1. Các văn bản chỉ đạo để triển khai Luật Đất đai năm 2024
Để thúc đẩy việc triển khai và thi hành Luật Đất đai 2024 (chưa có hiệu lực), các cơ quan có thẩm quyền đã phát hành một loạt các văn bản chỉ đạo và quyết định cụ thể như sau:
- Công văn số 539/VPCP-PL ngày 23/01/2024, được ban hành bởi Văn phòng Chính phủ, đề cập đến việc xây dựng văn bản hướng dẫn cho Luật Đất đai. Trong tài liệu này, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã giao cho Bộ Tài nguyên và Môi trường trách nhiệm tổ chức thực hiện Luật Đất đai 2024, bao gồm việc triển khai các hoạt động tuyên truyền và xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.
- Thông báo số 32/TB-VPCP ngày 30/01/2024, đưa ra Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà về Kế hoạch triển khai thi hành Luật đất đai 2024, được ban hành bởi Văn Phòng Chính phủ.
2. Kết luận về việc chỉ đạo để triển khai Luật Đất đai năm 2024
Ngày 22/01/2024, trong không khí trang trọng và tập trung tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã đứng đầu cuộc họp quan trọng về việc triển khai và thi hành Luật Đất đai 2024. Đây là một diễn đàn quan trọng thu hút sự tham gia của các nhà lãnh đạo hàng đầu từ các Bộ: Tài nguyên và Môi trường, Tài chính, Tư pháp, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Kế hoạch và Đầu tư, Công Thương, cùng Văn phòng Chính phủ. Trong cuộc họp, sau khi lắng nghe báo cáo chi tiết từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, các quan điểm và ý kiến được thể hiện mạnh mẽ thông qua sự phát biểu của các đại diện từ các bộ, cơ quan. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, với tư cách là người chủ trì, đã chia sẻ những suy nghĩ sâu sắc và định hướng rõ ràng về việc thực hiện Luật Đất đai 2024.
Kết luận sau cuộc thảo luận là một bước quan trọng, với những phân tích sâu sắc về vai trò và ý nghĩa của Luật Đất đai 2024, được Quốc hội thông qua, không chỉ đơn thuần là một biện pháp pháp lý mà còn là một trong những sự kiện lịch sử của đất nước. Luật này không chỉ là sự thể chế hóa các nguyên tắc của Hiến pháp năm 2013 mà còn là sự phản ánh của các quyết định cấp bậc cao nhất của Đảng và Nhà nước, như Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Nghị quyết 18-NQ/TW năm 2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.
Nhìn xa hơn, Luật Đất đai 2024 với những chính sách đổi mới đột phá sẽ góp phần quan trọng vào việc quản lý, sử dụng tài nguyên đất đai một cách tiết kiệm, bền vững và hiệu quả. Điều này không chỉ giúp đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa mà còn đóng góp vào sự ổn định của xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia, đồng thời bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tất cả những nỗ lực này sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ mới, đưa đất nước ta tiến về phía trước, trở thành một quốc gia phát triển có thu nhập cao và bền vững trong thời đại mới.
Kết quả này là sản phẩm của một quá trình phối hợp chặt chẽ, một sự chuẩn bị thận trọng và kỹ lưỡng, dựa trên cơ sở khoa học và với mức độ nỗ lực và quyết tâm vô cùng cao từ Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cơ quan thuộc Quốc hội, đại biểu Quốc hội, cũng như từ các tổ chức và tổ chức hữu quan. Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới tất cả các tổ chức, chuyên gia, các nhà nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể đồng bào cử tri trên khắp cả nước vì những đóng góp tận tâm và ý kiến xây dựng. Đồng thời, họ muốn gửi lời biểu dương đặc biệt đến tất cả các cơ quan đã làm việc chăm chỉ trong việc soạn thảo, tiếp thu và hoàn thiện dự án luật quan trọng này.
3. Nội dung, nhiệm vụ xây dựng Kế hoạch triển khai thi hành Luật trình Thủ tướng trước 07/02/2024
Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thi hành Luật Đất đai 2024 và đưa nó vào cuộc sống, Bộ Tài nguyên và Môi trường, phối hợp cùng Bộ Tư pháp và các bộ, ngành khác, đặt ra một kế hoạch cụ thể và khẩn trương.
* Xây dựng văn bản quy định chi tiết thi hành Luật:
- Các văn bản quy định chi tiết thi hành các quy định của Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày 01/4/2024
+ Về Dự thảo Nghị định quy định lấn biển: Đồng ý với đề xuất của Bộ Tài nguyên và Môi trường, kế hoạch này bao gồm việc xây dựng và hoàn thiện Nghị định này theo trình tự rút gọn, để có hiệu lực từ ngày 01/4/2024. Bộ Tài nguyên và Môi trường cam kết tiến hành rà soát nội dung dự thảo Nghị định, đảm bảo thống nhất với các quy định của Luật Đất đai 2024 và các quy định pháp luật liên quan, trước khi trình Bộ Tư pháp phê duyệt trước ngày 03/02/2024.
+ Về các quy định chi tiết thi hành Điều 248 của Luật Đất đai 2024: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ tiến hành rà soát, cập nhật và bổ sung vào Nghị định sửa đổi bổ sung Nghị định 156/2018/NĐ-CP, các điều đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 16/2023/QH15 (Luật Giá năm 2023 - chưa có hiệu lực).
