1. Phòng cháy chữa cháy là gì?

Phòng cháy chữa cháy là một tập hợp các giải pháp mang tính kỹ thuật, có liên quan tới việc loại trừ, hạn chế tới mức tối thiểu các nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn, đồng thời nhanh chóng dập tắt khi đám cháy xảy ra, ngăn chặn cháy lan và xử lý thiệt hại về người và tài sản.

Cụm từ này có thể hiểu đơn giản bằng cách chia rõ hai vế phòng cháy và chữa cháy. Phòng cháy là các việc làm nhằm ngăn chặn, hạn chế, không cho nảy sinh hiểm họa cháy nổ, chữa cháy là xử lý kịp thời đám cháy đã xảy ra về cả hiện trường và hậu quả.

2. Mục tiêu của phòng cháy chữa cháy?

Mỗi tổ chức, cá nhân cần ý thức được tầm quan trọng của việc phòng cháy chữa cháy trong cuộc sống hàng ngày chứ không chỉ phó mặc trách nhiệm cho lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy. Cụ thể, trách nhiệm phòng cháy chữa cháy của từng đối tượng như sau:

Đối với lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy: Tuyên truyền, phổ biến kiến thức phòng cháy chữa cháy cho người dân, hướng dẫn, kiểm tra việc tuân thủ các quy định về phòng cháy chữa cháy của các tổ chức, hộ gia đình trên địa bàn quản lý, xử lý đám cháy nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả ngay khi nhận được tin báo cháy.

Đối với các cơ quan, tổ chức: Người quản lý phải có trách nhiệm đứng ra phổ biến kiến thức về phòng cháy chữa cháy cho cán bộ công nhân viên trong cơ quan, tổ chức, duy trì hoạt động của đội phòng cháy chữa cháy nội bộ theo quy định pháp luật, thường xuyên kiểm tra, giám sát việc chấp hành nội quy phòng cháy chữa cháy, luôn đảm bảo ngân sách đủ đáp ứng cho công tác phòng cháy chữa cháy được vận hành hiệu quả nhất.

Đối với các hộ gia đình: Mỗi hộ dân cần nắm được phòng cháy chữa cháy là gì, có ý thức chủ động hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra cháy nổ, trang bị đầy đủ các thiết bị phòng cháy chữa cháy chuyên dụng trong nhà và phối hợp hiệu quả với các lực lượng phòng cháy chữa cháy khi có hỏa hoạn xảy ra.

3. Ý nghĩa của công tác phòng cháy chữa cháy là gì?

- Thứ nhất: Có sự hiểu biết về các phương pháp phòng cháy, chữa cháy sẽ giúp bạn có thể chủ động nắm bắt được tình hình, cách phòng tránh cháy nổ. Trong tình hình xảy ra hỏa hoạn có thể bình tĩnh xử lý, đảm bảo an toàn cho chính bản thân cũng như người thân.

- Thứ hai: Không chỉ hạn chế rủi ro không mong muốn, phòng cháy chữa cháy còn mang ý nghĩa tích cực đó là để con người trong tập thể, cộng đồng gắn kết với nhau. Qua các buổi tập huấn không chỉ nâng cao kiến thức cần thiết về phòng chống cháy nổ mà còn giúp mọi người trong tập thể trở nên gần gũi, cùng giúp đỡ, hỗ trợ nhau, tăng tình đoàn kết cộng đồng.

- Thứ ba: Ý nghĩa của phòng cháy chữa cháy là giúp ngăn chặn các vụ cháy nổ xảy ra. Mọi người có thể hiểu rõ những nguyên nhân nào dẫn đến cháy, cách nào hạn chế thấp nhất lửa lan rộng, dập lửa đúng cách để không bùng phát trở lại. Bằng cách tìm hiểu kỹ các biện pháp phòng cháy, chữa cháy có thể tránh được những trường hợp xấu xảy ra, trong tình huống nguy cấp có thể giảm thiết hạn về người và tài sản của cá nhân, công ty, cộng đồng xã hội

Thứ tư: Bên cạnh đó, có kiến thức, sự am hiểu thông tin về phòng cháy, chữa cháy giúp ngăn chặn kẻ xấu lợi dụng cơ hội cháy nổ để vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng đến tài sản, tính mạng của người khác.

Ý nghĩa phòng cháy chữa cháy sẽ không đầy đủ nếu như thiếu các thiết bị phòng chống cháy nổ cơ bản để đảm bảo an toàn trong trường hợp nguy cấp.

Các thiết bị phòng cháy nổ và chữa cháy đóng vai trò vô cùng to lớn, hỗ trợ xử lý các đám cháy hiệu quả, ngăn ngừa, hạn chế đám cháy lan rộng cũng như bảo vệ tính mạng, tài sản.

Mỗi gia đình dù sống trong khu vực đông dân cư hay không cũng cần phải có ít nhất một bình cứu hỏa để có thể sử dụng khi phát sinh tình huống cháy nổ. Tại các khu chung cư, khu công nghiệp, công ty, doanh nghiệp cần có hệ thống thiết bị báo cháy, bơm chữa cháy,...hạn chế nguy cơ tiềm ẩn, kịp thời xử lý nếu có hỏa hoạn xảy ra.

4. Những điều kiện an toàn PCCC đối với khu dân cư

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 79/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng cháy và chữa cháy và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy và chữa cháy, trong đó quy định điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy đối với hộ gia đình, khu dân cư, phương tiện giao thông cơ giới.

Cụ thể, 3 điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy đối với hộ gia đình gồm: 1- Nơi đun nấu, nơi thờ cúng, nơi có sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị sinh lửa, sinh nhiệt, hệ thống điện, thiết bị sử dụng điện phải bảo đảm an toàn về phòng cháy và chữa cháy; 2- Tài sản, vật tư, chất cháy phải được bố trí, sắp xếp, bảo quản và sử dụng đúng quy định an toàn về phòng cháy và chữa cháy; 3- Có phương tiện chữa cháy phù hợp với đặc điểm hoạt động và điều kiện của từng hộ gia đình.

Nghị định cũng quy định 7 điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy đối với khu dân cư:

1- Có quy định, nội quy về phòng cháy và chữa cháy, về sử dụng điện, sử dụng lửa và các chất dễ cháy, nổ; có biển cấm, biển báo, sơ đồ hoặc biển chỉ dẫn về phòng cháy và chữa cháy, thoát nạn phù hợp với đặc điểm của khu dân cư.

2- Có thiết kế và phải được thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy và chữa cháy đối với khu dân cư xây dựng mới.

3- Hệ thống điện bảo đảm tiêu chuẩn an toàn về phòng cháy và chữa cháy.

4- Có hệ thống giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy, giải pháp chống cháy lan, phương tiện phòng cháy và chữa cháy bảo đảm số lượng và chất lượng theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy và chữa cháy hoặc theo quy định của Bộ Công an.

5- Có phương án chữa cháy và thoát nạn đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định.

6- Có lực lượng dân phòng được huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy và chữa cháy và tổ chức thường trực sẵn sàng chữa cháy đáp ứng yêu cầu chữa cháy tại chỗ.

7- Có hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động phòng cháy và chữa cháy theo quy định của Bộ Công an.

5. Phòng cháy chưa cháy trong gia đình

Phòng cháy chữa cháy là một công tác vô cùng quan trọng không chỉ đối với nhà nước và xã hội mà còn cả với cá nhân và gia đình nhằm đảm bảo an toàn về tính mạng của các thành viên trong gia đình và để bảo vệ tài sản, của cải mà các thành viên và gia đình đã tạo lập nên. Việc bất cẩn, sai sót trong công tác phòng cháy chữa cháy có thể dẫn đến những hậu quả rất nghiêm trọng mà chúng ta không thể khắc phục được. Do đó, việc nắm vững và tuân thủ theo các quy định vế phòng cháy chữa cháy của các thành viên trong gia đình bạn luôn là điều cần thiết và cẩn phải được quan tâm. Hiện nay, các quy định về trách nhiệm phòng cháy và chữa cháy của cá nhân và hộ gia đình đã được quy định tại Luật Phòng cháy và Chữa cháy năm 2001, sửa đổi và bổ sung năm 2014, cụ thể như sau:

5.1. Trách nhiệm của cá nhân và chủ hộ gia đình

Đối với mỗi cá nhân mang quốc tịch Việt Nam, Luật Phòng cháy và Chữa cháy quy định công dân từ 18 tuổi trở lên, đủ sức khỏe phải có trách nhiệm tham gia vào đội dân phòng, đội phòng cháy và chữa cháy cơ sở được lập ở nơi cư trú hoặc nơi làm việc khi có yêu cẩu. Ngoài ra, mỗi cá nhân còn có nghĩa vụ sau:

- Chấp hành quy định, nội quy, yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy của người hoặc cơ quan có thẩm quyển;

- Tuần thủ pháp luật và nắm vững kiến thức cần thiết về phòng cháy và chữa cháy; biết sử dụng dụng cụ, phương tiện phòng cháy và chữa cháy thông dụng;

- Bảo đảm an toàn về phòng cháy và chữa cháy trong quá trình sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt và trong bảo quản, sử dụng chất cháy;

- Ngăn chặn nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy, hành vi vi phạm quy định an toàn về phòng cháy và chữa cháy; và

- Thực hiện quy định khác có liên quan đến trách nhiệm cá nhân theo quy định của pháp luật.

Đối với chủ hộ gia đình, bên cạnh các nghĩa vụ và trách nhiệm như đã nêu bên trên, chủ hộ gia đình còn có thêm các trách nhiệm và nghĩa vụ sau:

- Đôn đốc, nhắc nhở thành viên trong gia đình thực hiện quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy;

- Thường xuyên kiểm tra phát hiện và khắc phục kịp thời nguy cơ gây cháy, nổ; và

- Phối hợp với cơ quan, tổ chức và hộ gia đình khác trong việc bảo đảm điểu kiện an toàn vế phòng cháy và chữa cháy; quản lý chặt chẽ và sử dụng an toàn chất dễ gầy cháy, nổ.

5.2. Quy định về phòng cháy chữa cháy của gia đình

Hiện nay Luật Phòng cháy và Chữa cháy đã có quy định về việc chủ đầu tư phải trình nộp thiết kế về phòng cháy, chữa cháy hoặc thông báo về việc bảo đảm các điều kiện an toàn phòng cháy và chữa cháy đối với một sô' loại công trình cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi khởi công xây dựng công trình hoặc đưa công trình vào hoạt động. Tuy nhiên, liên quan đến công trình là nhà ở của hộ gia đình, Luật Phòng cháy và Chữa cháy hiện vẫn chưa bắt buộc thực hiện công tác trên đối với loại công trình này. Tuy nhiên, Luật Phòng cháy và Chữa cháy vẫn quy định mỗi cá nhân và gia đình phải đặc biệt lưu ý trong quá trình xây dựng và sử dụng ba khu vực/hệ thống sau trong công trình nhà ở để bảo đảm tốt công tác phòng cháy chữa cháy là: hệ thống điện, bếp đun nấu và nơi thờ cúng. Cụ thể nhà ở phải bố trí hệ thống điện, bếp đun nấu, nơi thờ cúng bảo đảm an toàn; các chất dễ cháy, nổ phải để xa nguồn lửa, nguồn nhiệt; chuẩn bị các điều kiện, phương tiện để sẵn sàng chữa cháy. Vì vậy, bạn cũng cẩn lưu ý đối với yêu cầu trên và thực hiện theo trong quá trình xây dựng và sử dụng nhà ở.