1. Trẻ tự kỷ có được xem là người khuyết tật không?
Trẻ tự kỷ là một thuật ngữ dùng để mô tả một loại rối loạn phát triển nơi các trẻ gặp khó khăn trong việc giao tiếp và tương tác xã hội. Rối loạn tự kỷ thường được gọi chính xác là "rối loạn tự kỷ phổ biến" (autism spectrum disorder - ASD) vì nó bao gồm một loạt các triệu chứng và mức độ nặng nhẹ khác nhau. Các đặc điểm chung của trẻ tự kỷ có thể bao gồm:
Khó khăn trong giao tiếp và tương tác xã hội: Trẻ tự kỷ thường gặp khó khăn trong việc thiết lập mối quan hệ với người khác, hiểu cảm xúc của người khác và thể hiện cảm xúc của họ một cách phù hợp.
Ưu tiên cố định: Họ thường có những sở thích đặc biệt và tuân theo các thói quen cố định, thích những hoạt động lặp đi lặp lại.
Khả năng tương tác xã hội thấp: Trẻ tự kỷ thường khó khăn trong việc tham gia vào hoạt động xã hội, như trò chuyện cùng bạn bè hoặc tham gia vào trò chơi nhóm.
Nhạy cảm với ánh sáng, âm thanh hoặc các ảnh ảo giác: Một số trẻ tự kỷ có thể thấy không thoải mái hoặc bị kích động bởi một số loại ánh sáng, âm thanh hoặc sự kích động từ môi trường xung quanh.
Khả năng tư duy đặc biệt: Một số trẻ tự kỷ có khả năng tư duy đặc biệt trong lĩnh vực như toán học hoặc khoa học máy tính.
Điều quan trọng là rối loạn tự kỷ là một phạm trù phổ biến, và mức độ nặng nhẹ có thể khác nhau từ trường hợp này sang trường hợp khác. Chẩn đoán và điều trị cho trẻ tự kỷ thường được cá nhân hóa và đòi hỏi sự hỗ trợ từ các chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý và tư vấn gia đình.
Theo đó thì theo cách hiểu thông thường thì tự kỷ là một hội chứng rối loạn phát triển bao gồm những khiếm khuyết về khả năng tương tác xã hội, giao tiếp và những quan tâm hoạt động bó hẹp định hình.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Người khuyết tật 2010 thì có định nghĩa như sau về người khuyết tật, theo đó thì "người khuyết tật là người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn"
Có thể hiểu rằng, trẻ tự kỷ có thể được xem xét là người khuyết tật về thần kinh và tâm thần dựa trên mô tả của khuyết tật thần kinh, tâm thần trong Nghị định 28/2012/NĐ-CP. Rối loạn tự kỷ thường bao gồm các khía cạnh như rối loạn giao tiếp, khả năng tương tác xã hội thấp, ưu tiên cố định, và một loạt các triệu chứng khác liên quan đến tri giác, trí nhớ, cảm xúc, kiểm soát hành vi, và suy nghĩ. Những hành vi và biểu hiện bất thường có thể được quan sát ở trẻ tự kỷ cũng có thể được xem xét như là một phần của khuyết tật thần kinh và tâm thần theo quy định của Nghị định 28/2012/NĐ-CP.
2. Trẻ tự kỷ được hưởng các chính sách trợ giúp xã hội nào đối với người khuyết tật
Theo Điều 5 của Luật Người khuyết tật 2010, người khuyết tật được hưởng các chính sách từ Nhà nước như sau:
- Nhà nước sẽ cấp ngân sách hàng năm để thực hiện chính sách về người khuyết tật. Điều này bao gồm việc cung cấp nguồn tài chính để thực hiện các dự án và chương trình hỗ trợ, cũng như đảm bảo rằng các nguồn lực cần thiết sẽ được cung cấp để nâng cao chất lượng cuộc sống và cơ hội của người khuyết tật trong nhiều khía cạnh của cuộc sống, bao gồm sức khỏe, giáo dục, việc làm, văn hóa, thể thao, và giải trí.
- Nhà nước sẽ thực hiện các biện pháp để phòng ngừa và giảm thiểu nguy cơ khuyết tật bẩm sinh, khuyết tật do tai nạn thương tích, bệnh tật và các nguy cơ khác dẫn đến khuyết tật. Mục tiêu của chính sách này là hạn chế sự xuất hiện của các tình trạng khuyết tật và tối ưu hóa các biện pháp phòng ngừa, bảo vệ và điều trị để giảm thiểu tác động của các nguy cơ này lên người dân, đặc biệt là trẻ em và người dân có nguy cơ cao. Điều này có thể bao gồm việc cung cấp thông tin và giáo dục về việc giữ gìn sức khỏe, quy định an toàn, và các biện pháp y tế để giảm thiểu nguy cơ khuyết tật.
- Nhà nước cam kết bảo trợ xã hội và trợ giúp người khuyết tật trong nhiều lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, giáo dục, dạy nghề, việc làm, văn hóa, thể thao, giải trí, tiếp cận công trình công cộng và công nghệ thông tin, cũng như tham gia vào giao thông. Đặc biệt, ưu tiên sẽ được dành cho trẻ em và người cao tuổi có khuyết tật.
