Quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động chế biến thủy sản

1. Mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngành thủy sản

Kiểm soát và ngăn chặn ô nhiễm trong các hoạt động thủy sản, phòng ngừa và giải quyết sự cố môi trường, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản cùng môi trường sống để đóng góp vào việc ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học; nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu phát thải khí nhà kính; xây dựng và phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong lĩnh vực thủy sản nhằm bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành.

Theo Đề án bảo vệ môi trường trong hoạt động thủy sản giai đoạn 2021 – 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 911/QĐ-TTg ngày 29/07/2022, nhiều mục tiêu cụ thể đã được đề ra đến năm 2030. Cụ thể, các biện pháp như điều tra, đánh giá, quản lý và kiểm soát nguồn ô nhiễm và chất thải từ hoạt động thủy sản; chấm dứt việc sử dụng hóa chất độc hại trong nuôi trồng thủy sản; nghiên cứu, kiểm kê và đánh giá nguồn vốn tự nhiên thủy sản; áp dụng dịch vụ hệ sinh thái tự nhiên và đầu tư phát triển nguồn vốn tự nhiên thủy sản đã được xác định. Hơn nữa, các biện pháp như xử lý vấn đề môi trường, tăng cường năng lực phòng ngừa sự cố môi trường, triển khai mạng lưới quan trắc môi trường và xây dựng cơ sở dữ liệu liên quan cũng được ưu tiên. Ngoài ra, việc bảo tồn, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản cũng đặt mục tiêu rõ ràng, kèm theo việc tạo ra kế hoạch hành động nhằm bảo tồn và phục hồi một số loài thủy sản ưu tiên. Quyết định còn đề ra chỉ tiêu đào tạo và phổ biến kiến thức về pháp luật và các đề án bảo vệ môi trường trong ngành thủy sản đến cán bộ, công chức, viên chức và ngư dân. Đồng thời, mục tiêu về nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thải khí nhà kính và áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong chuỗi giá trị thủy sản cũng được đề ra và đặt ra yêu cầu cụ thể để đạt được những mục tiêu này.

2. Những quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động chế biến thủy sản

Quy định pháp luật về bảo vệ môi trường lĩnh vực thủy sản.

Hợp tác với Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ tiến hành đánh giá và đề xuất việc chỉnh lý hoặc phát triển các văn kiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực thủy sản sao cho phù hợp với đặc điểm ngành; Đề ra và phổ biến hướng dẫn kỹ thuật về việc chủ động ngăn chặn và quản lý lượng thải ra môi trường trong các hoạt động thủy sản có rủi ro ô nhiễm môi trường; Điều chỉnh và mở rộng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về bảo vệ môi trường liên quan đến thủy sản; Thực hiện và đề xuất các biện pháp quản lý môi trường dành cho ngành thủy sản; Phát triển quy định để thực hiện mục đích thu gom và giảm thiểu chất thải từ các sản xuất liên quan đến thủy sản, đặc biệt là ở các doanh nghiệp nhỏ lẻ và hộ gia đình.

Quy định về phòng ngừa, quản lý, kiểm soát nguồn ô nhiễm, chất thải từ các hoạt động thủy sản; quan trắc môi trường phục vụ quản lý ngành thủy sản (quan trắc đất, nước, trầm tích)

Tiến hành khảo sát và phân tích toàn diện về nguồn thải từ các hoạt động liên quan đến thủy sản như khai thác, nuôi trồng, chế biến và cơ sở hạ tầng thủy sản; Phát triển và triển khai kế hoạch quản lý môi trường, cùng với việc áp dụng biện pháp kiểm soát thải ra môi trường từ ngành thủy sản; Tập trung vào việc ngăn chặn và kiểm soát tình trạng ô nhiễm tại các khu vực ven biển và các vùng có giá trị sinh học đặc biệt; Chủ động giải quyết mọi vấn đề môi trường và các thách thức trong lĩnh vực thủy sản; Đề ra và thực hiện chương trình quan trắc môi trường tại nhiều khu vực như vùng nuôi trồng thủy sản, cảng cá, khu vực bảo tồn và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đồng thời triển khai kế hoạch cảnh báo và giám sát môi trường theo Quyết định số 1151/QĐ-BNN-TCTS; Tăng cường đào tạo cho đội ngũ cán bộ về kỹ thuật quan trắc môi trường; Xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu môi trường thủy sản với cơ sở dữ liệu quốc gia; Đánh giá và phục hồi khu vực nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi ô nhiễm; Áp dụng Kế hoạch quản lý rác thải nhựa đại dương theo Quyết định số 687/QĐ-BNN-TCTS; Thực hiện theo Phụ lục V của Công ước quốc tế về ô nhiễm từ tàu biển; Nâng cao công tác giám sát và kiểm tra bảo vệ môi trường trong ngành thủy sản.

