Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi yêu cầu đến Công ty của chúng tôi, để giải đáp thắc mắc các yêu cầu của bạn Công ty Luật Minh Khuê sẽ cùng bạn làm rõ một số vấn đề với nội dung như sau:

Hiến pháp nước Cộng hòa Ba Lan 1997

Hiến pháp Liên bang Nga năm 1993

Hiến pháp Italia 1947

Hiến pháp Nhật Bản 1946.

1. Tìm hiểu chung Luật Hiến pháp

Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu pháp luật trong nước đều được tiến hành đồng thời với việc nghiên cứu, tham khảo pháp luật của các nước khác. Mỗi nước có hệ thống pháp luật riêng của mình. Pháp luật của mỗi quốc gia bên cạnh những nét riêng phản ánh đặc điểm dân tộc, điều kiện kinh tế xã hội của mỗi nước, đều có một số đặc điểm chung bao trùm mọi quốc gia không phân biệt điều kiện kinh tế, văn hóa - xã hội, đặc điểm dân tộc. Vì vậy, ở nước ta cùng với việc nghiên cứu, tìm hiểu Luật hiến pháp Việt Nam, cũng sẽ tìm hiểu đi kèm vấn đề Luật hiến pháp nước ngoài, để mang tính chất toàn diện, so sánh được các mặt ưu, nhược điểm của hệ thống pháp luật các nước trong quá trình áp dụng từ đó rút ra được bài học cho riêng mình để kiện toàn hơn về quá trình lập pháp và hành pháp ở nước ta.

Trong khoa học pháp lý thuật ngữ Luật hiến pháp được hiểu theo ba giác độ khác nhau:

>> Xem thêm:  Quyền tư pháp là gì ? Quyền tư pháp theo quy định của Hiến pháp năm 2013

  • Luật hiến pháp là một ngành luật;
  • Luật hiến pháp là một khoa học luật;
  • Luật hiến pháp là một môn học luật.

Về cơ bản lịch sử phát triển của hiến pháp của các nước được thể hiện một cách khái quát như sau:

Khi tư hữu xuất hiện, xuất hiện các giai cấp. Giai cấp thống trị lấy thần quyền để đặt ra các quy tắc chủ quan, tạo thành thể thức tổ chức quyền lực Nhà nước – những thể thức bất thành văn. Quyền lực Nhà nước bị lạm dụng, vi phạm quyền lợi của người dân.

– Xã hội phát triển, loài người nhận ra việc tổ chức Nhà nước xuất phát từ nhân dân. Các cá nhân không thể sống một cách biệt lập, cần liên kết thành một cộng đồng dưới sự quản lý của NN. Nhà nước có chức năng kiểm soát, duy trì, bảo đảm cuộc sống con người. Tuy nhiên nếu không kiểm soát quyền lực sẽ trở thành một chủ thể xâm phạm đến quyền con người. Do đó, hiến pháp ra đời như một khế ước giữa những người dân với người đại diện cho nhân dân quản lý xã hội.

– Bản văn có tính chất Hiến pháp đầu tiên là Đại Hiến chương Anh Magna Carta (1215) giới hạn quyền lực Nhà nước Anh và thừa nhận một số quyền tự do của con người. Tuy nhiên, theo nghĩa hiện đại,Hiến pháp thành văn đầu tiên là Hiến pháp Hoa Kỳ (1787).

– Trong thời kì đầu (cuối TKXVIII đến hết TKXIX), các Hiến pháp chủ yếu được xây dựng ở Bắc Mĩ và Châu Âu, sau đó lan dần ra một số nước Châu Á và Châu Mĩ – Latinh. Phải từ sau thập kỉ 1949. số quốc gia trên thế giới có Hiến pháp tăng mạnh, đặc biệt ở khu vực châu Á và châu Phi, cùng với thắng lợi của phong trào giành độc lập dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa của các nước thực dân châu Âu. Hiện nay, không chỉ các quốc gia mà một số lãnh thổ trên thế giới cũng ban hành Hiến pháp.

– Trong giai đoạn đầu (còn gọi là Hiến pháp cổ điển) thường có nội dung hẹp. Kể từ sau 1917. xuất hiện mô hình hiến pháp của các nước xã hội chủ nghĩa với nội dung rộng hơn nhiều. Xen giữa 2 trường phái này là một dạnh hiến pháp có nội dung trung hòa.

– Quá trình phát triển bao gồm cả việc sửa đổi hoặc thay thế hiên pháp. Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều đã từng nhiều lần sửa đổi hoặc thay thế Hiến pháp (VD: Hiến pháp Mỹ từ 1787 đến nay đã trải qua 27 lần tu chính).

2. Đối tượng điều chỉnh của Luật hiến pháp

Đối tượng điều chỉnh của Luật hiến pháp là cơ sở chủ yếu của việc hình thành một ngành luật đó. Cũng như các ngành luật khác, đối tượng điều chỉnh của ngành luật hiến pháp là những quan hệ xã hội, tức là các quan hệ nảy sinh trong hoạt động của con người. Nhưng khác với các ngành luật khác, Luật hiến pháp tác động đến những quan hệ xã hội cơ bản và quan trọng nhất trong các lĩnh vực khác nhau của cuộc sống xã hội và nhà nước, những quan hệ xã hội tạo thành nền tảng của chế độ xã hội và nhà nước, gắn trực tiếp với việc thực hiện quyền lực nhà nước. Đó là những quan hệ giữa con người, xã hội với nhà nước và là quan hệ cơ bản xác định chế độ nhà nước. Một bộ phận lớn các quy phạm luật hiến pháp điều chỉnh tổ chức và hoạt động của hệ thống các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương. Bởi vậy, trước đây ở một số nước ngành luật này được gọi là luật nhà nước, tức là ngành luật có chức năng chính là điều chỉnh tổ chức và hoạt động của nhà nước.

>> Xem thêm:  Lập hiến là gì ? Quy định pháp luật về lập hiến

Một trong những nội dung cơ bản của khẩu hiệu lập hiến là bảo vệ quyền, tự đo của cá nhân trước sự lạm dụng quyền lực của các cơ quan nhà nước, do đó Luật hiến pháp còn bao hàm nhóm quy phạm xác định địa vị pháp lý của con người và của công dân. Nhóm quy phạm này ngày càng được mở rộng theo sự phát triển của xã hội và nhà nước.

Cùng với việc nhà nước ngày càng can thiệp sâu vào đời sống kinh tế, văn hóa xã hội phạm vi đối tượng điều chỉnh của Luật hiến pháp ngày càng được mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác ngoài lĩnh vực tổ chức nhà nước như cơ sở kinh tế, cơ sở chỉnh trị, cơ sở văn hóa xã hội của nhà nước.

Đối tượng điều chỉnh của ngành Luật hiến pháp là các quan hệ xã hội nền tảng, cơ bản nhấtquan trọng nhẩt trong xã hội. Trong quá trình tham gia vào đời sống xã hội, con người thiết lập nhiều quan hệ xã hội khác nhau, tuy nhiên các quan hệ xã hội đó không ngang hàng với nhau mà giữa chúng có thứ bậc nhất định. Có những quan hệ xã hội làm nền tảng cho sự hình thành các quan hệ xã hội khác, nghĩa là phải xác định được các quan hệ xã hội đó trước khi thiết lập các quan hệ xã hội khác. Ví dụ, trong lĩnh vực dân sự, quan hệ sở hữu là một quan hệ nền tảng, nếu không xác định được quan hệ sở hữu thì tất yếu không thiết lập được các giao dịch dân sự có liên quan; trong lĩnh vực hình sự thì quan hệ liên quan tới việc công nhận và bảo hộ quyền bất khả xâm phạm về thân thể, tính mạng của con người là một quan hệ nền tảng, nếu không xác định được mối quan hệ này thì sẽ không thiết lập được các quan hệ cụ thể để bảo vệ thân thể và tính mạng của người dân. Đối với nhà nước, các quan hệ xã hội nền tảng cũng là các quan hệ xã hội cơ bản và quan trọng nhất trong quá trình quản lí xã hội bằng pháp luật.

3. Phương pháp điều chỉnh của Luật hiến pháp

Để xác định một ngành luật không những chúng ta phải dựa vào phạm vi đối tượng mà ngành luật đó điều chỉnh mà còn dựa theo phương pháp điều chỉnh. Phương pháp điều chỉnh của một ngành luật là tổng thể những phương thức, cách thức tác động pháp lý lên những quan hệ xã hội thuộc phạm vi điều chỉnh của ngành luật đó. Luật hiến pháp sử dụng các phương pháp sau:

3.1 Phương pháp bắt buộc:

Phương pháp bắt buộc thường được sử dụng để điều chỉnh các quan hệ xã hội gắn với tổ chức nhà nước. Theo phương pháp này quy phạm pháp luật hiến pháp buộc chủ thể của quan hệ pháp luật luật hiến pháp phải thực hiên một hành vi nhất định hay buộc phải có những điều kiện quy định mới có thể thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình được. Ví dụ, đoạn 2 Điều 99 Hiến pháp Liên bang Nga 1993 quy định “Đuma Quốc gia họp phiên đầu tiên vào ngày thứ 30 sau ngày bầu cử. Tổng thống Liên bang Nga có thể triệu tập Đuma Quốc gia họp trước thời hạn nói trên”. Điều 94 Hiến pháp Italia 1947 quy định “Chính phủ phải nhận được sự tín nhiệm của Nghị viện”.

