điểm chung mà họ có. Các đặc điểm này có thể bao gồm ngành nghề kinh doanh, loại hình doanh nghiệp, quy mô hoạt động, hoặc các tiêu chí khác như thu nhập, thuế suất, hoặc địa phương hoạt động.

- Mục đích của việc phân đoạn người nộp thuế là để tạo ra những nhóm người nộp thuế có đặc trưng tương tự nhau, từ đó cơ quan thuế có thể áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp và hiệu quả. Chẳng hạn, đối với các nhóm người nộp thuế có cùng ngành nghề kinh doanh, cơ quan thuế có thể tập trung giám sát và kiểm tra chặt chẽ hơn, đồng thời đưa ra các chính sách thuế phù hợp với ngành nghề đó.

- Bằng cách tạo ra những nhóm người nộp thuế có đặc điểm chung, quá trình phân đoạn giúp cơ quan thuế nắm bắt được thông tin chi tiết về từng nhóm, từ đó tạo ra các chiến lược thuế phù hợp và nâng cao khả năng thu thuế. Ngoài ra, việc phân đoạn còn giúp tăng tính công bằng trong việc thu thuế, vì những người nộp thuế có đặc điểm tương tự sẽ được xử lý và đối xử theo cùng một quy định, tránh sự thiên vị hay bất công trong thuế.

- Quá trình phân đoạn người nộp thuế là một phần quan trọng trong hệ thống thuế, đồng thời đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong việc thu thuế. Nó giúp cơ quan thuế áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp và tối ưu hóa quy trình thu thuế, từ đó góp phần quan trọng vào việc tăng cường nguồn thu ngân sách và phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

2.  Các phương án phân đoạn người nộp thuế là gì?

Cơ quan thuế thực hiện phân đoạn người nộp thuế để tạo ra các nhóm có đặc điểm tương đồng và áp dụng các biện pháp quản lý thuế phù hợp. Các phương án phân đoạn người nộp thuế được quy định tại Điều 6, Khoản 1 của Quy trình ban hành kèm theo Quyết định số 18/QĐ-TCT năm 2023 bao gồm:

- Phân đoạn theo đối tượng: Phân loại người nộp thuế thành các cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức khác. Điều này giúp cơ quan thuế có cái nhìn rõ ràng về từng đối tượng và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp với từng nhóm.

- Phân đoạn theo quy mô người nộp thuế: Xác định quy mô bằng các chỉ số như doanh thu hoặc tổng thu nhập, quy mô vốn và tài sản, số tiền nộp ngân sách, lợi nhuận kế toán trước thuế và số lượng người lao động. Quy mô này giúp đánh giá nhóm người nộp thuế theo mức độ lớn, vừa và nhỏ và đưa ra biện pháp quản lý thuế phù hợp với từng nhóm.

- Phân đoạn theo ngành kinh tế: Sử dụng quy định tại Quyết định 27/2018/QĐ-TTg hoặc các quy định hiện hành để phân loại theo từng ngành kinh tế. Điều này giúp cơ quan thuế có cái nhìn chi tiết về từng ngành và áp dụng các chính sách thuế phù hợp.

- Phân đoạn theo loại hình doanh nghiệp: Áp dụng quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020 để phân loại theo từng loại hình doanh nghiệp. Điều này giúp cơ quan thuế hiểu rõ từng loại hình doanh nghiệp và áp dụng biện pháp quản lý thuế phù hợp.

- Phân đoạn theo địa bàn hoạt động sản xuất kinh doanh: Phân chia theo phân cấp hành chính để định rõ địa bàn hoạt động của người nộp thuế. Điều này giúp cơ quan thuế thực hiện quản lý thuế hiệu quả từng khu vực.

- Phân đoạn theo khu vực kinh tế: Phân loại theo khu vực kinh tế có vốn nhà nước, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực kinh tế ngoài quốc doanh (tư nhân). Điều này giúp cơ quan thuế tập trung vào quản lý thuế theo từng khu vực kinh tế cụ thể.

- Phân đoạn theo tiêu chí khác: Đáp ứng yêu cầu công tác quản lý thuế, cơ quan thuế có thể áp dụng các tiêu chí phân đoạn phù hợp khác. Việc này đảm bảo rằng các nhóm người nộp thuế được xử lý một cách công bằng và hiệu quả.

