1. Hợp đồng mua bán điện được hiểu như thế nào?

Dựa trên quy định của Khoản 1 Điều 3 trong Thông tư 42/2022/TT-BCT về hợp đồng mua bán điện, có các loại hợp đồng sau đây (không bao gồm các hợp đồng giữa các đơn vị điện lực tham gia thị trường phát điện, bán buôn điện cạnh tranh và hợp đồng mua bán điện từ hệ thống điện mặt trời mái nhà):

- Hợp đồng mua bán điện phục vụ mục đích sinh hoạt hoặc ngoài sinh hoạt: Hợp đồng này được ký kết giữa khách hàng sử dụng điện, bao gồm cả khách hàng sử dụng điện lớn, với đơn vị bán lẻ điện nhằm mục đích mua điện để sử dụng.

- Hợp đồng mua buôn, bán lẻ điện: Hợp đồng này được ký kết giữa đơn vị bán lẻ điện và đơn vị bán buôn điện nhằm mục đích mua điện để bán lại cho bên thứ ba. (Trừ hợp đồng giữa các đơn vị thành viên của Tập đoàn Điện lực Việt Nam hoặc hợp đồng giữa Tập đoàn Điện lực Việt Nam với các đơn vị thành viên)

2. Căn cứ phạt vi phạm hợp đồng mua bán điện là gì?

Ngày 30/12/2022, Bộ trưởng Bộ Công thương đã ban hành Thông tư số 42/2022/TT-BCT, đề cập đến việc kiểm tra hoạt động điện lực và sử dụng điện, cũng như giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán điện. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 27 của Thông tư 42/2022/TT-BCT về việc xử phạt vi phạm nghĩa vụ hợp đồng và bồi thường thiệt hại, các điểm sau được nêu rõ:

- Mức phạt vi phạm nghĩa vụ hợp đồng sẽ được xác định dựa trên thỏa thuận có trong hợp đồng và tuân theo quy định của pháp luật, đảm bảo tính công bằng và phù hợp.

- Trong trường hợp các bên không đạt được thỏa thuận về mức phạt vi phạm, bên bị vi phạm chỉ có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại mà không áp dụng chế tài phạt vi phạm.

- Nếu các bên đã có thỏa thuận về mức phạt vi phạm, bên bị vi phạm sẽ có quyền áp dụng cả chế tài phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán điện.

3. Quy định về mức bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ hợp đồng mua bán điện

Các điều 27 tại khoản 2, 3, 6 của Thông tư 42/2022/TT-BCT chi tiết quy định về mức độ bồi thường thiệt hại như sau:

- Bên vi phạm sẽ chịu trách nhiệm bồi thường các tổn thất mà hành vi vi phạm gây ra cho bên bị vi phạm đối với các vi phạm trong hợp đồng mua bán điện. Giá trị bồi thường thiệt hại bao gồm giá trị tổn thất thực tế mà bên bị vi phạm phải chịu trực tiếp do hành vi vi phạm, và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đã mất nếu không có hành vi vi phạm.

- Bên yêu cầu bồi thường thiệt hại phải cung cấp bằng chứng về tổn thất, mức độ tổn thất do hành vi vi phạm gây ra, và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đã mất nếu không có hành vi vi phạm.

- Mức độ bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ hợp đồng sẽ dựa trên thỏa thuận trong hợp đồng. Trong trường hợp không có thỏa thuận, thì quy định của pháp luật sẽ được áp dụng.

- Cách xác định giá trị của phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm và giá trị bồi thường thiệt hại cho từng hành vi vi phạm được quy định cụ thể tại Điều 28 và Điều 29 của Thông tư 42/2022/TT-BCT. Trong trường hợp phát sinh thiệt hại khác, hai bên sẽ tự thoả thuận để giải quyết.

4. Thời hạn trả tiền bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ hợp đồng mua bán điện là bao lâu?

Tại Khoản 2 và 3 của Điều 27 trong Thông tư 42/2022/TT-BCT, quy định về thời hạn trả tiền bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng mua bán điện được trình bày như sau:

- Thời hạn trả tiền bồi thường thiệt hại được đặt ra theo thỏa thuận của cả hai bên, nhưng không vượt quá 15 ngày kể từ ngày chấp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại. Trong trường hợp vượt quá thời hạn này, bên vi phạm sẽ phải chịu lãi suất chậm trả, áp dụng trên số tiền bồi thường thiệt hại theo thỏa thuận trong hợp đồng. Nếu không có thỏa thuận nào trong hợp đồng, thì áp dụng quy định của pháp luật.

- Trong khoảng thời gian 15 ngày, tính từ ngày nhận được thông báo yêu cầu nộp tiền phạt vi phạm hợp đồng, bên vi phạm phải thanh toán số tiền phạt cho bên bị vi phạm. Trong trường hợp vượt quá thời hạn nêu trên, bên vi phạm sẽ phải chịu lãi suất chậm trả trên số tiền phạt, tuân theo thỏa thuận trong hợp đồng. Nếu không có thỏa thuận, thì thực hiện theo quy định của pháp luật.

