1. Cơ sở pháp lý

Theo Thông tư 73/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 19/12/2023, quy định phương pháp tính khoản thu bất hợp pháp, số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán đã được sửa đổi, bổ sung một số nội dung mới.

 

2. Thay đổi chính phương pháp tinh số lợi bất hợp pháp do thực hành vi che giấu thông tin 

Phương pháp tính toán số lợi ích bất hợp pháp thông qua việc thực hiện hành vi che giấu thông tin là một vấn đề nghiêm trọng đối với hệ thống tài chính và thị trường chứng khoán. Thực hiện việc này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn đe dọa tính minh bạch và công bằng của thị trường.

Theo quy định tại điểm h của khoản 3 Điều 4 trong Thông tư 117/2020/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 73/2023/TT-BTC), phương pháp tính toán số lợi ích bất hợp pháp từ việc che giấu thông tin về quyền sở hữu thực sự đối với chứng khoán được xác định cụ thể. Điều này áp dụng cho các trường hợp như trốn tránh hoặc hỗ trợ người khác trốn tránh nghĩa vụ công bố thông tin, chào mua công khai hoặc quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam, theo quy định tại khoản 4 Điều 34 của Nghị định 156/2020/NĐ-CP (được sửa đổi và bổ sung bởi Nghị định 128/2021/NĐ-CP).

Trong trường hợp tổ chức hoặc cá nhân thực hiện hành vi che giấu thông tin, số lợi ích bất hợp pháp mà họ thu được được tính toán dựa trên tổng số tiền, chứng khoán và bất kỳ lợi ích nào khác mà họ thu được từ việc che giấu quyền sở hữu thực sự của các chứng khoán. Điều này áp dụng đối với những người vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin theo quy định hoặc nghĩa vụ phải tuân thủ trong việc chào mua công khai hoặc quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ngoài ra, trong trường hợp tổ chức hoặc cá nhân thực hiện hành vi nhằm hỗ trợ người khác trong việc che giấu thông tin, số lợi ích bất hợp pháp cũng được tính toán theo cùng nguyên tắc. Tuy nhiên, ở đây, số lợi ích bất hợp pháp được xác định dựa trên các thỏa thuận hoặc hợp đồng giữa các bên liên quan. Điều này nhấn mạnh tới việc không chỉ những người trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm mà còn những người hỗ trợ, tạo điều kiện cho việc vi phạm này cũng chịu trách nhiệm và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Việc áp dụng các biện pháp quản lý và xử lý nghiêm khắc đối với những hành vi vi phạm như vậy là cần thiết để bảo vệ tính minh bạch và công bằng trên thị trường chứng khoán. Quy định rõ ràng về cách tính toán số lợi ích bất hợp pháp cũng giúp tăng cường sự hiểu biết và tuân thủ từ phía các tổ chức và cá nhân tham gia vào thị trường, từ đó đảm bảo tính công bằng và an toàn cho hệ thống tài chính và thị trường chứng khoán Việt Nam.

 

3. Công thức tính

3.1. Trường hợp thao túng thị trường chứng khoán

Khoản thu trái pháp luật có được do thực hiện hành vi thao túng thị trường chứng khoán được tính theo công thức sau:

Khoản thu trái pháp luật = (Giá bán bình quân - Giá mua bình quân) x (Khối lượng chứng khoán bán ra – Khối lượng chứng khoán giao dịch nội nhóm) - Các khoản thuế, phí phải nộp.

a) Giá bán bình quân = (Giá trị chứng khoán bán ra - Giá trị chứng khoán giao dịch nội nhóm) /(Khối lượng chứng khoán bán ra – Khối lượng chứng khoán giao dịch nội nhóm):

b) Trường hợp tổng khối lượng chứng khoán bán ra nhỏ hơn hoặc bằng tổng khối lượng chứng khoán mua vào trong thời kỳ thao túng, giá mua bình quân được tính như sau:

Giá mua bình quân = (Giá trị chứng khoán mua vào - Giá trị chứng khoán giao dịch nội nhóm) /(Khối lượng chứng khoán mua vào - Khối lượng chứng khoán giao dịch nội nhóm):

c) Trường hợp tổng khối lượng chứng khoán bán ra lớn hơn tổng khối lượng chứng khoán mua vào trong thời kỳ thao túng, giá mua bình quân được tính như sau:

Giá mua bình quân = (Giá trị chứng khoán mua vào + Giá trị chứng khoán chênh lệch - Giá trị chứng khoán giao dịch nội nhóm) /(Khối lượng chứng khoán mua vào + Khối lượng chứng khoán chênh lệch – Khối lượng chứng khoán giao dịch nội nhóm). Trong đó:

Khối lượng chứng khoán chênh lệch = Khối lượng chứng khoán bán ra - Khối lượng chứng khoán mua vào.

Giá trị chứng khoán chênh lệch = Khối lượng chứng khoán chênh lệch x Giá của khối lượng chứng khoán chênh lệch.

Giá của khối lượng chứng khoán chênh lệch là giá tham chiếu của ngày bắt đầu thời kỳ thao túng:

Trường hợp có điều chỉnh giá

Khoản thu trái pháp luật đối với trường hợp trong thời kỳ thao túng thị trường chứng khoán có điều chỉnh về giá chứng khoán được tính bằng tổng khoản thu trái pháp luật trong các giai đoạn trước thời điểm điều chỉnh về giá (ngày giao dịch không hưởng quyền) và khoản thu trái pháp luật trong giai đoạn sau khi điều chỉnh về giá.

Khoản thu trái pháp luật trong giai đoạn trước thời điểm điều chỉnh về giá và khoản thu trái pháp luật trong giai đoạn sau khi điều chỉnh về giá được tính theo công thức quy định tại khoản này. Đối với trường hợp tổng khối lượng chứng khoán bán ra lớn hơn tổng khối lượng chứng khoán mua vào trong giai đoạn sau khi điều chỉnh giá, giá của khối lượng chứng khoán chênh lệch quy định tại điểm c khoản này là giá mua bình quân trong giai đoạn trước ngày giao dịch không hưởng quyền được điều chỉnh giá theo công thức sau:

P’=(P+Pa*a-C)/(1+a+b)

Trong đó:

P’: giá của khối lượng chứng khoán chênh lệch quy định tại điểm c khoản này.

P: giá mua bình quân cổ phiếu trong giai đoạn trước ngày giao dịch không hưởng quyền.

Pa: giá cổ phiếu phát hành thêm cho quyền mua ưu đãi.

a: tỷ lệ cổ phiếu phát hành thêm cho quyền mua ưu đãi.

b: tỷ lệ chia cổ phiếu để tăng vốn cổ phần từ nguồn vốn chủ sở hữu.

C: cổ tức bằng tiền.”.

 

3.2. Trường hợp che giấu thông tin về quyền sở hữu:

Số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm về chuyển nhượng chứng khoán chào bán riêng lẻ quy định tại Khoản 3 Điều 34 Nghị định số 156/2020/NĐ-CP được tính theo công thức sau:

Số lợi bất hợp pháp = Số cổ phiếu chuyển nhượng x (Giá bán cổ phiếu bình quân - Giá mua cổ phiếu bình quân) - Các khoản thuế, phí phải nộp.

Trong đó:

Giá bán cổ phiếu bình quân = Tổng giá trị giao dịch bán của số cổ phiếu chuyển nhượng /Tổng số cổ phiếu chuyển nhượng.

Giá mua cổ phiếu bình quân = Tổng giá trị giao dịch mua /Tổng số cổ phiếu mua vào

 

4. Lưu ý

Thông tư 73/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính, được ban hành vào ngày 19/12/2023, đưa ra quy định cụ thể về phương pháp tính toán khoản thu bất hợp pháp và số lợi bất hợp pháp từ các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán. Điều này đã mang lại những điều chỉnh, bổ sung quan trọng nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, điều tiết hoạt động thị trường và bảo vệ lợi ích của các nhà đầu tư. Đối với hành vi vi phạm xảy ra trước thời điểm Thông tư này có hiệu lực thi hành (tức ngày 5 tháng 2 năm 2024) mà bị phát hiện hoặc đang trong quá trình xem xét ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc xem xét ra quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả khi Thông tư này đã có hiệu lực thì áp dụng quy định tại Thông tư này nếu Thông tư này quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn.

Quan trọng hơn, thông tư này đã điều chỉnh và cải thiện phương pháp tính toán khoản thu bất hợp pháp, làm rõ hơn về cách thức xác định số lợi bất hợp pháp từ các hành vi vi phạm. Việc này giúp tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc, giúp cơ quan chức năng có cơ sở để xử lý các vi phạm một cách công bằng, minh bạch và hiệu quả.

Thông qua việc sửa đổi, bổ sung nội dung, Thông tư 73 đã tạo ra một khung pháp lý mạnh mẽ hơn, cung cấp hướng dẫn rõ ràng hơn về cách thức tính toán và xác định các khoản thu bất hợp pháp. Điều này giúp nâng cao tính minh bạch và tính công bằng trong quá trình xử lý các vi phạm pháp luật, đồng thời tăng cường sự tin cậy và an tâm cho các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.

Không chỉ tập trung vào việc xác định và tính toán khoản thu bất hợp pháp, Thông tư cũng nhấn mạnh về việc xác định số lợi bất hợp pháp từ các hành vi vi phạm. Điều này làm rõ rằng, việc xử lý các vi phạm không chỉ dừng lại ở việc thu hồi khoản thu không hợp pháp mà còn cần xác định và đòi hỏi trách nhiệm về các lợi ích đã được hưởng từ các hành vi vi phạm đó.

Xem thêm >>> Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề môi giới chứng khoán mới nhất

Quý khách có thể gọi tổng đài 1900.6162, nơi các chuyên viên tư vấn của chúng tôi sẽ lắng nghe và trả lời tất cả các câu hỏi một cách chi tiết và chuyên nghiệp. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách và cung cấp thông tin chính xác và đáng tin cậy.

Ngoài ra, quý khách cũng có thể liên hệ qua email tại địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi sẽ đọc và trả lời email của quý khách trong thời gian sớm nhất có thể, đảm bảo rằng tất cả các vấn đề được theo dõi và giải quyết một cách toàn diện.