- Chính sách về người khuyết tật sẽ được tích hợp vào chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước. Điều này có nghĩa rằng chính sách và biện pháp liên quan đến người khuyết tật sẽ được xem xét và tích hợp vào quá trình lập kế hoạch và thực hiện các chính sách và dự án phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu là để đảm bảo rằng các cơ hội và quyền lợi của người khuyết tật được coi trọng và được tích hợp vào quá trình phát triển tổng thể của xã hội, giúp họ tham gia vào cuộc sống xã hội một cách đầy đủ và bình đẳng.
- Người khuyết tật sẽ được tạo điều kiện để được chỉnh hình, phục hồi chức năng, khắc phục khó khăn, sống độc lập và hòa nhập cộng đồng. Người khuyết tật sẽ được cung cấp các dịch vụ và chương trình để phục hồi và cải thiện chức năng cơ thể và tinh thần của họ, đặc biệt là sau các sự cố hoặc tai nạn gây ra khuyết tật. Chính sách và biện pháp sẽ giúp giảm bớt các khó khăn và rào cản mà người khuyết tật có thể gặp phải trong cuộc sống hàng ngày, bao gồm về mặt vận động, truy cập và tham gia xã hội.
- Người làm công tác tư vấn và chăm sóc người khuyết tật sẽ được đào tạo và bồi dưỡng. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo và bồi dưỡng cho các chuyên gia và nhân viên làm công tác liên quan đến người khuyết tật, bao gồm các nhân viên y tế, giáo viên, tư vấn viên, và những người làm công việc liên quan đến chăm sóc và hỗ trợ người khuyết tật. Chương trình đào tạo và bồi dưỡng nhằm giúp họ hiểu rõ về các nhu cầu đặc biệt của người khuyết tật và biết cách cung cấp hỗ trợ và tư vấn một cách hiệu quả. Điều này giúp đảm bảo rằng người khuyết tật sẽ nhận được chăm sóc và hỗ trợ tốt nhất, giúp họ tham gia vào cuộc sống xã hội một cách tích cực và có ý nghĩa.
- Hoạt động trợ giúp người khuyết tật sẽ được khuyến khích. Các hoạt động trợ giúp này có thể bao gồm việc tổ chức các chương trình hỗ trợ cho người khuyết tật, tạo ra môi trường thuận lợi cho họ để tham gia vào cuộc sống xã hội, và khuyến khích sự hòa nhập cộng đồng. Nó cũng có thể liên quan đến việc cung cấp các dịch vụ và nguồn tài chính để giúp họ nâng cao chất lượng cuộc sống và thực hiện các mục tiêu cá nhân. Mục tiêu cuối cùng của việc khuyến khích hoạt động trợ giúp người khuyết tật là đảm bảo rằng họ có cơ hội tham gia vào cuộc sống xã hội một cách đầy đủ và có ý nghĩa, cùng với việc đảm bảo quyền và quyền lợi của họ được tôn trọng và bảo vệ.
- Tạo điều kiện để các tổ chức của người khuyết tật và tổ chức vì người khuyết tật có thể hoạt động.
- Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có thành tích và đóng góp trong việc trợ giúp người khuyết tật sẽ được khen thưởng.
Về mức hưởng, căn cứ khoản 2 Điều 4 Nghị định 20/2021/NĐ-CP thì mức chuẩn trợ giúp xã hội hiện nay là 360.000 đồng/tháng.
3. Các chính sách khác mà trẻ em tự kỷ được hưởng
Ưu tiên nhập học và tuyển sinh: Theo Thông tư liên tịch 42/2013/TTLT-BGDĐT-BLĐTBXH-BTC, trẻ tự kỷ được hưởng các ưu tiên sau: Được nhập học ở độ tuổi cao hơn so với quy định chung (3 tuổi). Hưởng chế độ tuyển thẳng vào các cấp học, từ trung học phổ thông đến đại học và cao đẳng. Hưởng chính sách ưu tiên khi đăng ký xét tuyển vào các trường đại học và cao đẳng theo quy định tại Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng.
Hỗ trợ học phí: Theo Luật Giáo dục 2019, trẻ tự kỷ được hưởng các hỗ trợ sau:
- Được cấp học bổng chính sách.
- Trợ cấp và miễn giảm học phí.
Chính sách học bổng: Theo Thông tư liên tịch 42/2013/TTLT-BGDĐT-BLĐTBXH-BTC, trẻ tự kỷ được hưởng các chính sách học bổng như sau:
- Hưởng học bổng mỗi tháng bằng 80% mức lương cơ sở.
- Được cấp học bổng 10 tháng/năm học khi học đại học hoặc trung cấp chuyên nghiệp.
- Được cấp học bổng 9 tháng/năm học khi học mầm non, cấp tiểu học, trung cấp, trung tâm giáo dục thường xuyên, trường chuyên biệt, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập.
Hỗ trợ phương tiện và đồ dùng học tập: Theo Thông tư liên tịch 42/2013/TTLT-BGDĐT-BLĐTBXH-BTC, trẻ tự kỷ được hỗ trợ kinh phí để mua sắm phương tiện và đồ dùng học tập với mức 1.000.000 đồng/người/năm học.
Vui lòng liên hệ 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để có thêm thông tin chi tiết
Tham khảo thêm: Các chế độ cho người khuyết tật trong học tập và các khoản trợ cấp, hỗ trợ