1. Người chủ trì kỳ họp Quốc hội là ai?

Người chủ trì kỳ họp Quốc hội là vai trò quan trọng, được quy định rõ ràng trong Nội quy kỳ họp Quốc hội ban hành kèm theo Nghị quyết 71/2022/QH15, có hiệu lực từ ngày 15/03/2023. Theo điều 2 của Nội quy này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội được giao trách nhiệm chủ trì kỳ họp Quốc hội theo quy định của Luật Tổ chức Quốc hội.
Vai trò của người chủ trì không chỉ là điều hành và tổ chức các hoạt động của kỳ họp một cách trơn tru, mà còn phải đảm bảo rằng mọi hoạt động diễn ra theo tinh thần dân chủ và đúng pháp luật. Điều này bao gồm việc đảm bảo rằng chương trình của kỳ họp đã được Quốc hội thông qua được thực hiện đầy đủ và đạt được hiệu quả thiết thực.
Người chủ trì cũng phải đảm bảo rằng Quốc hội có khả năng thực hiện đầy đủ nhiệm vụ và quyền hạn của mình. Điều này đòi hỏi họ phải làm việc cẩn thận và hiểu biết về các quy định, quy trình và quyền lợi của Quốc hội. Chỉ thông qua sự chủ trì tận tình và có trách nhiệm, kỳ họp Quốc hội mới thực sự mang lại giá trị và ý nghĩa trong việc xây dựng và phát triển đất nước.
Dẫn chiếu đến Điều 47 của Luật Tổ chức Quốc hội 2014, đã được sửa đổi bởi điểm a khoản 6 của Điều 1 của Luật Tổ chức Quốc hội sửa đổi năm 2020, chúng ta có cái nhìn tổng quan về vai trò và nhiệm vụ của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong việc chuẩn bị, triệu tập và chủ trì các kỳ họp Quốc hội cũng như các hội nghị khác. Cụ thể, các điều khoản quy định như sau:
- Dự kiến chương trình kỳ họp và quyết định triệu tập kỳ họp Quốc hội: Ủy ban Thường vụ có trách nhiệm lập ra kế hoạch cho kỳ họp và quyết định triệu tập Quốc hội tới tham gia vào các phiên họp.
- Chỉ đạo, điều hoà, phối hợp hoạt động chuẩn bị nội dung kỳ họp: Ủy ban Thường vụ phải đảm bảo sự hợp tác giữa các cơ quan liên quan trong việc chuẩn bị nội dung cho kỳ họp. Điều này bao gồm việc xem xét và đưa ra ý kiến về các dự án luật, dự thảo nghị quyết và báo cáo, cũng như các vấn đề được đưa ra thảo luận trong kỳ họp.
- Tổ chức và bảo đảm thực hiện chương trình kỳ họp: Ủy ban Thường vụ phải đảm bảo rằng chương trình kỳ họp được thực hiện một cách suôn sẻ và hiệu quả, đồng thời đề xuất điều chỉnh khi cần thiết.
- Tổ chức phiên biểu quyết của Quốc hội: Ủy ban Thường vụ có trách nhiệm tổ chức các phiên biểu quyết để Quốc hội có thể thông qua các dự thảo luật, dự thảo nghị quyết và các nội dung khác liên quan đến nhiệm vụ và quyền hạn của mình.
- Phối hợp với Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Ủy ban Thường vụ phải hợp tác với Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để trình Quốc hội các ý kiến và kiến nghị của cử tri, cũng như đề xuất các vấn đề để Quốc hội thảo luận và ra nghị quyết.
- Quyết định các vấn đề khác liên quan đến kỳ họp Quốc hội: Ủy ban Thường vụ có thẩm quyền quyết định các vấn đề khác mà liên quan đến kỳ họp Quốc hội.
- Triệu tập hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách: Ủy ban Thường vụ quyết định triệu tập các hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách trước mỗi kỳ họp để thảo luận và cho ý kiến về các dự án, đề án, và báo cáo trước khi trình Quốc hội.
Tóm lại, vai trò của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là cực kỳ quan trọng trong việc chuẩn bị và tổ chức các kỳ họp Quốc hội, đảm bảo rằng các quy trình diễn ra một cách trơn tru và hiệu quả, từ đó giúp Quốc hội thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của mình một cách hiệu quả nhất.
Như đã được quy định trong Điều 47 của Luật Tổ chức Quốc hội 2014, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đảm nhận vai trò chủ trì kỳ họp Quốc hội với sứ mệnh quan trọng là bảo đảm sự dân chủ, tuân thủ pháp luật và đạt hiệu quả thiết thực trong các hoạt động của kỳ họp. Với trách nhiệm này, Ủy ban Thường vụ phải đảm bảo rằng mọi quyết định và hoạt động được thực hiện một cách minh bạch, công bằng và theo đúng quy trình.
Việc bảo đảm rằng kỳ họp Quốc hội diễn ra theo cách dân chủ đòi hỏi sự công bằng và bao dung đối với tất cả các quan điểm và lợi ích. Ủy ban Thường vụ cần phải tạo điều kiện cho mọi đại biểu thảo luận, trao đổi ý kiến và thể hiện quan điểm của mình một cách tự do và trung thực. Chỉ thông qua sự thảo luận và tranh luận mạnh mẽ, Quốc hội mới có thể đưa ra các quyết định đúng đắn và phản ánh được quan điểm đa dạng của xã hội.
Bên cạnh đó, việc tuân thủ pháp luật là điều bắt buộc đối với mọi hoạt động trong kỳ họp Quốc hội. Ủy ban Thường vụ cần phải đảm bảo rằng tất cả các quy trình và quy định được tuân thủ nghiêm ngặt, từ việc lập kế hoạch đến việc thông qua các quyết định và dự thảo luật. Điều này đảm bảo tính minh bạch và tính hợp pháp của các quyết định và giúp tăng cường sự tin cậy của người dân vào hệ thống chính trị.
Hiệu quả thiết thực của kỳ họp Quốc hội không chỉ đơn thuần là về việc hoàn thành các nhiệm vụ theo chương trình đã được thông qua, mà còn là về việc tạo ra các quyết định và chính sách có thực sự tác động tích cực đến cuộc sống của người dân. Ủy ban Thường vụ cần phải đảm bảo rằng mọi quyết định được đưa ra sau kỳ họp đều mang lại lợi ích và giá trị cho cộng đồng, từ việc giải quyết các vấn đề cấp bách đến việc thúc đẩy phát triển bền vững và công bằng.
Tóm lại, vai trò của Ủy ban Thường vụ trong việc chủ trì kỳ họp Quốc hội không chỉ là đơn thuần là về việc tổ chức các hoạt động mà còn là về việc đảm bảo tính dân chủ, pháp luật và hiệu quả thiết thực của các quyết định và hoạt động trong kỳ họp. Chỉ khi các tiêu chí này được đảm bảo, Quốc hội mới có thể thực hiện đầy đủ nhiệm vụ và quyền hạn của mình và đem lại lợi ích cao nhất cho xã hội.
 

