1. Điều kiện để ngân hàng làm đại lý bảo hiểm
(1) Bắt buộc thành lập một đơn vị chuyên trách để tiến hành các hoạt động đại lý bảo hiểm;
(2) Người đứng đầu đơn vị chuyên trách thực hiện các hoạt động đại lý bảo hiểm phải có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và có bằng tốt nghiệp đại học trở lên chuyên ngành bảo hiểm. Trong trường hợp không có bằng tốt nghiệp chuyên ngành bảo hiểm, yêu cầu có bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên về chuyên ngành khác và chứng chỉ bảo hiểm theo quy định của Bộ Tài chính;
(3) Đối với mỗi chi nhánh của tổ chức tín dụng thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm, phải đảm bảo ít nhất 3 nhân viên được đào tạo và có chứng chỉ đại lý bảo hiểm phù hợp với loại hình bảo hiểm mà tổ chức tín dụng đang đại diện. Tại mỗi phòng giao dịch, cũng phải có ít nhất 1 nhân viên được đào tạo và có chứng chỉ đại lý bảo hiểm phù hợp;
(4) Phải có hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu, đảm bảo cung cấp thông tin liên quan đầy đủ, chính xác và kịp thời về các hợp đồng bảo hiểm mà tổ chức đại lý đang quản lý;
(5) Thực hiện quy trình giám sát và kiểm soát chất lượng việc thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm của các nhân viên trong tổ chức đại lý. Quy trình này phải đảm bảo rằng nhân viên trực tiếp thực hiện hoạt động đại lý tuân thủ đúng các nguyên tắc và nội dung được ủy quyền theo hợp đồng đại lý và các quy định pháp luật liên quan. Nó cũng cần mở cửa cho doanh nghiệp bảo hiểm và chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam tham gia vào quá trình kiểm tra và giám sát chất lượng hoạt động đại lý của nhân viên trong tổ chức đại lý. Việc xử lý vi phạm đối với nhân viên của tổ chức đại lý cần được thực hiện một cách nghiêm túc khi họ vi phạm các quy định trong quá trình thực hiện hoạt động đại lý;
(6) Đối với mỗi chi nhánh và phòng giao dịch của tổ chức tín dụng, cũng như chi nhánh ngân hàng nước ngoài, cần thiết lập một quầy giao dịch riêng hoặc bàn giao dịch riêng để thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm, đồng thời phải tách biệt với khu vực giao dịch và các hoạt động nghiệp vụ khác của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
2. Quy định mới về bán bảo hiểm qua ngân hàng
Ngày 02/11/2023, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 67/2023/TT-BTC, hướng dẫn một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm và Nghị định 46/2023/NĐ-CP, quy định chi tiết về việc thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm. Trong nội dung quan trọng của thông tư, có các quy định chính về hoạt động bán bảo hiểm qua ngân hàng.
Theo đó, các tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm phải tuân theo những quy định sau đây:
- Phải giải thích cho khách hàng về các sản phẩm bảo hiểm được phân phối thông qua tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm là những sản phẩm bảo hiểm. Tham gia vào sản phẩm bảo hiểm không được coi là điều kiện bắt buộc để sử dụng các sản phẩm và dịch vụ khác của tổ chức hoạt động đại lý.
- Chịu trách nhiệm đối chiếu dữ liệu liên quan đến hợp đồng bảo hiểm mới, doanh thu phí bảo hiểm và hợp đồng bảo hiểm hiệu lực do tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm thực hiện với doanh nghiệp bảo hiểm, đặc biệt là việc thực hiện định kỳ hàng tháng.
- Các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tham gia hoạt động đại lý bảo hiểm không được phép tư vấn, giới thiệu, chào bán, hoặc sắp xếp giao kết hợp đồng bảo hiểm liên kết đầu tư cho khách hàng trong khoảng thời gian 60 ngày trước và 60 ngày sau ngày giải ngân toàn bộ khoản vay.
Bên cạnh đó, Thông tư 67/2023/TT-BTC cũng đưa ra các quy định đặc biệt đối với việc cung cấp sản phẩm bảo hiểm qua tổ chức hoạt động đại lý, doanh nghiệp bảo hiểm, và chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài. Cụ thể:
- Thực hiện giám sát và kiểm tra định kỳ để đảm bảo chất lượng hoạt động giới thiệu và tư vấn sản phẩm bảo hiểm của nhân viên trong tổ chức hoạt động đại lý. Cần có sự hợp tác chặt chẽ với tổ chức hoạt động đại lý để kiểm tra, rà soát, và xử lý các khiếu nại liên quan đến tư vấn của nhân viên trong tổ chức hoạt động đại lý và xử lý vi phạm (nếu có).
- Cấm ký thêm hợp đồng đại lý cá nhân với nhân viên của tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm để khai thác cùng một hợp đồng bảo hiểm. Các doanh nghiệp bảo hiểm và chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, nếu đã ký hợp đồng đại lý cá nhân với nhân viên của tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm trước ngày Thông tư 67/2023/TT-BTC có hiệu lực, phải thực hiện rà soát và đảm bảo tuân thủ quy định này trước ngày 01/07/2024.
3. Quản lý chặt chẽ hơn về hoạt động phân phối bảo hiểm qua ngân hàng
Trước thông tin phản ánh về tình trạng ép người vay vốn ngân hàng phải mua bảo hiểm, Bộ Tài chính đã thông báo rằng sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước để hoàn thiện cơ chế và chính sách quản lý bảo đảm, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm mọi vi phạm liên quan đến hoạt động bán sản phẩm bảo hiểm qua ngân hàng của các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp bảo hiểm.
Bộ Tài chính không chỉ tập trung vào việc hoàn thiện thể chế và chính sách mà còn đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, và giám sát đối với việc phân phối bảo hiểm qua ngân hàng. Trong năm 2022, Bộ Tài chính đã tiến hành thanh tra chuyên đề về phân phối bảo hiểm qua ngân hàng đối với 04 doanh nghiệp bảo hiểm và đang trong quá trình hoàn thiện kết luận thanh tra, cam kết xử lý nghiêm mọi vi phạm theo quy định của pháp luật.
Năm 2023, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tăng cường thanh tra, kiểm tra và hợp tác với Ngân hàng Nhà nước để kiểm soát chặt chẽ hoạt động phân phối bảo hiểm qua ngân hàng. Các hoạt động thanh tra và kiểm tra dự kiến sẽ được triển khai đồng thời tại cả doanh nghiệp bảo hiểm và các ngân hàng đối tác phân phối sản phẩm bảo hiểm. Đối với các trường hợp phát hiện vi phạm, Bộ Tài chính cam kết tiến hành xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Bộ Tài chính yêu cầu các doanh nghiệp bảo hiểm tăng cường kiểm tra và giám sát quá trình thực hiện hợp đồng đại lý bảo hiểm đối với các ngân hàng, tuân thủ nghiêm túc các quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm. Đặc biệt, nhấn mạnh việc không được ép buộc tổ chức và cá nhân mua bảo hiểm dưới mọi hình thức. Tài liệu giới thiệu sản phẩm bảo hiểm phải rõ ràng, xác nhận rằng việc tham gia vào sản phẩm bảo hiểm không phải là điều kiện bắt buộc để sử dụng các hoạt động và dịch vụ tài chính của tổ chức tín dụng.
Đồng thời, doanh nghiệp bảo hiểm cũng được yêu cầu tăng cường biện pháp giám sát chất lượng tư vấn bảo hiểm của nhân viên trong tổ chức tín dụng. Điều này bao gồm việc thiết lập đường dây nóng, hòm thư điện tử và công khai thông tin trên trang web của doanh nghiệp để tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh về những trường hợp ép buộc khách hàng mua bảo hiểm. Cũng quan trọng là việc thực hiện giám sát độc lập đối với hoạt động cung cấp thông tin và tư vấn sản phẩm bảo hiểm của nhân viên trong tổ chức tín dụng, cũng như tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện các nội dung ủy quyền tại hợp đồng đại lý để đảm bảo hiệu quả và bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm.
Bộ Tài chính đã chủ động hợp tác với Lãnh đạo Cơ quan Thanh tra giám sát Ngân hàng Nhà nước và cam kết tiếp tục phối hợp để hoàn thiện cơ chế và chính sách quản lý bảo đảm, đồng thời thực hiện chặt chẽ các biện pháp thanh tra và kiểm tra để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và ngăn chặn hiện tượng ép buộc khách hàng mua bảo hiểm. Bộ Tài chính cũng sẽ chủ động cung cấp thông tin theo thẩm quyền và hợp tác chặt chẽ, chủ động chuyển cơ quan điều tra khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.
Trước đó, vào ngày 20/2/2023, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 1544/BTC-VP chỉ đạo Cục Quản lý và Giám sát Bảo hiểm tăng cường thanh tra, giám sát trên thị trường bảo hiểm. Công văn này đã rõ ràng điều chỉnh hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính, bao gồm cả việc tổ chức đường dây nóng 24/7 (số điện thoại, email) để tiếp nhận thông tin phản ánh từ người dân và doanh nghiệp.
Bài viết liên quan: Quy định mới về việc hỗ trợ bán bảo hiểm qua ngân hàng lành mạnh theo Thông tư 67/2023/TT-BTC
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