Quy định về thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong hoạt động thủy sản.

Tận dụng sự tiến bộ của khoa học công nghệ và kỹ thuật để tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên thủy sản từ thiên nhiên và giảm thiểu tác động ô nhiễm đến môi trường; Đổi mới mô hình sản xuất thủy sản theo hướng bền vững và kinh tế xanh, hướng tới việc sản xuất thủy sản có nguồn gốc hữu cơ và sử dụng công nghệ tiên tiến, phản ánh trong Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 theo Quyết định số 889/QĐ-TTg; Triển khai nghiên cứu và xây dựng mô hình doanh nghiệp, cơ sở nuôi trồng thủy sản, chế biến và kinh doanh thủy sản theo tiêu chí sản xuất sạch và sử dụng nguyên liệu thân thiện môi trường; Sử dụng mô hình sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu dựa trên cơ sở hệ sinh thái; Phát triển tài liệu hướng dẫn và chương trình đào tạo để thúc đẩy mô hình liên kết sản xuất bền vững và chuỗi cung ứng, đặc biệt là việc kết nối thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm với hệ thống quốc gia.

3. Giải pháp nâng cao hoạt động bảo vệ môi trường trong hoạt động chế biến thủy sản

Một trong những mục tiêu chính là tăng cường nhận thức về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực thủy sản cho tất cả các bên liên quan. Chúng ta cũng cần lan tỏa và tăng cường hiểu biết về việc coi môi trường như một yếu tố quan trọng đối với sự phát triển bền vững, theo Kết luận số 56-KL/TW của Bộ Chính trị ngày 23 tháng 8 năm 2019. Qua đó, việc thay đổi cách nhìn và tiếp cận của các bộ ngành, các cấp lãnh đạo trong việc đặt ra các chính sách phát triển, cũng như khích lệ doanh nghiệp và cộng đồng tham gia vào việc bảo vệ môi trường trở nên thiết yếu. Đồng thời, việc truyền thông và giáo dục về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực thủy sản cần được tập trung, đặc biệt là đối với cộng đồng ngư dân và những người liên quan khác.

Một phương hướng khác là phát triển và áp dụng khoa học và công nghệ trong lĩnh vực thủy sản, đặc biệt trong việc xử lý chất thải. Chúng ta cần đẩy mạnh nghiên cứu và sử dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường và tập trung vào việc giảm thiểu chất thải. Đồng thời, việc khích lệ doanh nghiệp tham gia vào nghiên cứu và áp dụng công nghệ xử lý chất thải trở thành một ưu tiên. Cần xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu môi trường thủy sản, đồng thời áp dụng các công nghệ hiện đại như công nghệ 4.0, công nghệ thông tin, viễn thám và trí tuệ nhân tạo để theo dõi và giám sát các quy trình liên quan đến môi trường một cách chính xác và hiệu quả.

Ba là việc đầu tư mạnh mẽ vào việc xây dựng hạ tầng để xử lý, thu gom và bảo quản chất thải, cũng như mở rộng mạng lưới quan trắc môi trường thủy sản. Chúng ta cần xây dựng hạ tầng đồng bộ tại các khu vực nuôi trồng thủy sản chính và các vùng trọng yếu khác, bao gồm cảng cá, khu vực neo đậu chống bão và làng nghề chế biến. Việc này nhằm đảm bảo tuân thủ các quy định bảo vệ môi trường và mở rộng mạng lưới quan trắc môi trường từ cấp Trung ương đến địa phương. Chúng ta cần phát triển chương trình quan trắc hiệu quả và tập trung đầu tư vào hạ tầng và trang thiết bị cho các khu bảo tồn biển để bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản một cách bền vững.

Bốn là sự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Việc thực thi các cam kết môi trường trong các hiệp định thương mại tự do mới, đặc biệt là những cam kết liên quan đến sự phát triển bền vững của ngành thủy sản, là rất quan trọng. Chúng ta cần tăng cường hợp tác với các quốc gia láng giềng và các quốc gia trong khu vực ASEAN về các vấn đề môi trường như nguồn lợi thủy sản, rác thải nhựa biển, loài động vật quý hiếm, và ô nhiễm môi trường biển. Đồng thời, cần thúc đẩy hợp tác đa phương để thực hiện các cam kết về bảo vệ môi trường và sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững, cũng như thu hút sự hỗ trợ kỹ thuật từ các dự án quốc tế.

Bài viết liên quan: Quy định về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu, phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng, nhập khẩu phế liệu

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!