Quy định về truy nã quốc tế (lệnh truy nã đỏ)

1. Trường hợp nào cần ra quyết định truy nã quốc tế

Trong Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017, Bộ luật tố tụng hình sự 2015 cũng như các văn bản liên quan không có thuật ngữ "truy nã địa phương" hay “truy nã toàn quốc”, bởi bất kỳ ai, ở địa phương nào cũng có quyền bắt người truy nã, vì vậy hiệu lực về lãnh thổ của lệnh truy nã được ngầm hiểu là toàn quốc. Việc truy nã quốc tế cũng không có quy định cụ thể, bởi tính khả thi của việc thực thi luật pháp Việt Nam ngoài phạm vi lãnh thổ.

Theo quy định của pháp luật, truy nã là việc cơ quan điều tra ra một quyết định truy tìm tung tích, bắt giam trở lại đối với người vi phạm pháp luật hình sự, khi có dấu hiệu bỏ trốn khỏi nơi cư trú, hoặc nơi thi hành án, đến một địa bàn khác, với các thủ đoạn khác nhau như thay đổi tên gọi, thay đổi hình dáng, thông tin cá nhân… để trốn tránh pháp luật.

Cơ quan điều tra, người đứng đầu cơ quan điều tra trực tiếp thụ lý vụ án có thẩm quyền ra quyết định truy nã bị can, bị cáo và có nhiệm vụ phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan trong quá trình truy nã tội phạm.

- Công dân Việt Nam, phạm tội tại Việt Nam, thông thường sẽ áp dụng phạm vi truy nã trên toàn quốc, trong trường hợp có căn cứ hoặc bị nghi ngờ có dấu hiệu bỏ trốn ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, cơ quan điều tra cùng với các cơ quan có thẩm quyền, phối kết hợp với Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) hoặc các quốc gia mà Việt Nam tham gia ký kết Hiệp định tương trợ tư pháp để thực hiện việc bắt và dẫn độ người phạm tội về nước để xét xử.

- Trường hợp truy nã những bị can đang bị truy tìm để truy tố hoặc bắt giam thì lệnh truy nã đỏ được ban hành. Lệnh truy nã đỏ mang lại khả năng hiển thị quốc tế cao. Tất cả thông tin về tội phạm và nghi phạm đều được gửi tới các cán bộ biên phòng, cửa khẩu, hải quan khiến việc di chuyển của họ trở nên khó khăn. Các quốc gia có thể yêu cầu và chia sẻ thông tin quan trọng liên quan đến một cuộc điều tra.

- Trong lệnh truy nã đỏ ngoài ảnh đối tượng truy nã còn có 2 phần nội dung chính yếu. Phần thứ nhất là những thông tin liên quan nhân thân đối tượng. Phần thứ 2 là những thông tin tư pháp thông báo quá trình phạm tội và những căn cứ pháp luật để bắt giữ đối tượng.

2. Sự khác biệt giữa lệnh truy nã và truy nã đỏ

3. Lệnh truy nã đỏ của Interpol

Interpol là tên gọi Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (International Criminal Police Organization). Đây là một tổ chức liên chính phủ gồm 194 thành viên được thành lập ngày 7/9/1923 tại Vienna (Áo). Cơ quan cao nhất của Interpol là Đại hội đồng, gồm tất cả các quốc gia thành viên của tổ chức. Interpol có một cơ quan thường trực do Tổng Thư ký đứng đầu và một Ủy ban hành pháp do một Chủ tịch đứng đầu. Tùy theo mức độ về hành vi phạm tội, Interpol có thể đưa ra 1 trong 6 thông báo sau:

- Thông báo đỏ (Red Notice), hay còn gọi là lệnh truy nã đỏ, yêu cầu truy bắt nhằm mục đích dẫn độ tội phạm và thường được ban hành trên mạng của Interpol.

- Thông báo đen (Black Notice), nhằm xác định tung tích các nạn nhân đã chết ở bên ngoài đất nước của họ.

- Thông báo xanh lá cây (Green Notice), cảnh báo về các đối tượng phạm tội từ các nước khác nghi đã thâm nhập vào nước sở tại hoặc đối tượng gây án ở nước sở tại rồi trốn ra nước ngoài.

- Thông báo xanh lam (Blue Notice), nhằm xác định và cung cấp thông tin, đường di chuyển của các loại tội phạm, đối tượng hoạt động xuyên quốc gia.

- Thông báo vàng (Yellow Notice) là nhằm truy tìm người mất tích.

- Thông báo màu cam (Orange Notice), nhằm cảnh báo các thông tin liên quan đến tội phạm khủng bố đến các nước thành viên của Interpol về những biến động, việc di chuyển và hoạt động phức tạp của bọn tội phạm khủng bố trên toàn cầu.

Trong các thông báo của Interpol, thì “Thông báo đỏ” được xem là nghiêm trọng nhất.

Có thể hiểu rằng, lệnh truy nã đỏ chỉ được ban hành bởi Tổng Thư ký Interpol theo yêu cầu của các quốc gia thành viên, hoặc một tòa án quốc tế dựa trên một lệnh bắt giữ quốc gia hợp lệ. Truy nã đỏ được ban hành để truy nã người tị nạn đang lẩn trốn ở nước ngoài, để truy tố hoặc để thụ án, tùy thuộc vào các thủ tục tố tụng tư pháp của nước yêu cầu. Hiệu lực của nó trên phạm vi toàn thế giới khi mà tất cả thông tin về tội phạm và nghi phạm bị truy nã đỏ đều được gửi tới lực lượng biên phòng, cửa khẩu, hải quan nhằm kiểm soát việc di chuyển.

Lệnh truy nã đỏ bao gồm 2 thông tin chính.

+ Đặc điểm nhận dạng của người bị truy nã (tên, ngày sinh, quốc tịch, màu mắt, tóc, ảnh hoặc dấu vân tay nếu có).

+ Nhắm tới tội danh giết người, hiếp dâm hoặc xâm hại trẻ em.

Sau đó, mỗi quốc gia thành viên tự quyết định giá trị pháp lý của truy nã đỏ trên lãnh thổ của mình và cũng chỉ có các nhân viên thực thi pháp luật nước sở tại mới có quyền bắt giữ.

Nhìn chung, lệnh truy nã đỏ được áp dụng với những người thực hiện hành vi vi phạm pháp luật của một quốc gia nhưng sau đó có căn cứ cho rằng người này đã bỏ trốn khỏi quốc gia đó. Do đó, nước này (thành viên của Interpool) yêu cầu Interpool ra lệnh truy nã đỏ để thực hiện việc truy nã trong phạm vi quốc tế.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Quy trình ban hành lệnh truy nã đỏ? của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Quy định về truy nã quốc tế (lệnh truy nã đỏ) mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!