1. Tình trạng “báo hóa” tạp chí điện tử, “báo hóa” trang thông tin điện tử tổng hợp hiện nay

Bộ Thông tin và Truyền thông đang chủ trì và phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương cùng các cơ quan chức năng để tiến hành kiểm tra, thanh tra 17 cơ quan báo chí. Kết quả của quá trình này là việc ban hành 15 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền là 889 triệu đồng. Trong số này, một tạp chí đã bị phạt tiền và bị tước quyền sử dụng giấy phép trong thời hạn 3 tháng. Đồng thời, hai cá nhân người đứng đầu cơ quan tạp chí cũng đã bị xử phạt.

Các cơ quan báo chí đã nhận thức nghiêm túc về những sai sót và khuyết điểm, thực hiện chấp hành các quyết định xử phạt. Họ đã đưa ra văn bản cam kết cụ thể về biện pháp và kế hoạch để chấn chỉnh hoạt động của mình. Ngoài ra, họ cũng đã tiến hành rà soát và kiểm tra nội dung thông tin, đảm bảo tuân thủ tôn chỉ và mục đích, bảo đảm an toàn và an ninh thông tin, cũng như tuân thủ pháp luật về báo chí.

Các tạp chí cũng đã thực hiện điều chỉnh trên giao diện trang chủ để đảm bảo phù hợp với quy định tại Thông tư số 41/2020/TT-BTTTT ngày 24 tháng 12 năm 2020 của Bộ Thông tin và Truyền thông. Điều này nhằm tránh gây nhầm lẫn giữa tạp chí và báo. Hơn nữa, các cơ quan báo chí đã gỡ bỏ hàng nghìn tin, bài viết có nội dung không đúng tôn chỉ và mục đích, theo chỉ định của cơ quan chức năng. Chúng cũng cam kết tự rà soát và chủ động loại bỏ những tin, bài viết không đúng tôn chỉ và mục đích. Cuối cùng, có 4 cơ quan báo chí đã tạm dừng hoạt động 5 chuyên trang để thực hiện quá trình rà soát và chấn chỉnh hoạt động của mình.

Cơ quan chủ quản báo chí nhận thức rằng đã có sự buông lỏng và chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc chỉ đạo cơ quan báo chí. Họ cam kết sẽ chỉ đạo các tạp chí khắc phục các vi phạm và khuyết điểm đã được chỉ ra, đồng thời thực hiện đúng các quy định.

Bộ Thông tin và Truyền thông đã thực hiện việc rà soát, đánh giá, và lập danh sách 91 tổ chức, doanh nghiệp thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội có dấu hiệu "báo hóa" để theo dõi, chấn chỉnh, và xử lý. Họ đã phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh để mời 34 tổ chức, doanh nghiệp thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp và 57 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội thuộc nhóm đối tượng có dấu hiệu "báo hóa" để làm việc. Trong cuộc họp này, các biểu hiện và hành vi "báo hóa" đã được chỉ rõ để yêu cầu chấn chỉnh hoạt động, cam kết khắc phục và không tái phạm. Các doanh nghiệp đã cam kết sẽ nhanh chóng và chủ động khắc phục sai phạm, đồng thời tuân thủ quy định pháp luật.

Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức 2 đoàn thanh, kiểm tra hoạt động của các trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội có dấu hiệu "báo hóa" nghiêm trọng để xử lý nghiêm, mang tính cảnh báo và răn đe. Kết quả là đã xử phạt 9 trường hợp liên quan đến hành vi vi phạm về "báo hóa" với tổng số tiền là 140 triệu đồng. Các đơn vị thuộc Bộ đã phối hợp mạnh mẽ với các Sở Thông tin và Truyền thông để phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến "báo hóa".

 

2. Tiêu chí để nhận diện “báo hóa” trang thông tin điện tử tổng hợp

Theo phần III của Quyết định 1418/QĐ-BTTTT, các tiêu chí nhận diện "báo hóa" trang thông tin điện tử tổng hợp được mô tả như sau:

(1) Về hình thức:

   - Tên miền sử dụng từ ngữ tạo hiểu lầm với việc là một cơ quan báo chí, ví dụ như: Báo, Tạp chí, Tin, Tin tức, News, Times, Online, Daily...

   - Giao diện trang thông tin điện tử tổng hợp không mô tả rõ là trang thông tin điện tử mà chỉ ghi là cơ quan, tiếng nói, diễn đàn...

   - Giao diện trang thông tin điện tử tổng hợp trình bày, thể hiện gần giống như nhận diện của sản phẩm báo chí (màu sắc, vị trí tên gọi...).

   - Thông tin trang thông tin điện tử tổng hợp ghi rõ các yếu tố của cơ quan báo chí như Tòa soạn, Văn phòng đại diện, Ban phóng viên, và mục "Người trách nhiệm nội dung" kèm theo từ ngữ như "nhà báo", "phóng viên".

(2) Về nội dung:

Tổng hợp tin bài từ các cơ quan báo chí theo ý đồ riêng, hướng tới thông tin tiêu cực, kích động; tự tổng hợp tin tức từ các cơ quan báo chí thành bài viết và đánh dấu thông tin Tổng hợp (PV).

(3) Về kỹ thuật:

   - Tự sản xuất tin bài giống như cơ quan báo chí, sau đó chuyển giao cho cơ quan báo chí phát hành trên mạng, và trang thông tin điện tử tổng hợp đăng tải lại ngay để hợp thức hóa nguồn tin.

   - Tin bài đăng trên trang thông tin điện tử trước khi xuất hiện trên sản phẩm báo chí ghi rõ là nguồn tin, bài.

(4) Về hoạt động:

Cử nhân viên đến cơ quan, đơn vị để thu thập tin tức, tài liệu để viết bài, sản xuất sản phẩm truyền thông như phóng viên, nhà báo tác nghiệp.

(5) Về nhân sự:

   - Người chịu trách nhiệm nội dung và nhân sự của trang thông tin điện tử tổng hợp đồng thời là phóng viên, biên tập viên của cơ quan báo chí.

   - Trang thông tin điện tử tổng hợp có số lượng nhân sự lớn và ký hợp đồng với họ để làm phóng viên.

 

3. Quy định về xử lý việc "Báo hóa" trang thông tin điện tử tổng hợp như thế nào?

 Thứ nhất, đình chỉ Giấy phép thiết lập trang thông tư điện tử tổng hợp

Theo mục III của Quyết định 1418/QĐ-BTTTT, trang thông tin điện tử tổng hợp được xem là "báo hóa" có thể đối mặt với quyết định đình chỉ Giấy phép thiết lập trong thời hạn 03 tháng, theo quy định tại khoản 11 của Điều 23 Nghị định 72/2013/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 27/2018/NĐ-CP).

Điều kiện để cơ quan cấp phép có quyền đình chỉ giấy phép bao gồm:

- Tổ chức, doanh nghiệp: Phải được thành lập theo pháp luật Việt Nam, có chức năng, nhiệm vụ hoặc ngành nghề đăng ký kinh doanh phù hợp với dịch vụ và nội dung thông tin cung cấp đã được đăng tải trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

- Tổ chức, nhân sự: Phải đáp ứng các yêu cầu tại Điều 23a Nghị định 72/2013/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 27/2018/NĐ-CP).

- Tên miền: Phải đã đăng ký tên miền sử dụng để thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp, mạng xã hội và tuân thủ quy định tại Điều 23b Nghị định 72/2013/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 27/2018/NĐ-CP).

Điều 23b quy định về điều kiện về tên miền, trong đó có những điều kiện như không giống hoặc trùng với tên cơ quan báo chí, sử dụng ít nhất 01 tên miền ".vn" và lưu giữ thông tin tại máy chủ có địa chỉ IP ở Việt Nam, không sử dụng cùng một tên miền cho trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội của cùng một tổ chức, doanh nghiệp, và tên miền ".vn" phải có thời hạn sử dụng ít nhất là 06 tháng.

Ngoài ra, trang thông tin điện tử tổng hợp cần đáp ứng các điều kiện về kỹ thuật, an toàn thông tin, an ninh thông tin, và quản lý thông tin theo quy định tại Điều 23c và Điều 23d Nghị định 72/2013/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 27/2018/NĐ-CP).

Tóm lại, trang thông tin điện tử tổng hợp sử dụng tên miền tạo hiểu lầm với việc là cơ quan báo chí có thể bị đình chỉ Giấy phép thiết lập theo quy định của Nghị định 72/2013/NĐ-CP và Nghị định 27/2018/NĐ-CP.

Thứ hai, thu hồi Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp:

Theo quy định tại khoản 12 của Điều 23 Nghị định 72/2013/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 27/2018/NĐ-CP), cơ quan cấp phép có quyền thu hồi Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp khi tổ chức, doanh nghiệp đã bị đình chỉ giấy phép hai lần.

Thứ ba, xử phạt vi phạm hành chính:

Ngoài ra, đối với các hành vi vi phạm cụ thể, tổ chức, doanh nghiệp sử dụng "báo hóa" trang thông tin điện tử tổng hợp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo các quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP, Nghị định 119/2020/NĐ-CP, Nghị định 14/2022/NĐ-CP, bao gồm những trường hợp sau:

- Sử dụng các tên miền không được quy định trong Giấy phép để cung cấp trang thông tin điện tử tổng hợp: Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

- Không trích dẫn nguồn tin theo quy định hoặc trích dẫn không chính xác, nguyên văn nguồn tin chính thức theo quy định: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng,...

Bài viết liên quan: Mức phạt hành chính hành vi vi phạm quy định về trang thông tin điện tử tổng hợp

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!