Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh theo Luật đất đai 2024 mới nhất

Trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội ngày càng nhanh và yêu cầu quản lý tài nguyên ngày càng chặt chẽ, đất đai trở thành nguồn lực đặc biệt quan trọng đối với mỗi địa phương. Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh không chỉ là công cụ pháp lý để Nhà nước quản lý, phân bổ và khai thác hiệu quả quỹ đất, mà còn là nền tảng định hướng không gian phát triển cho toàn bộ hệ thống hạ tầng, sản xuất, đô thị và nông thôn. Để bảo đảm quy hoạch được xây dựng một cách khoa học, đồng bộ và khả thi, việc xác định đầy đủ, chính xác các căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh giữ vai trò then chốt. Những căn cứ này phản ánh sự gắn kết giữa chủ trương, chính sách của Nhà nước với điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội và nhu cầu phát triển thực tiễn của từng địa phương.

1. Quy hoạch sử dụng đất là gì? 

Theo khoản 36 Điều 3 Luật đất đai 2024, Quy hoạch sử dụng đất là hoạt động quản lý nhà nước mang tính pháp lý và định hướng chiến lược, thông qua đó Nhà nước quyết định việc phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất và tổ chức không gian sử dụng đất trong một thời kỳ xác định. Nội dung cốt lõi của quy hoạch thể hiện ở việc xác định diện tích và vị trí cụ thể của các loại đất nhằm phục vụ đồng thời nhiều mục tiêu quan trọng, bao gồm phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc lập quy hoạch sử dụng đất không được thực hiện một cách tùy tiện mà phải dựa trên đánh giá tiềm năng đất đai về điều kiện tự nhiên, khả năng khai thác, cũng như căn cứ vào nhu cầu sử dụng đất thực tế của các ngành, lĩnh vực và của từng địa phương.

Đồng thời, quy hoạch được xây dựng theo đơn vị hành chính nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong quản lý đất đai từ trung ương đến địa phương. Với nội hàm đó, quy hoạch sử dụng đất không chỉ là bản vẽ kỹ thuật mà là công cụ pháp lý quan trọng, có giá trị bắt buộc, định hướng và chi phối toàn bộ quá trình sử dụng đất trong phạm vi và thời kỳ đã được xác định.

Bên cạnh đó, quy hoạch sử dụng đất còn đóng vai trò là cơ sở pháp lý trực tiếp cho việc ban hành và thực hiện các quyết định quản lý đất đai cụ thể như giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất và thu hồi đất. Thông qua quy hoạch, Nhà nước kiểm soát việc khai thác, sử dụng tài nguyên đất theo định hướng đã được phê duyệt, hạn chế tình trạng sử dụng đất tùy tiện, manh mún hoặc xung đột lợi ích giữa các ngành, lĩnh vực và địa phương. Đồng thời, quy hoạch sử dụng đất tạo ra sự ổn định và dự báo trước cho các chủ thể sử dụng đất, góp phần bảo đảm tính minh bạch, công khai và nâng cao hiệu quả sử dụng đất, qua đó phục vụ mục tiêu phát triển bền vững trong từng giai đoạn phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

2. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh theo Quy định của Luật đất đai 2024? 

Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được xác định trên cơ sở bảo đảm sự thống nhất của hệ thống quy hoạch, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong từng thời kỳ. Theo quy định của khoản 1 điều 65 Luật Đất đai 2024, việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh phải dựa trên các căn cứ chủ yếu sau đây:

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia

Là căn cứ định hướng cao nhất, bảo đảm sự thống nhất trong quản lý và sử dụng đất trên phạm vi cả nước. Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh phải tuân thủ các chỉ tiêu, định hướng phân bổ đất đai đã được xác định ở cấp quốc gia, qua đó tránh tình trạng phát triển cục bộ, manh mún hoặc mâu thuẫn với lợi ích chung của quốc gia.