Thông tư 42/2022/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 16/02/2023, thay thế cho Thông tư 27/2013/TT-BCT và Thông tư 31/2018/TT-BCT.

5. Trình tự giải quyết tranh chấp về hợp đồng mua bán điện như thế nào?

Quy trình giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán điện bao gồm các bước sau đây:

(1) Tự thương lượng: Trước khi đề nghị cho Cục Điều tiết điện lực hoặc Sở Công Thương giải quyết tranh chấp, các bên phải cố gắng tự thương lượng để giải quyết tranh chấp.

(2) Đề nghị giải quyết tranh chấp: Trong trường hợp tự thương lượng không thành công, một hoặc cả hai bên có thể gửi văn bản đề nghị cho Cục Điều tiết điện lực hoặc Sở Công Thương giải quyết tranh chấp theo thẩm quyền.

(2) Hồ sơ đề nghị giải quyết tranh chấp: Hồ sơ bao gồm văn bản yêu cầu giải quyết tranh chấp, biên bản hoặc tài liệu khác chứng minh việc tự thương lượng không thành công và đề xuất cho Sở Công Thương hoặc Cục Điều tiết điện lực giải quyết, bản sao hợp đồng mua bán điện, bản sao giấy phép hoạt động điện lực (nếu có), các tài liệu chứng minh tính hợp pháp của yêu cầu giải quyết tranh chấp, và các tài liệu, chứng cứ liên quan.

(3) Thông báo tiếp nhận hồ sơ: Chậm nhất sau 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị giải quyết tranh chấp, Cục Điều tiết điện lực hoặc Sở Công Thương sẽ thông báo tiếp nhận hồ sơ cho các bên liên quan. Trong trường hợp từ chối, lý do sẽ được nêu rõ.

(4) Yêu cầu cung cấp hồ sơ: Cục Điều tiết điện lực hoặc Sở Công Thương có thể yêu cầu các bên cung cấp hồ sơ tài liệu, kiểm tra thực tế (nếu cần) và xác minh hoàn thiện hồ sơ.

(5) Tổ chức họp hoà giải: Chậm nhất sau 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Cục Điều tiết điện lực hoặc Sở Công Thương sẽ tổ chức họp hoà giải.

(6) Thông báo kết quả: Chậm nhất sau 05 ngày làm việc kể từ ngày tổ chức họp hoà giải, Cục Điều tiết điện lực hoặc Sở Công Thương sẽ ban hành văn bản thông báo kết quả giải quyết tranh chấp.

(7) Xử lý vụ việc phức tạp: Đối với những vụ việc có tính chất phức tạp, quá trình tổ chức họp hoà giải và thông báo kết quả không quá 40 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ.

(8) Khởi kiện hoặc trọng tài: Nếu một trong hai bên không đồng ý với kết quả giải quyết tranh chấp của Cục Điều tiết điện lực hoặc Sở Công Thương, họ có quyền đưa ra quyết định tiếp theo bằng cách khởi kiện tại toà án hoặc triệu tập trọng tài thương mại để giải quyết.

Trách nhiệm của các bên trong tranh chấp hợp đồng mua bán điện được quy định như sau:

- Tính trung thực và cung cấp thông tin đầy đủ: Các bên phải đảm bảo tính trung thực của tài liệu và thông tin về sự việc được cung cấp cho cơ quan giải quyết tranh chấp.

- Phối hợp và tạo điều kiện cho cơ quan giải quyết: Các bên cần phối hợp và tạo điều kiện cho cơ quan giải quyết tranh chấp thu thập đầy đủ thông tin và kiểm tra thực tế nếu cần thiết.

- Thực hiện biện pháp hạn chế thiệt hại: Các bên phải thực hiện các biện pháp trong khả năng của mình hoặc theo yêu cầu của cơ quan giải quyết tranh chấp nhằm hạn chế thiệt hại.

Trách nhiệm của cơ quan giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán điện gồm:

- Kết luận khách quan: Cơ quan giải quyết tranh chấp phải đưa ra kết luận khách quan dựa trên hồ sơ đề nghị giải quyết tranh chấp và chứng cứ của các bên trong quá trình giải quyết.

- Tôn trọng thỏa thuận và quyền tự thương lượng: Cơ quan giải quyết tranh chấp phải tôn trọng thỏa thuận không vi phạm pháp luật và quyền tự thương lượng giữa các bên trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp.

- Phát hiện và chuyển hồ sơ khi cần: Trong trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật không thuộc thẩm quyền giải quyết, cơ quan giải quyết tranh chấp phải thông báo và chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.

Bài viết liên quan: Sở Công Thương có giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán điện?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!