3.2 Phương pháp cho phép

Phương pháp cho phép thường được sử dụng để điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến quyền hạn của các cơ quan và các nhà chức trách nhà nước, các quyền, tự do của con người và của công dân. Ví dụ, đoạn 1 Điều 19 Hiến pháp Liên bang Nga quy định: “Mỗi người có quyền sống”; Điều 47 Hiến pháp nước Cộng hòa Ba Lan 1997 quy định: “Mỗi người có quyền được pháp luật bảo vệ cuộc sống gia đình, đời tư, danh dự, phẩm giá và quyền quyết định cuộc sôrig riêng của mình”; Đoạn 2 Điều 85 Hiến pháp Liên bang Nga quy định: “Tổng thống liên bang có quyền đình chỉ việc thi hành văn bản của cơ quan hành pháp của các chủ thể Liên bang Nga nếu những văn bản đó trái với Hiến pháp Liên bang”.

>> Xem thêm:  Hợp hiến là gì ? Khái niệm hợp hiến được hiểu như thế nào ?

3.3 Phương pháp cấm

Phương pháp cấm được sử dụng để ngăn chặn các hành vi có thể dẫn đến nguy hiểm cho xã hội và cá nhân. Theo phương pháp này, quy phạm luật hiến pháp cẩm chủ thể quan hệ pháp luật Luật hiến pháp thực hiện những hành vi nhất định. Ví dụ, đoạn 1 Điều 51 Hiến pháp Liên bang Nga quy định: “Không, ai có thể bị kết án hai lần vì cùng một tội”; Điều 19 Hiến pháp Nhật Bản 1946 quy định: “Tự do tư tưởng và tự do tín ngưỡng không thể bị xâm phạm”; Điều 139 Hiến Pháp Italia quy định: “Chính thể cộng hòa không thể là đối tượng sửa đổi..,”. Phương pháp cấm buộc các chủ thể của quan hệ pháp luật hiến pháp phải kiềm chế hành vi của mình để không vi phạm các điều mà luật pháp cấm đoán.

4. Ý nghĩa, vai trò của Hiến pháp.

– Đối với một quốc gia:

+ Hiến pháp là đạo luật cơ bản có giá trị pháp lí cao nhất. Hiến pháp là nền tảng cho hệ thống các văn bản pháp luật khác.

+ Hiến pháp góp phần nền tảng tạo lập một thể chế chính trị dân chủ và một Nhà nước minh bạch, quản lý xã hội hiệu quả, bảo vệ tốt các quyền lợi của người dân. Từ đó, tạo cơ sở phát triển bền vững cho một quốc gia. Điều này quyết định to lớn đến sự thịnh vượng của quốc gia ấy.

– Đối với mỗi người dân:

+ Hiến pháp góp phần tạo lập một nền dân chủ thực sự. Người dân được tự do thực hiện quyền tham gia các hoạt động văn hóa, chính trị, kinh tế, xã hội.

+ Hiến pháp ghi nhận đầy đủ các quyền con người, quyền công dân phù hợp với các chuẩn mực chung của cộng đồng quốc tế, cũng như các cơ chế cho phép mọi người dân có thể sử dụng để bảo vệ các quyền của mình khi bị vi phạm. Hiến pháp là công cụ pháp lí đầu tiên và quan trọng để bảo vệ quyền con người, quyền công dân

>> Xem thêm:  Tư pháp là gì ? Khái niệm tư pháp được hiểu như thế nào ?

+ Hiến pháp sẽ tạo sự ổn định và phát triển của đất nước, qua đó giúp người dân thoát khỏi sự đói nghèo

Cảm ơn quý khách đã gửi yêu cầu đến Công ty Luật Minh Khuê, trên đây là nội dung tư vấn của Công ty, nội dung tư vấn có giá trị tham khảo, nếu còn vấn đề mà quý khách hang còn chưa rõ xin vui lòng liên hệ đến tổng đài của Công ty Luật Minh Khuê 1900.6162 hoặc vui lòng gửi tin nhắn đến email [email protected] để được giải đáp thắc mắc.

Trân trọng!

Bộ phận tư vấn pháp luật - Công ty Luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Phân tích vị trí chủ tịch nước qua các bản Hiến pháp của Việt Nam ?

Câu hỏi thường gặp về Luật hiến pháp nước ngoài ?

Câu hỏi: Phương pháp điều chỉnh của ngành luật là

Trả lời:

Phương pháp điều chỉnh của ngành luật là tổ hợp các phương tiện, biện pháp, cách thức tác động lên các quan hệ xã hội do ngành luật đó điều chỉnh.

Câu hỏi: Luật hiến pháp được hiểu là

Trả lời:

Luật hiến pháp là hệ thống các quy phạm pháp luật của mỗi nước điều chỉnh những vấn đề cơ bản của chế độ xã hội, tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương và địa vị pháp lý cơ bản của con người và của công dân.

Câu hỏi: Hệ thống ngành luật Hiến pháp bao gồm

Trả lời:

Hệ thống ngành luật Hiến pháp bao gồm các yếu tố cấu thành, các nguyên tắc tổ chức của hê thống và những quan hệ giữa các yếu tố đó.