3. Thực hiện phân đoạn người nộp thuế như thế nào?

Phân đoạn người nộp thuế là quá trình thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 6 Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, ban hành vào năm 2023, với mục tiêu xác định và xử lý các rủi ro liên quan đến việc tuân thủ pháp luật thuế của các người nộp thuế. Quy trình này bao gồm các bước sau đây:

Thứ nhất, Ban Quản lý rủi ro sẽ đề xuất và trình Tổng cục Thuế phương án phân đoạn người nộp thuế. Phương án này sẽ được xây dựng dựa trên việc đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế, phân loại các mức độ rủi ro và xác định kế hoạch nâng cao tuân thủ pháp luật thuế.

Tiếp theo, các cơ quan thuế ở các cấp địa phương sẽ sử dụng phân đoạn người nộp thuế để thực hiện các biện pháp xử lý đối với người nộp thuế dựa trên mức độ tuân thủ pháp luật thuế và mức độ rủi ro của họ. Điều này giúp đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong việc xử lý thuế và quản lý rủi ro thuế.

Ngoài ra, Cục Công nghệ thông tin sẽ phối hợp với Ban Quản lý rủi ro để thiết lập và cập nhật phương án nhóm phân đoạn người nộp thuế trên ứng dụng phân tích dữ liệu và quản lý rủi ro. Điều này giúp cung cấp cho cơ quan thuế thông tin chi tiết và chính xác về các người nộp thuế, từ đó tăng cường khả năng phân loại và xử lý rủi ro thuế một cách hiệu quả.

Tổng quát lại, phân đoạn người nộp thuế là một quy trình quan trọng trong việc quản lý thuế và giảm thiểu rủi ro thuế. Qua việc đánh giá tuân thủ pháp luật thuế, phân loại mức độ rủi ro và xử lý phù hợp, quy trình này đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong thu thuế, đồng thời nâng cao khả năng quản lý rủi ro thuế của các cơ quan thuế.

4. Nguyên tắc đánh giá, phân loại mức độ rủi ro người nộp thuế

Nguyên tắc đánh giá và phân loại mức độ rủi ro của người nộp thuế được quy định trong khoản 1 Điều 8 của Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg . Theo đó, các nguyên tắc sau được áp dụng:

Đánh giá và phân loại mức độ rủi ro của người nộp thuế được thực hiện tự động thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, dựa trên bộ chỉ số tiêu chí và phương pháp đánh giá do Tổng cục Thuế ban hành.

- Việc đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế áp dụng cho tất cả người nộp thuế.

- Mỗi phân đoạn người nộp thuế hoặc đối tượng người nộp thuế sẽ được phân loại mức độ rủi ro tổng thể, và có thể phân loại mức độ rủi ro theo từng nghiệp vụ quản lý thuế, tùy theo yêu cầu của nghiệp vụ.

- Đối với phân loại mức độ rủi ro trong các nghiệp vụ quản lý thuế, tuỳ thuộc vào yêu cầu của quản lý thuế, phân loại có thể được thực hiện định kỳ theo số lần trong năm (một lần hoặc nhiều lần) hoặc theo tháng, quý. Ngoài ra, cũng có thể phân loại tức thời khi phát sinh hồ sơ nghiệp vụ, chẳng hạn như trong nghiệp vụ hoàn thuế.

- Trình tự đánh giá và phân loại được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế.

Bước 2: Phân loại mức độ rủi ro tổng thể của người nộp thuế.

Bước 3: Phân loại mức độ rủi ro trong các nghiệp vụ quản lý thuế.

Kết quả đánh giá và phân loại được trình bày theo mẫu ban hành kèm theo Quy trình này và sắp xếp theo các tiêu chí sau:

+ Theo mức độ tuân thủ pháp luật thuế và phân loại mức độ rủi ro từ cao xuống thấp theo từng người nộp thuế.

+ Theo thứ tự các chỉ số tiêu chí, dựa trên số lượng người nộp thuế vi phạm hoặc tuân thủ theo điểm số của từng tiêu chí, từ cao xuống thấp.

Xem thêm >>> Nhiều người nộp thuế chung người phụ thuộc- Có được giảm trừ NPT cho tất cả những người nộp thuế ? 

Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc hoặc cần tư vấn về nội dung bài viết hoặc các vấn đề pháp luật liên quan, chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ. Để đảm bảo quý khách nhận được sự giúp đỡ nhanh chóng và chính xác, chúng tôi đã thiết lập một tổng đài tư vấn pháp luật dành riêng cho mục đích này. Quý khách có thể liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại 1900.6162 hoặc gửi email đến địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi sẽ cố gắng giải quyết mọi thắc mắc của quý khách một cách nhanh chóng và hiệu quả. Rất mong nhận được phản hồi từ quý khách.