- Để đảm bảo sự hiệu quả và tính thời kỳ của việc thi hành Luật Đất đai 2024, các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu phối hợp khẩn trương trong việc xây dựng các văn bản quy định chi tiết. Quy trình này sẽ tuân thủ các quy định và thủ tục quy định trong Luật, nhằm ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thông qua thẩm quyền của Chính phủ trong tháng 5 năm 2024.
+ Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ đảm nhiệm vai trò chủ trì xây dựng các Nghị định quy định chi tiết về nhiều khía cạnh của Luật Đất đai, bao gồm các vấn đề như giá đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi có thu hồi đất, cũng như các quy định về đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và hệ thống thông tin đất đai. Ngoài ra, Bộ sẽ xây dựng Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
+ Bộ Tài chính sẽ đảm nhiệm vai trò chủ trì xây dựng Nghị định quy định về thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất.
+ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ đảm nhiệm vai trò chủ trì trong việc xây dựng Nghị định chi tiết, tập trung vào các quy định liên quan đến đất trồng lúa. Quy định này sẽ cung cấp các hướng dẫn cụ thể và chi tiết để quản lý và sử dụng đất trồng lúa một cách hiệu quả nhất.
+ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ đảm nhiệm vai trò chủ trì trong việc xây dựng Quyết định của Thủ tướng về cơ chế và chính sách giải quyết việc làm và đào tạo nghề cho những người có đất bị thu hồi. Quyết định này sẽ định rõ các biện pháp và chương trình cụ thể nhằm hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi đất.
+ Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp cùng Bộ Tư pháp và các bộ, ngành khác trong việc rà soát các điều khoản và quy định của Luật Đất đai 2024, và sau đó, giao cho Bộ trưởng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành các quy định chi tiết. Mục tiêu là đảm bảo rằng mọi vấn đề được điều chỉnh một cách toàn diện và có hiệu lực, đồng thời tránh tình trạng hỗn loạn hoặc thiếu sót trong pháp lý.
* Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ đảm nhận vai trò chủ trì trong việc phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông cùng các cơ quan liên quan để xây dựng một kế hoạch tuyên truyền toàn diện. Kế hoạch này sẽ bao gồm việc tổ chức các chương trình tập huấn cho Ủy ban nhân dân và cán bộ quản lý đất đai ở mọi cấp bậc, cũng như việc truyền đạt chính sách mới đến cộng đồng và doanh nghiệp, giải thích các điều khoản mới của Luật và các văn bản quy định chi tiết thi hành.
* Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ đứng đầu trong việc phối hợp với các cơ quan địa phương để xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin quốc gia về đất đai và cơ sở dữ liệu quốc gia liên quan. Mục tiêu là đảm bảo rằng hệ thống này tuân thủ các quy định của Luật, bao gồm thông tin về giá đất và các thông tin quan trọng khác, để tạo ra một nền tảng vững chắc cho việc thi hành Luật.
* Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp cùng Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính để xây dựng một đề án kiện toàn tổ chức và cơ chế hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến đất đai, cũng như các tổ chức dịch vụ công. Điều này nhằm mục đích đảm bảo rằng hệ thống này hoạt động hiệu quả và có hiệu lực theo quy định của Luật, từ đó hỗ trợ trong việc thực hiện các nhiệm vụ quản lý và sử dụng đất đai một cách có trật tự và bền vững.
* Để triển khai các đề án thí điểm, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ và cơ quan liên quan như sau:
- Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ đảm nhiệm vai trò chủ trì, phối hợp với các Bộ Xây dựng, Tư pháp, Kế hoạch và Đầu tư cùng các bộ, ngành liên quan. Công việc của họ là xây dựng Đề án để Chính phủ trình Quốc hội về việc thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về quyền sử dụng đất. Điều này được xác định trong Thông báo 3270/TB-TTKQH ngày 11/01/2024 của Tổng Thư ký Quốc hội và được chỉ đạo tại Công văn 294/VPCP-PL ngày 14/01/2024 của Văn phòng Chính phủ.
- Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ đứng đầu trong việc chủ trì và phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các cơ quan liên quan. Nhiệm vụ của họ là xây dựng Đề án để Chính phủ trình Quốc hội về việc thí điểm tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập.
- Bộ Tư pháp sẽ đảm nhiệm vai trò chủ trì, phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường, cùng với Bộ Kế hoạch và Đầu tư để báo cáo cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhằm đưa 02 Đề án thí điểm trên vào Chương trình làm việc của Quốc hội tại Kỳ họp thứ 7 của Quốc hội khóa XV, vào tháng 05/2024.
Trong giai đoạn chờ đợi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực thi hành, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang đối mặt với nhiều thách thức và vấn đề cấp bách từ thực tiễn. Với sự khẩn trương, Bộ này đang hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 44/2014/NĐ-CP về giá đất và Nghị định 10/2023/NĐ-CP.
Chính phủ đã ra chỉ đạo cụ thể thông qua Công văn 283/VPCP-NN ngày 13/01/2024, mà trong đó, Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường hoàn thiện dự thảo và trình Chính phủ ban hành Nghị định này trước ngày 30/01/2024. Điều này là một bước quan trọng để giải quyết các vấn đề cấp bách và đảm bảo tính linh hoạt trong quản lý đất đai trước khi Luật mới có hiệu lực.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quan hệ pháp luật đất đai là gì? Phân tích chủ thể của quan hệ pháp luật đất đai. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.