1. Diện tích đất tăng thêm được hiểu như thế nào?

Diện tích đất được mở rộng đề cập đến phần diện tích bổ sung so với diện tích đã được ghi nhận trên giấy tờ quyền sử dụng đất của các hộ gia đình và cá nhân hiện đang tận dụng khu đất đó. Sự gia tăng diện tích này đồng nghĩa với việc mở rộng không gian đất đai có sẵn để phục vụ nhu cầu sử dụng và phát triển của cộng đồng.

Diện tích đất tăng thêm có thể do một số nguyên nhân sau đây:

- Đo đạc không chính xác: Trường hợp này xảy ra khi ranh giới thửa đất không thay đổi, nhưng khi đo lại, diện tích thực tế vượt quá diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận đã cấp.

- Lấn đất, chiếm đất: Đây là vi phạm pháp luật về đất đai và có thể xảy ra trong hai trường hợp sau:

+ Lấn đất: Người sử dụng đất tự ý dịch chuyển mốc giới hoặc ranh giới thửa đất để mở rộng diện tích đất.

+ Chiếm đất: Người sử dụng đất sử dụng đất mà không có sự cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này có thể bao gồm việc sử dụng đất mà không có sự cho phép từ Nhà nước, sử dụng đất sau khi hết thời hạn giao, cho thuê mà không trả lại đất hoặc sử dụng đất trước khi hoàn thành thủ tục giao đất, cho thuê theo quy định của pháp luật về đất đai.

- Nhận chuyển nhượng, nhận tặng, nhận thừa kế: Diện tích đất cũng có thể tăng do việc chuyển nhượng, tặng cho hoặc thừa kế đất từ người khác.

Đối với mỗi nguyên nhân khi diện tích đất tăng so với thông tin trên Sổ đỏ, cách xử lý và số tiền phải nộp (nếu được cấp Giấy chứng nhận) sẽ được xác định theo từng trường hợp cụ thể.

2. Quy định về cấp sổ đỏ đối với phần diện tích tăng thêm theo thông tư mới nhất

Hồ sơ thực hiện việc cấp sổ đỏ trong trường hợp diện tích đất tăng thêm do nhận chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất đã được cấp sổ đỏ:

- Đất gốc đã cấp sổ đỏ:

Trong trường hợp thửa đất đã có Sổ đỏ, khi diện tích đất tăng thêm, quy trình xử lý bao gồm các yêu cầu và tài liệu sau:

+ Đơn đề nghị cấp lại hoặc cấp đổi Sổ đỏ: Đề nghị này được thực hiện theo Mẫu số 10/ĐK và áp dụng cho toàn bộ diện tích đất đang được sử dụng. Đơn đề nghị này sẽ được gửi đến cơ quan quản lý đất đai để xem xét và xử lý theo quy định.

+ Bản gốc Sổ đỏ của thửa đất gốc: Bản gốc Sổ đỏ ban đầu cho thửa đất gốc phải được bảo quản và nộp kèm theo trong quá trình xử lý diện tích đất tăng thêm.

+ Bản gốc Sổ đỏ và các văn bản liên quan đến việc chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất: Trong trường hợp diện tích đất tăng thêm do chuyển nhượng, thừa kế hoặc tặng cho, các tài liệu liên quan phải được lập theo quy định của pháp luật và điều chỉnh cho phù hợp với diện tích đất tăng thêm. Nếu việc chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho áp dụng theo quy định tại Khoản 2 Điều 82 của Nghị định 43/2014/NĐ-CP, thì bản gốc Sổ đỏ của bên chuyển quyền sử dụng đất hoặc hợp đồng, văn bản liên quan phải được nộp kèm theo cho diện tích đất tăng thêm.

Tất cả các tài liệu trên được cung cấp để hỗ trợ quá trình xác nhận và cập nhật thông tin về diện tích đất tăng thêm trong Sổ đỏ. Các cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra và thực hiện các bước xử lý tương ứng để cấp lại hoặc cấp đổi Sổ đỏ cho thửa đất.

- Đất gốc chưa cấp sổ đỏ:

Trường hợp thửa đất gốc chưa được cấp Sổ đỏ, quy trình xử lý diện tích đất tăng thêm bao gồm các yêu cầu và tài liệu sau:

+ Đơn đăng ký và cấp Sổ đỏ: Đơn đăng ký này phải tuân theo Mẫu số 04a/ĐK và áp dụng cho toàn bộ diện tích đất đang được sử dụng. Đơn đăng ký sẽ được nộp tới cơ quan quản lý đất đai để tiến hành xem xét và cấp Sổ đỏ theo quy định.

+ Giấy tờ quy định tại Luật đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Nghị định 01/2017/NĐ-CP: Tùy theo trường hợp cụ thể của thửa đất gốc, một trong các loại giấy tờ liên quan phải được cung cấp. Điều này bao gồm các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật đất đai 2013, Điều 18 của Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Khoản 16 Điều 2 của Nghị định 01/2017/NĐ-CP.

+ Giấy tờ liên quan đến quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất: Trong trường hợp đăng ký quyền sở hữu nhà ở hoặc công trình xây dựng, sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng phải được cung cấp. Trừ khi giấy tờ về quyền sở hữu nhà ở hoặc công trình xây dựng đã bao gồm sơ đồ phù hợp với hiện trạng nhà ở hoặc công trình đã xây dựng.

+ Chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính: Nếu có, các chứng từ liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai hoặc tài sản gắn liền với đất phải được cung cấp. Đồng thời, giấy tờ liên quan đến miễn giảm nghĩa vụ tài chính cũng phải được nộp (nếu có).

+ Trường hợp đăng ký quyền sử dụng hạn chế đối với thửa đất liền kề: Nếu có, hợp đồng, văn bản thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án nhân dân về việc xác lập quyền sử dụng hạn chế đối với thửa đất liền kề cần được cung cấp. Đồng thời, sơ đồ phải thể hiện vị trí và kích thước phần diện tích thửa đất mà người sử dụng thửa đất liền kề được quyền sử dụng hạn chế.

Cuối cùng, ngoài các tài liệu trên, bản gốc Sổ đỏ và các hợp đồng, văn bản liên quan đến chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất cũng phải được lập theo quy định của diện tích đất tăng thêm. Trong trường hợp áp dụng quy định tại Khoản 2 Điều 82 của Nghị định 43/2014/NĐ-CP, bản gốc Sổ đỏ của bên chuyển quyền sử dụng đất hoặc hợp đồng, văn bản liên quan phải được nộp kèm theo cho diện tích đất tăng thêm

Hồ sơ nộp trong trường hợp diện tích đất tăng thêm chưa được cấp sổ đỏ:

- Trường hợp nhận thừa kế, chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất:

Trường hợp diện tích đất tăng thêm do nhận chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất trước ngày 01/7/2014 và có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Luật đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Nghị định 01/2017/NĐ-CP, quy trình xử lý bao gồm các yêu cầu và tài liệu sau:

+ Bản gốc Sổ đỏ của thửa đất gốc hoặc giấy tờ quy định tại Luật đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Nghị định 01/2017/NĐ-CP: Nếu thửa đất gốc chưa được cấp Sổ đỏ, giấy tờ có liên quan đến quyền sử dụng đất gốc phải được cung cấp. Điều này áp dụng cho trường hợp diện tích đất tăng thêm đã được chuyển nhượng, thừa kế, tặng trước ngày 01/7/2014.

+ Giấy tờ quy định tại Luật đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Nghị định 01/2017/NĐ-CP của diện tích đất tăng thêm: Một trong các loại giấy tờ quy định tại các văn bản pháp luật trên cần được cung cấp, liên quan đến diện tích đất tăng thêm trong trường hợp nhận chuyển nhượng, thừa kế, tặng trước ngày 01/7/2014.

+ Giấy tờ liên quan đến quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất: Nếu đăng ký về quyền sở hữu nhà ở hoặc công trình xây dựng, sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng phải được cung cấp. Trừ khi giấy tờ về quyền sở hữu nhà ở hoặc công trình xây dựng đã bao gồm sơ đồ phù hợp với hiện trạng đã xây dựng.

+ Chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính và giấy tờ liên quan: Đối với các nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai và tài sản gắn liền với đất, chứng từ thực hiện, bao gồm cả giấy tờ về miễn, giảm nghĩa vụ tài chính, cần được cung cấp (nếu có).

+ Hợp đồng, văn bản thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án nhân dân: Trường hợp đăng ký quyền sử dụng hạn chế đối với thửa đất liền kề, cần có hợp đồng, văn bản thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án nhân dân về việc xác lập quyền sử dụng hạn chế đối với thửa đất liền kề. Sơ đồ cần được cung cấp, thể hiện vị trí và kích thước phần diện tích thửa đất mà người sử dụng thửa đất liền kề được quyền sử dụng hạn chế.

Tóm lại, quy trình xử lý diện tích đất tăng thêm do nhận chuyển nhượng, thừa kế, tặng trước ngày 01/7/2014 yêu cầu cung cấp các tài liệu như đơn đăng ký, Sổ đỏ, giấy tờ về quyền sử dụng đất, giấy tờ về quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, chứng từ nghĩa vụ tài chính, hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận, và sơ đồ đối với trường hợp đăng ký quyền sử dụng hạn chế

- Trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất:

Trường hợp diện tích đất tăng thêm không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Luật đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Nghị định 01/2017/NĐ-CP, quy trình xử lý bao gồm các yêu cầu và tài liệu sau:

+ Đơn đăng ký và cấp Sổ đỏ: Đơn đăng ký theo Mẫu số 04a/ĐK áp dụng cho toàn bộ diện tích đất đang sử dụng. Đơn đăng ký này sẽ được nộp tới cơ quan quản lý đất đai để tiến hành xem xét và cấp Sổ đỏ cho diện tích đất tăng thêm.

+ Bản gốc Sổ đỏ của thửa đất gốc hoặc các giấy tờ quy định tại Luật đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Nghị định 01/2017/NĐ-CP: Trong trường hợp thửa đất gốc chưa được cấp Sổ đỏ, cần cung cấp bản gốc của sổ đỏ hoặc các giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất gốc, theo quy định tại các văn bản pháp luật trên.

+ Giấy tờ quy định tại Điều 31, 32, 33 và 34 Nghị định 43/2014/NĐ-CP: Cần cung cấp một trong các loại giấy tờ quy định tại các điều này đối với trường hợp đăng ký về quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Điều này áp dụng trong trường hợp diện tích đất tăng thêm không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các văn bản pháp luật trên.

+ Sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng: Trường hợp đăng ký về quyền sở hữu nhà ở hoặc công trình xây dựng, cần cung cấp sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng. Tuy nhiên, nếu trong giấy tờ về quyền sở hữu nhà ở hoặc công trình xây dựng đã có sơ đồ phù hợp với hiện trạng nhà ở hoặc công trình đã xây dựng, thì không cần phải cung cấp thêm.

+ Chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính và giấy tờ liên quan: Nếu có các nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai và tài sản gắn liền với đất, cần cung cấp chứng từ thực hiện và giấy tờ liên quan, bao gồm cả giấy tờ về việc miễn, giảm nghĩa vụ tài chính về đất đai và tài sản gắn liền với đất.

+ Hợp đồng, văn bản thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án nhân dân: Trường hợp đăng ký quyền sử dụng hạn chế đối với thửa đất liền kề, cần có hợp đồng, văn bản thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án nhân dân về việc xác lập quyền sử dụng hạn chế đối với thửa đất liền kề. Sơ đồ thể hiện vị trí và kích thước phần diện tích thửa đất mà người sử dụng thửa đất liền kề được quyền sử dụng hạn chế cũng cần được cung cấp.

Tóm lại, trong trường hợp diện tích đất tăng thêm không có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định, quy trình xử lý yêu cầu cung cấp đơn đăng ký và cấp Sổ đỏ, bản gốc Sổ đỏ hoặc giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất gốc, giấy tờ quy định theo Nghị định 43/2014/NĐ-CP, sơ đồ nhà ở hoặc công trình xây dựng (trừ khi đã có sơ đồ trong giấy tờ về quyền sở hữu), chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính, và hợp đồng/văn bản thỏa thuận/quyết định của Tòa án nhân dân (nếu áp dụng

Trường hợp thửa đất gốc và diện tích đất tăng thêm đã có sổ đỏ:

Trong trường hợp thửa đất gốc và diện tích đất tăng thêm đã có sổ đỏ, quy định tại Điều 37 Nghị định 43/2014/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 5 Điều 1 Nghị định 10/2023/NĐ-CP) cho phép cơ quan có thẩm quyền ký cấp sổ đỏ. Tuy nhiên, nếu thửa đất gốc hoặc diện tích đất tăng thêm (hoặc cả hai) chưa có sổ đỏ, thì Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất sẽ tiến hành chuẩn bị hồ sơ để trình Phòng Tài nguyên và Môi trường trên địa bàn Ủy ban nhân dân cấp huyện ký cấp sổ đỏ

3. Điều kiện cấp sổ đỏ đối với phần diện tích đất tăng thêm.

Muốn được cấp sổ đỏ đối với phần diện tích đất tăng thêm, cần đáp ứng các điều kiện sau:

- Trong trường hợp ranh giới thửa đất đang sử dụng không thay đổi khi tiến hành đo đạc lại, và không có tranh chấp với người sử dụng đất liền kề, thì khi cấp hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận, diện tích đất sẽ được xác định dựa trên số liệu đo đạc thực tế tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất hoặc cấp Giấy chứng nhận.

- Trong trường hợp khi tiến hành đo đạc lại mà ranh giới thửa đất có sự thay đổi so với ranh giới tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất, phần diện tích chênh lệch nhiều hơn (nếu có) sẽ được xem xét để cấp Giấy chứng nhận. Quyết định cấp Giấy chứng nhận sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân mà ranh giới thửa đất thay đổi, và người sử dụng đất có thể được cấp Giấy chứng nhận hoặc không, tùy theo từng trường hợp cụ thể.

Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề tách sổ đỏ cho diện tích dưới 30 m2 theo quy định mới năm 2023 của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.