1. Bổ sung quy định về kinh phí cho hoạt động quy hoạch

Kinh phí cho hoạt động quy hoạch đã trở thành một nội dung quan trọng trong Luật Đất đai năm 2024, cụ thể được quy định tại Điều 63. Theo đó, các chi phí liên quan đến việc lập, điều chỉnh, thẩm định, quyết định, phê duyệt và công bố quy hoạch cũng như kế hoạch sử dụng đất sẽ được đảm bảo bởi ngân sách nhà nước, cụ thể từ nguồn sự nghiệp kinh tế. Đây là một bước tiến lớn so với Luật Đất đai 2013, khi mà nội dung này không được quy định rõ ràng, dẫn đến nhiều khó khăn trong việc triển khai các hoạt động quy hoạch. Việc ngân sách nhà nước tham gia tài trợ cho các hoạt động quy hoạch không chỉ giúp nâng cao chất lượng quy hoạch mà còn tạo ra sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý đất đai. Điều này sẽ thúc đẩy sự phát triển bền vững và hài hòa trong việc sử dụng tài nguyên đất, đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp trong quá trình triển khai các dự án đầu tư phát triển.

2. Tăng cường công khai, minh bạch và sự tham gia của người dân trong lập quy hoạch sử dụng đất

Luật Đất đai 2024 đã có những cải tiến đáng kể so với Luật Đất đai 2013, đặc biệt là trong việc nâng cao tính công khai, minh bạch và sự tham gia của cộng đồng trong quá trình lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Cụ thể, khoản 8 Điều 60 quy định rõ ràng nguyên tắc bảo đảm sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng, cá nhân trong quá trình này. Điều này có nghĩa là không chỉ cơ quan nhà nước mà còn có cả các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng sẽ được lắng nghe ý kiến và tham gia vào các quyết định liên quan đến việc sử dụng đất.

Ngoài ra, tại điểm a khoản 2 Điều 70, Luật Đất đai 2024 yêu cầu lấy ý kiến của các sở, ngành có liên quan, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh, UBND cấp huyện, cũng như cơ quan, tổ chức và cộng đồng dân cư. Điều này giúp tạo ra một quy trình minh bạch hơn, nơi mà ý kiến của nhiều bên liên quan được xem xét và tôn trọng. Sự tham gia này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng của quy hoạch sử dụng đất mà còn tăng cường tính dân chủ, đảm bảo quyền lợi của người dân trong việc quản lý và sử dụng tài nguyên đất đai.

Với những quy định này, Luật Đất đai 2024 đã khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc thúc đẩy sự tham gia của người dân và các tổ chức trong việc quản lý tài nguyên đất, qua đó hướng tới một nền hành chính công minh, hiệu quả hơn.

3. Bổ sung nhiều nội dung trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện

Khi so sánh quy định về nội dung kế hoạch sử dụng đất cấp huyện tại khoản 4 Điều 40 Luật Đất đai 2013 với khoản 3 Điều 67 Luật Đất đai 2024, có thể nhận thấy rằng nhiều nội dung trong kế hoạch này sẽ có sự thay đổi đáng kể kể từ ngày 01/01/2025. Dưới đây là những điểm nổi bật trong sự chuyển biến này:

(1) Luật Đất đai 2024 đã bổ sung nhiều nội dung mới cho kế hoạch sử dụng đất cấp huyện, thể hiện sự cần thiết phải điều chỉnh và mở rộng các nội dung để đáp ứng nhu cầu phát triển địa phương. Cụ thể:

- Danh mục các công trình, dự án dự kiến thực hiện trong năm: Nội dung này sẽ giúp các cơ quan chức năng dễ dàng theo dõi, quản lý các dự án trọng điểm, từ đó tạo điều kiện cho việc phân bổ nguồn lực và đảm bảo tiến độ thực hiện.

- Dự án bố trí đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số (nếu có): Việc quy định cụ thể về phân bổ đất cho đồng bào dân tộc thiểu số thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi và phát triển bền vững cho nhóm dân cư này.

- Diện tích đất để đấu giá quyền sử dụng đất, các dự án thu hồi đất trong năm, dự án tái định cư, đất sản xuất dự kiến bồi thường cho người có đất thu hồi: Đây là một bước đi quan trọng trong việc minh bạch hóa quy trình đấu giá quyền sử dụng đất, đồng thời đảm bảo quyền lợi cho người dân bị thu hồi đất, góp phần ổn định xã hội.

- Diện tích các loại đất, danh mục các công trình, dự án đã được xác định trong năm kế hoạch trước được tiếp tục thực hiện: Nội dung này không chỉ giúp các cơ quan quản lý có cái nhìn tổng quát về việc triển khai các dự án, mà còn hỗ trợ việc theo dõi và đánh giá hiệu quả của các dự án đã được phê duyệt trước đó.

(2) Đồng thời, một số nội dung trong kế hoạch sử dụng đất cấp huyện theo Luật Đất đai 2013 đã không còn xuất hiện trong Luật Đất đai 2024, điều này cho thấy sự thay đổi trong quan điểm quản lý đất đai:

- Phân tích, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm trước: Việc bỏ nội dung này có thể làm giảm đi tính chất phản biện và đánh giá thực tiễn trong quá trình lập kế hoạch, tuy nhiên cũng cho thấy hướng đi mới nhằm đơn giản hóa quy trình và giảm bớt thủ tục hành chính.

- Lập bản đồ kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện: Sự loại bỏ quy định này có thể làm giảm tính trực quan trong việc theo dõi và quản lý đất đai, nhưng cũng cho thấy xu hướng chuyển hướng sang các công cụ kỹ thuật số hoặc phương pháp hiện đại hơn trong quản lý dữ liệu đất đai.

4. Sửa đổi quy định về thời kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Trong Luật Đất đai 2024, quy định về thời kỳ quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đã được nâng cao và cụ thể hóa hơn so với Luật Đất đai 2013, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả hơn ở từng cấp.

Theo quy định tại Điều 37 của Luật Đất đai 2013, thời kỳ quy hoạch sử dụng đất được xác định là 10 năm, với tầm nhìn quy hoạch sử dụng đất quốc gia kéo dài từ 30 đến 50 năm, trong khi quy hoạch cấp huyện có tầm nhìn từ 20 đến 30 năm. Đối với kế hoạch sử dụng đất, thời gian được quy định là 05 năm cho kế hoạch sử dụng đất quốc gia, cấp tỉnh, và cho các kế hoạch sử dụng đất phục vụ quốc phòng và an ninh; còn kế hoạch sử dụng đất cấp huyện thì được lập hàng năm.

Trong khi đó, theo Điều 62 của Luật Đất đai 2024, những quy định này đã được thay đổi và cập nhật nhằm đảm bảo tính đồng bộ và linh hoạt. Thời kỳ và tầm nhìn quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và quy hoạch sử dụng đất an ninh sẽ thực hiện theo quy định của Luật Quy hoạch, giúp các quy hoạch này được đồng bộ với các kế hoạch phát triển khác. Đối với quy hoạch cấp tỉnh, thời kỳ và tầm nhìn sẽ được thống nhất với quy hoạch tỉnh, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các cấp quản lý.

Đặc biệt, thời kỳ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện đã được nâng lên thành 10 năm, với tầm nhìn quy hoạch kéo dài 20 năm, cho phép các địa phương có kế hoạch dài hạn hơn trong việc sử dụng đất đai. Thời kỳ kế hoạch sử dụng đất vẫn giữ nguyên ở mức 05 năm cho các kế hoạch cấp quốc gia và cấp tỉnh, trong khi kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện vẫn được lập theo quy định, giúp các huyện có sự linh hoạt và kịp thời trong việc quản lý và sử dụng đất đai.

Như vậy, Luật Đất đai 2024 không chỉ nâng cao tính cụ thể và rõ ràng trong quy định mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển bền vững và đồng bộ giữa các cấp quy hoạch, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về quản lý tài nguyên đất đai trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau:

Bạn đọc có thắc mắc về nội dung bài viết hay có thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài Luật sư tư vấn pháp luật đất đai trực tuyến: 19006162 để được tư vấn cụ thể. Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi chi tiết về vấn đề này nhé.