-Các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng; quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành có sử dụng đất cấp quốc gia, liên tỉnh

Đây là cơ sở để bảo đảm tính đồng bộ, liên kết giữa các ngành, lĩnh vực và các địa phương. Các quy hoạch này giúp xác định nhu cầu sử dụng đất mang tính liên ngành, liên vùng như giao thông, năng lượng, thủy lợi, môi trường, quốc phòng, an ninh, từ đó làm căn cứ để bố trí quỹ đất phù hợp trong phạm vi địa giới hành chính cấp tỉnh.

-Quy hoạch tỉnh

Là căn cứ trực tiếp và quan trọng trong việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Quy hoạch tỉnh thể hiện định hướng phát triển tổng thể về không gian, kinh tế – xã hội và kết cấu hạ tầng của địa phương, do đó quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh phải cụ thể hóa và bảo đảm sự phù hợp với các mục tiêu, định hướng đã được xác định trong quy hoạch tỉnh.

- Điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của đơn vị hành chính cấp tỉnh

Bao gồm các yếu tố về địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng, tài nguyên thiên nhiên, dân số, cơ cấu kinh tế và mức độ phát triển kinh tế – xã hội. Việc căn cứ vào các điều kiện này giúp bảo đảm phương án quy hoạch sử dụng đất phù hợp với đặc điểm thực tế của địa phương và có tính khả thi, bền vững.

- Hiện trạng sử dụng đất, biến động đất đai, chất lượng đất, tiềm năng đất đai và kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất kỳ trước của tỉnh

Là cơ sở thực tiễn quan trọng để đánh giá hiệu quả quản lý, sử dụng đất trong thời kỳ trước, xác định những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, từ đó làm cơ sở điều chỉnh, hoàn thiện phương án quy hoạch sử dụng đất cho thời kỳ tiếp theo.

- Nhu cầu, khả năng sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, địa phương; nguồn lực đầu tư công và các nguồn lực khác

Phản ánh yêu cầu sử dụng đất thực tế và khả năng tổ chức thực hiện quy hoạch. Việc xem xét đồng thời nhu cầu sử dụng đất và khả năng huy động nguồn lực giúp bảo đảm quy hoạch sử dụng đất có tính khả thi, hạn chế tình trạng quy hoạch treo hoặc không thực hiện được.

-Tiến bộ khoa học và công nghệ có liên quan đến việc sử dụng đất

Là căn cứ góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác quy hoạch. Việc ứng dụng khoa học – công nghệ, như hệ thống thông tin địa lý (GIS), viễn thám và cơ sở dữ liệu đất đai, giúp tăng độ chính xác, tính minh bạch và khả năng dự báo trong lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh.

3. Quy trình lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh

3.1. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh

Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là một quá trình phức tạp và đòi hỏi phải dựa trên nhiều yếu tố khác nhau, từ các quy hoạch quốc gia đến điều kiện thực tế của địa phương. Điều này nhằm đảm bảo rằng việc sử dụng tài nguyên đất đai -  một nguồn tài nguyên quý giá và không thể tái tạo -  được quản lý một cách hiệu quả, khoa học và bền vững. Việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được thực hiện dựa trên nhiều yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo tính khả thi và phù hợp với tình hình thực tế. Theo Điều 65 Luật Đất đai 2024, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được xây dựng dựa trên những căn cứ sau:

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia: Đây là nền tảng cơ bản cho việc định hướng sử dụng đất tại các địa phương, bảo đảm rằng các tỉnh, thành phố thực hiện đúng mục tiêu phát triển chung của cả nước.

- Các quy hoạch cấp quốc gia và quy hoạch vùng: Các quy hoạch này bao gồm cả những quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành có sử dụng đất ở cấp quốc gia và liên tỉnh. Việc lồng ghép các quy hoạch này giúp đảm bảo sự đồng bộ trong việc sử dụng đất giữa các tỉnh và giữa các ngành.

- Quy hoạch tỉnh: Đây là một yếu tố then chốt trong việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, phản ánh cụ thể định hướng phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương. Quy hoạch tỉnh phải được xây dựng dựa trên điều kiện tự nhiên, tiềm năng và nhu cầu sử dụng đất của từng vùng.

- Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của đơn vị hành chính cấp tỉnh: Mỗi tỉnh thành có điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội khác nhau, vì vậy việc lập quy hoạch sử dụng đất phải căn cứ vào các yếu tố này để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả trong sử dụng tài nguyên đất đai.

- Hiện trạng sử dụng đất và các yếu tố biến động đất đai: Thực trạng sử dụng đất hiện tại của tỉnh là căn cứ quan trọng để đánh giá tiềm năng và nhu cầu sử dụng đất trong tương lai. Đồng thời, việc nắm bắt các yếu tố biến động đất đai cũng giúp các cơ quan chức năng dự đoán được những thay đổi tiềm năng trong quá trình phát triển.

- Chất lượng đất và tiềm năng sử dụng đất: Việc đánh giá chất lượng đất đai giúp xác định những khu vực đất có thể sử dụng cho các mục đích khác nhau, từ đất nông nghiệp, đất công nghiệp, đến đất đô thị. Tiềm năng sử dụng đất cũng phải được tính toán kỹ lưỡng để đưa ra những giải pháp phát triển bền vững.

- Kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất kỳ trước: Kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất trong các kỳ trước sẽ cung cấp thông tin quan trọng để đánh giá tính hiệu quả của các chính sách đã thực hiện, từ đó điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cho kỳ mới sao cho phù hợp với tình hình thực tế.

- Nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực: Các ngành kinh tế, xã hội, quốc phòng, và an ninh đều có nhu cầu sử dụng đất khác nhau. Việc xác định rõ nhu cầu này giúp phân bổ tài nguyên đất đai một cách hợp lý, đảm bảo không gây lãng phí và sử dụng đúng mục đích.

- Nguồn lực đầu tư công và các nguồn lực khác: Các nguồn lực tài chính và xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất. Điều này đòi hỏi các tỉnh phải tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo quy hoạch sử dụng đất có thể được thực hiện thành công.

- Tiến bộ khoa học và công nghệ: Những tiến bộ khoa học và công nghệ mới liên quan đến việc sử dụng đất, như công nghệ GIS (Hệ thống thông tin địa lý), giúp việc lập và quản lý quy hoạch đất đai trở nên chính xác, minh bạch và hiệu quả hơn.

Sau khi xác định được các căn cứ cần thiết, việc lập bản đồ quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là bước tiếp theo. Các tỉnh sẽ tiến hành xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất, từ đó xác định được những khu vực cần bảo tồn, phát triển hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng. Bản đồ này phải đảm bảo phản ánh đúng hiện trạng, không gian, và các yếu tố thuộc tính của từng khu vực.

Các dữ liệu quy hoạch sử dụng đất này sau đó được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, tạo nên một hệ thống thông tin đồng bộ và minh bạch giữa các cấp quản lý. Việc cập nhật này giúp các cơ quan chức năng dễ dàng kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh quy hoạch khi cần thiết, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý đất đai hiệu quả hơn.

Trong quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là phân kỳ quy hoạch. Mỗi tỉnh phải phân kỳ quy hoạch cho từng giai đoạn 05 năm, đảm bảo rằng quy hoạch sử dụng đất được thực hiện theo từng giai đoạn một cách hợp lý và khoa học. Điều này giúp các tỉnh có thể theo dõi và điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất theo thực tế biến động.

Đối với các thành phố trực thuộc Trung ương, nếu đã có quy hoạch chung được phê duyệt theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị, thì việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh không còn cần thiết. Thay vào đó, các thành phố này sẽ dựa trên quy hoạch chung để lập kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Trong trường hợp quy hoạch chung được phê duyệt sau khi đã có quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, chỉ tiêu sử dụng đất có thể thay đổi nhưng không cần điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh mà sẽ căn cứ theo quy hoạch chung để lập kế hoạch mới.

3.2. Lập, phê duyệt và công bố quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh 

Luật Đất đai 2024 đã đưa ra những quy định cụ thể, rõ ràng về quy trình lập, phê duyệt và công bố quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh nhằm tạo ra một cơ chế quản lý đất đai minh bạch, khoa học và hiệu quả như sau:

- Lấy ý kiến về quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh

Theo khoản 2 Điều 70 Luật Đất đai 2024 là việc lấy ý kiến từ các bên liên quan. Cơ quan lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến của nhiều đối tượng như các sở, ngành có liên quan, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện, các cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, và cá nhân có liên quan. Việc lấy ý kiến rộng rãi từ các tổ chức và cá nhân nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch và phản ánh đầy đủ các yếu tố thực tiễn trong quá trình lập quy hoạch.

Việc lấy ý kiến không chỉ dừng lại ở việc tham khảo quan điểm mà còn yêu cầu phải công khai toàn bộ nội dung của quy hoạch sử dụng đất trên trang thông tin điện tử của cơ quan lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Điều này giúp mọi cá nhân, tổ chức có thể tiếp cận dễ dàng thông tin về quy hoạch và đưa ra đóng góp ý kiến một cách khách quan. Nội dung lấy ý kiến bao gồm báo cáo thuyết minh và hệ thống bản đồ quy hoạch sử dụng đất, giúp cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết về kế hoạch sử dụng đất trong tương lai.

- Tiếp thu ý kiến và hoàn thiện phương án quy hoạch

Sau khi thu thập đầy đủ ý kiến từ các bên liên quan, cơ quan lập quy hoạch sử dụng đất phải tiến hành tổng hợp, tiếp thu và giải trình ý kiến trước khi hoàn thiện phương án quy hoạch. Quy trình này phải được thực hiện trước khi trình Hội đồng thẩm định quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và cũng phải công bố công khai các ý kiến đóng góp, cũng như việc tiếp thu, giải trình trên trang thông tin điện tử của cơ quan lập quy hoạch. Nâng cao tính minh bạch trong quá trình lập quy hoạch, mà còn đảm bảo rằng những ý kiến của các bên liên quan được xem xét một cách cẩn thận và công bằng, từ đó tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng về phương án quy hoạch sử dụng đất.

- Thời gian lấy ý kiến và quy trình thẩm định

Theo quy định tại khoản 2 Điều 70 Luật Đất đai 2024, thời gian dành cho việc lấy ý kiến về quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là 45 ngày kể từ ngày thông tin về nội dung lấy ý kiến được công khai. Khoảng thời gian này đủ dài để đảm bảo rằng các bên liên quan có đủ thời gian nghiên cứu, phân tích và đưa ra những ý kiến đóng góp xác đáng.

Quá trình thẩm định quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh cũng đóng vai trò rất quan trọng. Theo điểm d khoản 1 Điều 71 Luật Đất đai 2024, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm thành lập Hội đồng thẩm định kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, đặc biệt đối với các thành phố trực thuộc Trung ương không phải lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Đồng thời, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cũng phải thành lập Hội đồng thẩm định quy hoạch sử dụng đất cấp huyện và giao nhiệm vụ cho đơn vị thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giúp Hội đồng thẩm định trong suốt quá trình thẩm định kế hoạch và quy hoạch sử dụng đất.

- Phê duyệt và rà soát quy hoạch sử dụng đất

Trong quy trình lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là phê duyệt quy hoạch. Theo khoản 3 Điều 72 Luật Đất đai 2024, Thủ tướng Chính phủ là người có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh đối với các thành phố trực thuộc Trung ương không phải lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Điều này đảm bảo rằng quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được xem xét ở cấp cao nhất, đồng thời đảm bảo tính thống nhất với quy hoạch sử dụng đất quốc gia và các chính sách phát triển kinh tế - xã hội của cả nước.

Ngoài ra, theo Điều 73 Luật Đất đai 2024, cơ quan có thẩm quyền tổ chức lập quy hoạch có trách nhiệm rà soát quy hoạch sử dụng đất định kỳ 05 năm để điều chỉnh phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn. Điều này rất quan trọng bởi quy hoạch sử dụng đất không phải là một kế hoạch cố định, mà cần được điều chỉnh thường xuyên để phản ánh đúng những biến động và thay đổi của xã hội, cũng như đáp ứng nhu cầu phát triển mới.

- Công bố quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất

Một trong những yếu tố quan trọng trong quy trình lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là việc công bố công khai quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Theo khoản 4 Điều 75 Luật Đất đai 2024, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất phải được công bố chậm nhất 15 ngày kể từ khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt. Quy hoạch này sẽ được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng và trang thông tin điện tử của cơ quan lập quy hoạch để đảm bảo mọi cá nhân, tổ chức có thể tiếp cận thông tin một cách dễ dàng.

Đặc biệt, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất phải được công khai trong suốt kỳ quy hoạch nhằm đảm bảo tính minh bạch và tạo điều kiện cho cộng đồng theo dõi, giám sát quá trình thực hiện quy hoạch. Việc công khai không chỉ giúp tăng cường trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước mà còn tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ từ phía cộng đồng trong việc thực hiện quy hoạch.

Quy trình lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được quy định trong Luật Đất đai 2024 đã thể hiện rõ sự minh bạch, công khai và khoa học trong quản lý tài nguyên đất đai. Việc lấy ý kiến từ các bên liên quan, tổng hợp và tiếp thu ý kiến đóng góp, thẩm định và phê duyệt quy hoạch đều tuân thủ theo quy trình rõ ràng, đảm bảo tính hợp lý và khả thi của quy hoạch. Đồng thời, việc công bố công khai quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất giúp tạo ra sự minh bạch và đồng thuận cao trong xã hội. Tất cả các bước trong quy trình này đều nhằm mục đích sử dụng hiệu quả và bền vững tài nguyên đất đai, đồng thời đảm bảo phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của từng tỉnh thành.

4. Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh bao gồm những nội dung gì? 

Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được xây dựng nhằm cụ thể hóa các định hướng chiến lược về phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là công cụ pháp lý quan trọng để điều phối và quản lý đất đai một cách bền vững, đảm bảo sự thống nhất giữa các cấp hành chính và các ngành, lĩnh vực liên quan. Theo khoản 2 điều 65 Luật đất đai 2024, Nội dung quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh bao gồm các thành phần chính sau:

a) Định hướng sử dụng đất được xác định trong quy hoạch tỉnh, tầm nhìn đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm quốc phòng an ninh; bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu 

Định hướng sử dụng đất được xác định dựa trên quy hoạch tỉnh, đảm bảo phù hợp với tầm nhìn phát triển dài hạn của địa phương. Nội dung này vừa phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội như xây dựng đô thị, khu công nghiệp, phát triển nông nghiệp, vừa bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc xác định định hướng sử dụng đất giúp tạo ra cơ sở pháp lý để các cơ quan, tổ chức và cá nhân thực hiện các dự án, kế hoạch phát triển theo hướng bền vững và hiệu quả.

b) Xác định chỉ tiêu sử dụng đất đã được phân bổ trong quy hoạch sử dụng đất quốc gia và chỉ tiêu sử dụng đất theo nhu cầu sử dụng đất cấp tỉnh 

Chỉ tiêu sử dụng đất được xác định trên cơ sở phân bổ trong quy hoạch sử dụng đất quốc gia và nhu cầu thực tế của địa phương. Điều này bao gồm tổng diện tích đất cho các loại đất nông nghiệp, phi nông nghiệp, đất đô thị, đất công nghiệp, đất rừng và các loại đất đặc thù khác. Việc xác định chỉ tiêu giúp đảm bảo cân đối giữa nguồn lực đất đai và nhu cầu phát triển, tránh việc sử dụng đất vượt quá khả năng quản lý hoặc gây lãng phí tài nguyên.

c) Xác định chỉ tiêu sử dụng đất  tại điểm b khoản này đến từng đơn vị hành chính cấp xã ( Cụm từ "cấp huyện" tại điểm h, i Khoản 1 Điều 18 bị thay thế bằng cụm từ “cấp xã” bởi Điểm a Khoản 4 Điều 7 Nghị định 226/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/08/2025 )

Để triển khai quy hoạch một cách hiệu quả, các chỉ tiêu sử dụng đất cấp tỉnh cần được phân bổ chi tiết đến từng huyện, quận, thị xã. Việc này giúp địa phương thực hiện các dự án và kế hoạch sử dụng đất phù hợp với đặc điểm tự nhiên, kinh tế – xã hội, đồng thời đảm bảo tính thống nhất với định hướng chung của cấp tỉnh và cấp quốc gia.

d) Xác định ranh giới, vị trí và diện tích khu vực lấn biển để sử dụng vào mục đích  nông nghiệp, phi nông nghiệp

Khu vực lấn biển cần được xác định rõ ranh giới, vị trí và diện tích để sử dụng cho mục đích nông nghiệp hoặc phi nông nghiệp. Nội dung này nhằm quản lý hiệu quả đất đai ven biển, bảo vệ môi trường sinh thái, hạn chế xói mòn, sạt lở và khai thác tài nguyên bền vững, đồng thời tạo điều kiện phát triển kinh tế biển theo kế hoạch đã được phê duyệt.

đ) Khoanh vùng các khu vực sử dụng đất cần quản lý nghiêm ngặt, gồm: đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên 

Các khu vực quan trọng cần được quản lý nghiêm ngặt bao gồm đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ và đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên. Việc khoanh vùng giúp bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên, duy trì cân bằng sinh thái, giảm thiểu nguy cơ phá rừng, xâm lấn đất nông nghiệp, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để xử lý các vi phạm về sử dụng đất.

e) Phân kỳ quy hoạch sử dụng cho từng kỳ kế hoạch 05 năm theo các nội dung quy định tại các điểm b, c, d và đ khoản này

Để quy hoạch được triển khai khả thi, các nội dung về chỉ tiêu, khoanh vùng và ranh giới sử dụng đất cần được phân kỳ theo từng kỳ kế hoạch 5 năm. Phân kỳ này giúp theo dõi, đánh giá tiến độ thực hiện quy hoạch, điều chỉnh kịp thời các phương án triển khai, đảm bảo sự linh hoạt và khả năng thích ứng với các thay đổi về kinh tế, xã hội và môi trường.

g) Giải pháp và nguồn lực thực hiện quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch cấp tỉnh cần xác định các giải pháp quản lý, tổ chức thực hiện, đồng thời đánh giá và dự kiến các nguồn lực cần thiết, bao gồm đầu tư công và các nguồn lực khác. Việc xác định rõ giải pháp và nguồn lực giúp đảm bảo rằng quy hoạch có thể được triển khai hiệu quả, đồng bộ, tránh tình trạng quy hoạch treo và nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong thực tế.

Như vậy, nội dung quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh không chỉ bao gồm các định hướng và chỉ tiêu sử dụng đất, mà còn liên quan chặt chẽ đến phân kỳ kế hoạch, khoanh vùng quản lý, giải pháp thực hiện và huy động nguồn lực. Đây là công cụ pháp lý chiến lược, góp phần đảm bảo quản lý sử dụng đất hiệu quả, cân bằng lợi ích giữa các ngành, lĩnh vực và địa phương, đồng thời hướng tới phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

4. Lập, cập nhật và áp dụng quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được quy định như thế nào? 

- Lập bản đồ và cập nhật dữ liệu quy hoạch ( khoản 3 điều 65 Luật đất đai 2024)

Việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh bao gồm việc xây dựng bản đồ quy hoạch và xây dựng, cập nhật dữ liệu quy hoạch vào cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Các bước này nhằm đảm bảo quản lý thông tin đất đai một cách thống nhất, chính xác và minh bạch, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai, giám sát và điều chỉnh các hoạt động sử dụng đất tại cấp tỉnh.

Việc lập bản đồ và cập nhật dữ liệu quy hoạch sử dụng đất không chỉ giúp quản lý tổng thể quỹ đất của tỉnh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân tích, dự báo nhu cầu sử dụng đất, hỗ trợ lập kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ môi trường và quốc phòng – an ninh. Đồng thời, cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai cũng giúp các cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân dễ dàng tra cứu thông tin, giảm thiểu tranh chấp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.

- Phân kỳ quy hoạch đối với các tỉnh không phải thành phố trực thuộc Trung ương (khoản 4 Điều 65 Luật đất đai 2024) 

Các tỉnh không phải là thành phố trực thuộc Trung ương không bắt buộc lập kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Điều này nhằm giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính, đồng thời phù hợp với đặc thù quản lý đất đai và quy mô phát triển của các tỉnh so với các thành phố trực thuộc Trung ương.

Tuy nhiên, các tỉnh này vẫn phải phân kỳ quy hoạch sử dụng đất cho từng kỳ kế hoạch 5 năm theo quy định tại điểm e khoản 2. Việc phân kỳ này giúp triển khai quy hoạch một cách có hệ thống, đảm bảo tiến độ thực hiện, đồng bộ với các định hướng phát triển kinh tế – xã hội và yêu cầu quản lý đất đai tại địa phương.

- Áp dụng quy hoạch chung đối với thành phố trực thuộc Trung ương (khoản 5 điều 65 Luật đất đai 2024 sửa đổi bởi Điểm a Khoản 2 Điều 57 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024)

Đối với các thành phố trực thuộc Trung ương đã có quy hoạch chung được phê duyệt theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh là không bắt buộc. Thay vào đó, các thành phố này căn cứ vào quy hoạch chung đã được phê duyệt để xây dựng kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh. Việc này giúp đảm bảo sự thống nhất giữa quy hoạch đô thị, nông thôn và sử dụng đất, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc triển khai các dự án phát triển hạ tầng, khu dân cư, khu công nghiệp và các công trình công cộng khác.

Trong trường hợp quy hoạch chung được phê duyệt sau khi quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh đã được phê duyệt và làm thay đổi các chỉ tiêu sử dụng đất, các thành phố không phải thực hiện điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh đã được phê duyệt trước đó. Thay vào đó, việc lập kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh sẽ căn cứ trực tiếp vào quy hoạch chung mới được phê duyệt. Cách tiếp cận này đảm bảo quy hoạch sử dụng đất luôn phù hợp với định hướng phát triển tổng thể của thành phố, bảo vệ quyền lợi của các ngành, lĩnh vực và địa phương, đồng thời tăng tính khả thi, minh bạch và hiệu quả trong quản lý, sử dụng đất.

Kết luận 

Có thể thấy, căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh chính là “xương sống” bảo đảm cho quy hoạch được hình thành đúng hướng, phù hợp với chiến lược phát triển chung và đáp ứng yêu cầu sử dụng đất lâu dài, bền vững. Việc tuân thủ đầy đủ các căn cứ pháp lý, quy hoạch cấp trên, điều kiện tự nhiên, hiện trạng sử dụng đất và nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội sẽ giúp hạn chế chồng chéo, lãng phí và xung đột trong quá trình sử dụng đất. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Một quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được xây dựng trên nền tảng căn cứ vững chắc sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ môi trường và tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương trong dài hạn.

Nếu bạn còn bất kỳ vướng mắc nào, cần làm rõ thêm các quy định hoặc mong muốn được hỗ trợ về pháp lý, đừng ngần ngại liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật đất đai trực tuyến qua tổng đài: 1900 6162. Đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý của chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp mọi thắc mắc của bạn một cách chi tiết và chính xác nhất.