2. Nghi lễ trước khi khai mạc kỳ họp Quốc hội diễn ra như thế nào ?

Nghi lễ trước khi khai mạc và sau khi bế mạc kỳ họp Quốc hội là một phần quan trọng trong quy trình hoạt động của Quốc hội, đóng vai trò trong việc tôn vinh quốc kỳ và khẳng định sự đoàn kết của toàn dân tộc. Điều này được quy định cụ thể trong khoản 3 của Điều 11 của Nội quy kỳ họp Quốc hội, được ban hành kèm theo Nghị quyết 71/2022/QH15, có hiệu lực từ ngày 15/03/2023.
Theo quy định này, tại phiên khai mạc và phiên bế mạc kỳ họp Quốc hội, Tổng Thư ký Quốc hội sẽ tuyên bố lý do và giới thiệu đại biểu tham dự phiên họp. Đây là một phần của quy trình thủ tục cần thiết để bắt đầu và kết thúc một kỳ họp, đồng thời tạo điều kiện cho việc xác định và ghi chép đầy đủ các thông tin về việc tham dự của các đại biểu.
Đặc biệt, khi bắt đầu phiên khai mạc và kết thúc phiên bế mạc, Quốc hội cũng thực hiện nghi lễ chào cờ. Lễ chào cờ là một trong những biểu tượng quan trọng của sự đoàn kết và niềm tự hào dân tộc, thể hiện sự tôn trọng và lòng tri ân đối với quốc kỳ. Trong lễ chào cờ, quân nhạc cử Quốc thiều thường trình diễn, đại biểu Quốc hội và tất cả những người tham dự cùng hát Quốc ca. Điều này không chỉ tạo ra một không khí trang trọng và uy nghiêm mà còn thể hiện sự đoàn kết và lòng yêu nước của toàn thể quần chúng.
Như vậy, nghi lễ khai mạc và bế mạc kỳ họp Quốc hội, cùng với lễ chào cờ, không chỉ là các hoạt động truyền thống mà còn là biểu tượng của sự đoàn kết và lòng tự hào dân tộc. Chúng giúp tôn vinh quốc kỳ và thể hiện sự kính trọng đối với các giá trị cốt lõi của quốc gia, đồng thời khẳng định sự chủ động và trách nhiệm của Quốc hội trong việc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của mình.
 

3. Thông báo cho ai khi Đại biểu Quốc hội vắng mặt tại kỳ họp Quốc hội ?

Trách nhiệm của đại biểu Quốc hội được quy định một cách cụ thể trong Điều 3 của Nội quy kỳ họp Quốc hội, điều này đã được ban hành kèm theo Nghị quyết 71/2022/QH15 có hiệu lực từ ngày 15/03/2023. Trong đó, các trường hợp mà đại biểu không thể tham dự kỳ họp Quốc hội hoặc phiên họp theo chương trình đã được Quốc hội thông qua, cần tuân thủ những quy định sau:
- Báo cáo Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội: Đại biểu cần thông báo cho Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội nếu họ không thể tham dự kỳ họp Quốc hội hoặc nếu họ vắng mặt từ 02 ngày làm việc trở xuống trong cả kỳ họp Quốc hội. Thông tin này sẽ được Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tổng hợp và báo cáo cho Tổng Thư ký Quốc hội và Chủ tịch Quốc hội.
- Báo cáo bằng văn bản: Đại biểu cần gửi một báo cáo bằng văn bản, nêu rõ lý do không thể tham dự kỳ họp hoặc vắng mặt từ 02 ngày làm việc trở xuống trong cả kỳ họp. Báo cáo này cũng sẽ được gửi cho Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội để tổng hợp và báo cáo cho Tổng Thư ký Quốc hội và Chủ tịch Quốc hội.
- Trường hợp đặc biệt: Nếu vắng mặt là do lý do sức khỏe hoặc lý do bất khả kháng, đại biểu cũng cần báo cáo cho Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội để thông báo cho Tổng Thư ký Quốc hội và Chủ tịch Quốc hội.
Danh sách các đại biểu không tham dự kỳ họp hoặc vắng mặt tại phiên họp sẽ được ghi vào biên bản phiên họp và biên bản kỳ họp Quốc hội. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc ghi nhận và báo cáo về sự tham dự của các đại biểu, đồng thời tạo điều kiện cho việc quản lý và kiểm soát sự hiện diện của họ trong các hoạt động của Quốc hội.
Như vậy, trách nhiệm của đại biểu Quốc hội không chỉ là tham dự và tham gia vào các hoạt động của kỳ họp, mà còn là việc báo cáo và thông báo đúng đắn về sự hiện diện của họ. Điều này giúp đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của các thông tin liên quan đến quá trình hoạt động của Quốc hội.
 

Xem thêm bài viết sau: Danh sách chức danh được lấy phiếu tín nhiệm Quốc hội thông qua tại Kỳ họp Quốc hội thứ 6 khóa XV

Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ ngay đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp