1. Quay lén có phải là hành vi sao chép hay không?

Dựa vào điều khoản 10 của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, được sửa đổi bởi điểm a khoản 1 của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2023), ta có thể nhìn nhận về hành vi quay lén phim chiếu rạp như một hình thức vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Sao chép, theo định nghĩa của luật, bao gồm việc tạo ra bản sao của toàn bộ hoặc một phần tác phẩm, cũng như bản ghi âm, ghi hình bằng mọi phương tiện hoặc hình thức nào. Điều này đặt ra một vấn đề quan trọng khi nói đến hành động quay lén phim trong rạp chiếu. Hành vi này có thể được xem xét là một hình thức sao chép tác phẩm ghi hình, vì nó tạo ra một bản sao không được phép của nội dung được bảo vệ bởi quyền sở hữu trí tuệ.
Hành vi quay lén phim không chỉ là một vi phạm đối với quyền sở hữu trí tuệ của người tạo ra tác phẩm, mà còn có thể gây thiệt hại nặng nề đối với ngành công nghiệp giải trí. Việc phát tán bản sao không được phép của một bộ phim có thể ảnh hưởng đến doanh thu của ngành và làm suy giảm giá trị thương hiệu của tác phẩm.
Vì vậy, với sự rõ ràng từ quy định luật pháp, chúng ta có thể hiểu rằng hành vi quay lén phim trong rạp chiếu rơi vào tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và có thể bị xử lý theo các quy định và hình phạt được quy định trong Luật Sở hữu trí tuệ.
 

2. Quay lén trong rạp chiếu phim có vi phạm pháp luật sở hữu trí tuệ không?

Dựa trên Điều 28 của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, quy định về hành vi xâm phạm quyền tác giả, ta có một số điều cụ thể mà người ta không được phép thực hiện đối với tác phẩm được bảo vệ bởi quyền tác giả:
- Chiếm đoạt quyền tác giả: Không được phép chiếm đoạt quyền tác giả đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học.
- Mạo danh tác giả: Hành vi mạo danh tác giả là một hình thức xâm phạm quyền tác giả nghiêm trọng.
- Công bố, phân phối không phép: Không được công bố hoặc phân phối tác phẩm mà không có sự cho phép của tác giả.
- Sửa chữa, cắt xén, xuyên tạc tác phẩm: Cấm sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm gây hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
- Sao chép không phép: Ngoại trừ các trường hợp được quy định, không được sao chép tác phẩm mà không có sự cho phép của tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả.
- Làm tác phẩm phái sinh không phép: Không được tạo ra tác phẩm phái sinh mà không có sự cho phép của tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả.
- Sử dụng tác phẩm không phép: Cấm sử dụng tác phẩm mà không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả và không thanh toán nhuận bút, thù lao, và quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật.
- Cho thuê tác phẩm không trả tiền: Không được cho thuê tác phẩm mà không trả tiền nhuận bút, thù lao, và quyền lợi vật chất khác cho tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả.
- Xuất bản không phép: Cấm xuất bản tác phẩm mà không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
- Xoá thông tin quản lý quyền: Cấm cố ý xoá, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử trong tác phẩm.
- Làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật: Cấm cố ý huỷ bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền của mình.
- Sản xuất, phân phối thiết bị không phép: Cấm sản xuất, lắp ráp, biến đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu, bán hoặc cho thuê thiết bị khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị đó làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật của chủ sở hữu quyền tác giả.
- Giả mạo chữ ký tác giả: Cấm làm và bán tác phẩm mà chữ ký của tác giả bị giả mạo.
- Xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối bản sao không phép: Cấm xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối bản sao tác phẩm mà không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
Những quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của tác giả và khuyến khích sự sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, và khoa học.
Bên cạnh những điều khoản của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 về quyền tác giả, nội dung của Khoản 5 Điều 35 cũng tập trung vào bảo vệ quyền liên quan, đặc biệt là liên quan đến cuộc biểu diễn và bản ghi âm, ghi hình. Theo đó:
"Sao chép, trích ghép đối với cuộc biểu diễn đã được định hình, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng mà không được phép của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng."
Điều này có nghĩa là việc sao chép, trích ghép hoặc tái tạo cuộc biểu diễn đã được định hình, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng mà không có sự cho phép của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, hoặc tổ chức phát sóng là một hành động bị cấm theo quy định.
Vì vậy, khi áp dụng những quy định này vào tình huống quay lén trong rạp chiếu phim, chúng ta có thể kết luận rằng hành vi này không chỉ xâm phạm quyền tác giả mà còn vi phạm quyền liên quan của những người tham gia vào cuộc biểu diễn và sản xuất bản ghi âm, ghi hình, cũng như tổ chức phát sóng. Do đó, nó rơi vào tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005. Hành vi này có thể bị xử lý theo các quy định và hình phạt được quy định trong luật để bảo vệ quyền lợi của những người liên quan.
 

3. Mức xử phạt đối với hành vi quay lén phim chiếu rạp hiện nay

Theo quy định của Điều 27 Nghị định 131/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 3 Nghị định 28/2017/NĐ-CP, về xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan, chúng ta có những hình phạt cụ thể như sau:
Phạt Tiền:
   - Đối với hành vi sao chép bản ghi âm, ghi hình mà không được phép của chủ sở hữu quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng.
   - Trường hợp tổ chức, khung phạt tiền sẽ gấp đôi so với cá nhân, tức là có thể lên đến 70.000.000 đồng.
Biện Pháp Khắc Phục Hậu Quả:
   - Biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm buộc dỡ bỏ bản sao bản ghi âm, ghi hình dưới hình thức điện tử, trên môi trường mạng và kỹ thuật số.
   - Hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành vi sao chép bản ghi âm, ghi hình.
Khoản 2 Điều 2 Nghị định 131/2013/NĐ-CP cũng quy định rõ ràng về khung phạt tiền đối với cá nhân và tổ chức, với nguyên tắc là khung phạt tiền đối với tổ chức gấp đôi so với cá nhân đối với cùng một hành vi vi phạm.
Do đó, đối với hành vi quay lén phim trong rạp chiếu, cá nhân có thể phải đối mặt với mức phạt tiền cao và buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Đối với tổ chức, mức phạt tiền cao hơn và cũng phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả một cách nghiêm túc để tuân thủ quy định của luật.
Theo quy định của khoản 1 Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi điểm a khoản 52 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017, hành vi sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các mức hình phạt nhất định. Một số hành vi cụ thể mà người có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự bao gồm:
Sao Chép Tác Phẩm, Bản Ghi Âm, Bản Ghi Hình:
   - Người không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý thực hiện hành vi sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
Phân Phối Bản Sao Tác Phẩm, Bản Sao Bản Ghi Âm, Bản Sao Bản Ghi Hình Đến Công Chúng:
   - Hành vi phân phối bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình đến công chúng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tương tự từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
Với việc quay lén phim chiếu rạp và chia sẻ nó trên mạng xã hội, cả hai hành vi sao chép và phân phối đều có thể là đối tượng của trách nhiệm hình sự và bị xử phạt theo quy định của luật. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi, người vi phạm có thể đối mặt với mức phạt và hình phạt cải tạo không giam giữ được quy định trong văn bản pháp luật.
 

Xem thêm bài viết: Quay lén nữ sinh tắm và đăng lên mạng thì phạm tội gì?

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật