Quy trình chào hàng cạnh tranh theo Nghị định số 24/2024/NĐ-CP

1. Giới thiệu

Nghị định 24/2024/NĐ-CP là một văn bản pháp lý quan trọng, được ban hành để quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện các quy định của Luật đấu thầu 2023 về quy trình chào hàng cạnh tranh. Trong hệ thống pháp luật đấu thầu, Nghị định này đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả của hoạt động mua sắm công. Việc áp dụng quy trình chào hàng cạnh tranh là cần thiết để đảm bảo sự lựa chọn tối ưu nhất cho các cơ quan nhà nước trong việc ký kết các hợp đồng mua sắm và xây dựng, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng ngân sách công. 

Chào hàng cạnh tranh, theo quy định tại Khoản 1 Điều 20 Luật đấu thầu 2023, là một hình thức đấu thầu đặc biệt trong đó các cơ quan nhà nước đưa ra yêu cầu và mời gọi các nhà thầu tham gia đấu giá để thực hiện hợp đồng. Đây là một trong nhiều hình thức lựa chọn nhà thầu bên cạnh đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp và tự thực hiện. Chào hàng cạnh tranh nổi bật với ưu điểm về sự linh hoạt và đơn giản trong quy trình, đồng thời vẫn đảm bảo được sự cạnh tranh giữa các nhà thầu, qua đó tạo ra một môi trường đấu thầu công bằng và minh bạch hơn.

Nghị định 24/2024/NĐ-CP, với các quy định chi tiết và cụ thể, giúp triển khai hiệu quả quy trình chào hàng cạnh tranh. Nghị định này hướng dẫn cách thức thực hiện các bước trong quy trình đấu thầu, từ việc lập kế hoạch mua sắm, mời thầu, đến việc đánh giá và lựa chọn nhà thầu. Điều này không chỉ giúp các cơ quan nhà nước tuân thủ đúng các quy định pháp luật mà còn tăng cường sự minh bạch và công bằng trong việc lựa chọn nhà thầu. Nghị định cũng đặt ra các tiêu chí rõ ràng để đánh giá các đề xuất, từ đó đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra dựa trên các yếu tố khách quan và hợp lý nhất.

Nhờ sự hướng dẫn chi tiết của Nghị định 24/2024/NĐ-CP, các cơ quan nhà nước có thể thực hiện quy trình chào hàng cạnh tranh một cách đồng bộ và hiệu quả hơn. Điều này không chỉ góp phần vào việc sử dụng ngân sách công một cách tiết kiệm và hợp lý mà còn củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp vào hệ thống đấu thầu công. Như vậy, Nghị định 24/2024/NĐ-CP không chỉ là một công cụ pháp lý quan trọng mà còn là một phần không thể thiếu trong nỗ lực cải cách và nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu của các cơ quan nhà nước.

2. Các bước trong quy trình chào hàng cạnh tranh

2.1 Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu:

Căn cứ vào Khoản 1 Điều 79 Nghị định 24/2024/NĐ-CP quy định như sau:  

Hồ sơ mời thầu bao gồm: 

- Thông tin tóm tắt về dự án, dự toán mua sắm, gói thầu

- Chỉ dẫn nhà thầu

- Bảng dữ liệu đấu thầu

- Tiêu chuẩn đánh giá về tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu

- Tiêu chuẩn đánh giá về năng lực, kinh nghiệm và đánh giá về kỹ thuật sử dụng tiêu chí đạt, không đạt

- Tiêu chuẩn đánh giá về tài chính theo phương pháp giá thấp nhất hoặc phương pháp giá đánh giá.

Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hồ sơ mời thầu có thể bao gồm tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm hoặc không bao gồm tiêu chuẩn này nhưng nhà thầu tham dự thầu phải cam kết có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện gói thầu.

Đối với gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hồ sơ mời thầu không yêu cầu tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm.

Trường hợp nhà thầu là hộ kinh doanh, nhà thầu không phải nộp báo cáo tài chính, không phải đáp ứng yêu cầu về giá trị tài sản ròng;

Hồ sơ mời thầu sẽ tiến hành thẩm định trước khi phê duyệt. Việc phê duyệt hồ sơ mời thầu căn cứ vào tờ trình phê duyệt, báo cáo thẩm định hồ sơ mời thầu.

2.2 Tổ chức lựa chọn nhà thầu:

Căn cứ vào Khoản 2 Điều 79 Nghị định 24/2024/NĐ-CP quy định như sau:  

Bước 1:  Bên mời thầu đăng tải thông báo mời thầu và hồ sơ mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia

Bước 2: Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia;

Bước 3: Bên mời thầu tiến hành mở thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn 02 giờ kể từ thời điểm đóng thầu.

Bước 4: Đăng tài Biên bản mở thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm mở thầu.

Biên bản mở thầu bao gồm các nội dung: 

- Tên nhà thầu; 

- Giá dự thầu;  

- Giá trị giảm giá (nếu có); 

- Thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu; 

- Giá trị, thời gian có hiệu lực của bảo đảm dự thầu; 

- Thời gian thực hiện gói thầu.

2.3 Đánh giá hồ sơ dự thầu:

Căn cứ vào Khoản 3 Điều 79 Nghị định 24/2024/NĐ-CP quy định như sau:  

Tiêu chí đánh giá: 

- Đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu

- Đánh giá về năng lực và kinh nghiệm

- Đánh giá về kỹ thuật và tài chính

Tổ chuyên gia lập báo cáo kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu gửi bên mời thầu xem xét, trình chủ đầu tư phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Báo cáo kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu phải nêu rõ các nội dung sau đây:

- Kết quả đánh giá đối với từng hồ sơ dự thầu;

- Danh sách nhà thầu được xem xét, xếp hạng và thứ tự xếp hạng nhà thầu;

- Danh sách nhà thầu không đáp ứng yêu cầu và bị loại; lý do loại nhà thầu;

- Tên nhà thầu được đề nghị trúng thầu, giá đề nghị trúng thầu, loại hợp đồng, thời gian thực hiện gói thầu và thời gian thực hiện hợp đồng;

- Nhận xét về tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu. 

- Những nội dung của hồ sơ mời thầu không phù hợp với quy định của pháp luật về đấu thầu hoặc nội dung có thể dẫn đến cách hiểu không rõ hoặc khác nhau trong quá trình thực hiện hoặc có thể làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu (nếu có); đề xuất biện pháp xử lý;

- Những nội dung cần lưu ý (nếu có).

2.4 Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả:

Căn cứ vào Khoản 4 Điều 79 Nghị định 24/2024/NĐ-CP quy định như sau:  

Bước 1: Bên mời thầu trình kết quả lựa chọn nhà thầu

Bước 2: Thẩm định và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu

Bước 3: Chủ đầu tư đăng tải thông tin về kết quả lựa chọn nhà thầu; gửi văn bản thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu cho các nhà thầu tham dự thầu trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày kết quả lựa chọn nhà thầu được phê duyệt.

2.5 Ký kết hợp đồng và quản lý hợp đồng:

Căn cứ vào Khoản 5 Điều 79 Nghị định 24/2024/NĐ-CP quy định như sau:  

Các bên tiến hành ký kết hợp đồng với nhà thầu trúng thầu. Hợp đồng ký kết giữa các bên phải phù hợp với quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ mời thầu và các tài liệu liên quan khác.

Chủ đầu tư, bên mời thầu mời nhà thầu trúng thầu đến hoàn thiện hợp đồng. Kết quả hoàn thiện hợp đồng là cơ sở để chủ đầu tư và nhà thầu tiến hành ký kết hợp đồng. 

Quản lý thực hiện hợp đồng bao gồm các nội dung: tiến độ thực hiện, chất lượng, chi phí và các nội dung khác của hợp đồng. Chủ đầu tư có trách nhiệm quản lý việc thực hiện hợp đồng.

3. Những điểm mới trong Nghị định 24/2024/NĐ-CP

Trước khi Nghị định 24/2024/NĐ-CP được ban hành, việc thực hiện quy trình chào hàng cạnh tranh được quy định tại Điều 58 của Nghị định 63/2014/NĐ-CP (đã hết hiệu lực). Theo quy định cũ, quy trình chào hàng cạnh tranh không bao gồm bước quản lý hợp đồng. Điều này có nghĩa là sau khi ký kết hợp đồng, các cơ quan nhà nước không có yêu cầu chính thức về việc theo dõi và quản lý việc thực hiện hợp đồng từ các nhà thầu. Kết quả là, thiếu sót trong việc quản lý hợp đồng có thể dẫn đến các vấn đề về chất lượng, tiến độ và hiệu quả của các dự án.

Tuy nhiên, Nghị định 24/2024/NĐ-CP đã đưa ra một sự thay đổi quan trọng bằng cách quy định thêm bước quản lý hợp đồng vào quy trình chào hàng cạnh tranh tại Điều 79. Quy định mới này yêu cầu các cơ quan nhà nước phải thực hiện quản lý hợp đồng một cách chặt chẽ và có hệ thống, bao gồm việc theo dõi, giám sát và đánh giá tiến độ thực hiện hợp đồng. Đây là một bước tiến quan trọng nhằm đảm bảo rằng các hợp đồng được thực hiện đúng cam kết về chất lượng và thời gian, từ đó nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu công.

Nghị định 24/2024/NĐ-CP mang đến một số điểm mới nổi bật và có tác động lớn đến quy trình chào hàng cạnh tranh. Trước hết, việc đưa vào bước quản lý hợp đồng là một điểm đổi mới đáng chú ý. Bước này không chỉ giúp tăng cường sự giám sát đối với việc thực hiện hợp đồng mà còn tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng. Các cơ quan nhà nước sẽ phải thiết lập các cơ chế theo dõi và đánh giá hợp đồng một cách thường xuyên, đảm bảo rằng tất cả các yêu cầu và điều kiện trong hợp đồng được thực hiện đầy đủ và đúng thời hạn.

Các điểm mới trong Nghị định 24/2024/NĐ-CP có tác động sâu rộng đến các doanh nghiệp tham gia đấu thầu. Đầu tiên, việc thêm vào bước quản lý hợp đồng có thể tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng hơn cho các doanh nghiệp. Các nhà thầu sẽ phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu của hợp đồng và thường xuyên chịu sự giám sát, điều này thúc đẩy việc nâng cao chất lượng dịch vụ và sản phẩm của họ. Doanh nghiệp cũng sẽ cần phải chuẩn bị tốt hơn và cung cấp các thông tin chi tiết về khả năng thực hiện hợp đồng, từ đó cải thiện năng lực quản lý và thực hiện hợp đồng của mình.

Tóm lại, Nghị định 24/2024/NĐ-CP không chỉ điều chỉnh quy trình chào hàng cạnh tranh theo hướng chặt chẽ hơn mà còn tạo ra một môi trường đấu thầu minh bạch và công bằng hơn, điều này có lợi cho cả các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp. Các thay đổi này giúp nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu công và thúc đẩy sự phát triển bền vững trong lĩnh vực mua sắm công. 

4. Lợi ích của việc áp dụng quy trình chào hàng cạnh tranh

Đối với cơ quan nhà nước:

Việc áp dụng quy trình chào hàng cạnh tranh mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho các cơ quan nhà nước. Đầu tiên, quy trình này góp phần đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động mua sắm công. Khi các yêu cầu và tiêu chí đấu thầu được công bố rõ ràng, các nhà thầu có cơ hội bình đẳng để tham gia và đề xuất các giải pháp của mình. Điều này giúp hạn chế rủi ro về gian lận và tiêu cực, đồng thời tạo ra một môi trường đấu thầu công bằng hơn.

Hơn nữa, chào hàng cạnh tranh giúp các cơ quan nhà nước tìm được nhà thầu có năng lực và giá cả hợp lý, nhờ vào sự cạnh tranh giữa các nhà thầu. Quy trình này yêu cầu các nhà thầu phải chứng minh khả năng thực hiện hợp đồng và đưa ra các mức giá cạnh tranh, từ đó giúp cơ quan nhà nước chọn được nhà thầu đáp ứng tốt nhất yêu cầu kỹ thuật và tài chính. Điều này không chỉ đảm bảo chất lượng của các hợp đồng mà còn góp phần tối ưu hóa chi phí.

Cuối cùng, việc áp dụng quy trình chào hàng cạnh tranh nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách công. Khi các cơ quan nhà nước chọn được nhà thầu với giá cả hợp lý và chất lượng dịch vụ tốt, ngân sách được sử dụng một cách tiết kiệm và hiệu quả hơn. Điều này giúp giảm thiểu lãng phí tài chính và tăng cường hiệu quả của các dự án đầu tư công.

Đối với doanh nghiệp:

Đối với các doanh nghiệp, quy trình chào hàng cạnh tranh mang lại cơ hội cạnh tranh công bằng hơn so với các hình thức đấu thầu khác. Doanh nghiệp có thể tham gia vào các dự án lớn và nhỏ dựa trên năng lực và giá cả của mình mà không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố chủ quan hay sự ưu tiên của cơ quan nhà nước. Điều này giúp tạo ra một sân chơi công bằng, nơi mọi doanh nghiệp có thể có cơ hội chứng minh khả năng và chất lượng của mình.

Ngoài ra, việc tham gia vào quy trình chào hàng cạnh tranh giúp doanh nghiệp tăng cường tính chuyên nghiệp trong hoạt động kinh doanh. Để thành công trong quy trình này, doanh nghiệp cần chuẩn bị các hồ sơ dự thầu kỹ lưỡng, nâng cao chất lượng dịch vụ và cải tiến các phương pháp làm việc. Điều này không chỉ nâng cao uy tín của doanh nghiệp trong mắt khách hàng mà còn góp phần xây dựng thương hiệu và tạo ra những cơ hội kinh doanh mới trong tương lai. 

5. Thách thức và giải pháp

Thách thức: 

Nâng cao nhận thức của các bên tham gia: Một trong những thách thức lớn nhất trong việc triển khai quy trình chào hàng cạnh tranh là nâng cao nhận thức và hiểu biết của các bên tham gia, bao gồm cả các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp. Nhiều cơ quan có thể chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích và yêu cầu của quy trình chào hàng cạnh tranh, dẫn đến việc thực hiện không đồng bộ hoặc thiếu hiệu quả. Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc hiểu rõ quy trình và yêu cầu đấu thầu cũng có thể gặp khó khăn, gây ảnh hưởng đến khả năng tham gia một cách hiệu quả.

Xây dựng hệ thống thông tin đấu thầu hiệu quả: Hệ thống thông tin đấu thầu là công cụ quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quy trình chào hàng cạnh tranh. Tuy nhiên, việc xây dựng và duy trì một hệ thống thông tin đấu thầu hiệu quả vẫn là một thách thức lớn. Hệ thống này cần phải cập nhật thông tin thường xuyên, cung cấp dữ liệu chính xác và dễ dàng truy cập cho tất cả các bên liên quan. Nếu hệ thống thông tin không hoạt động hiệu quả, có thể dẫn đến việc thông tin bị sai lệch hoặc bị thiếu sót, ảnh hưởng đến quyết định và quá trình đấu thầu.

Đào tạo nguồn nhân lực: Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một yếu tố quan trọng để đảm bảo quy trình chào hàng cạnh tranh được thực hiện đúng cách. Nhân viên của các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp cần được đào tạo về các quy định và quy trình đấu thầu, kỹ năng đánh giá hồ sơ thầu, và khả năng sử dụng các công cụ hỗ trợ đấu thầu. Thiếu hụt về đào tạo có thể dẫn đến việc thực hiện không đồng bộ hoặc không hiệu quả, làm giảm chất lượng của quy trình đấu thầu.

Giải pháp:

Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến: Để nâng cao nhận thức của các bên tham gia, việc tăng cường công tác tuyên truyền và phổ biến thông tin về quy trình chào hàng cạnh tranh là rất cần thiết. Các cơ quan nhà nước nên tổ chức các hội thảo, seminar, và các chương trình đào tạo để giải thích rõ ràng về quy trình và lợi ích của chào hàng cạnh tranh. Đồng thời, việc sử dụng các kênh truyền thông như website chính thức, bản tin, và mạng xã hội để cung cấp thông tin kịp thời và dễ hiểu cũng là một cách hiệu quả để nâng cao nhận thức.

Hoàn thiện khung pháp lý: Để đảm bảo quy trình chào hàng cạnh tranh hoạt động hiệu quả, việc hoàn thiện khung pháp lý là một giải pháp quan trọng. Cần có các quy định rõ ràng và cụ thể về quy trình đấu thầu, tiêu chí đánh giá, và các yêu cầu đối với các bên tham gia. Các cơ quan chức năng cũng cần phải rà soát và điều chỉnh các quy định pháp lý để phù hợp với thực tiễn và xu thế phát triển mới, từ đó tạo ra một môi trường pháp lý ổn định và công bằng.

Đầu tư vào công nghệ thông tin: Đầu tư vào công nghệ thông tin là giải pháp then chốt để xây dựng một hệ thống thông tin đấu thầu hiệu quả. Việc triển khai các phần mềm quản lý đấu thầu, hệ thống thông tin điện tử và nền tảng giao dịch trực tuyến có thể giúp cải thiện quy trình đấu thầu, cung cấp thông tin nhanh chóng và chính xác, và tăng cường khả năng tiếp cận của các bên tham gia. Đồng thời, các cơ quan nhà nước cũng cần đảm bảo rằng hệ thống công nghệ thông tin được bảo trì và cập nhật thường xuyên để đáp ứng yêu cầu của quy trình chào hàng cạnh tranh.

Thông qua việc giải quyết những thách thức này bằng các giải pháp hiệu quả, quy trình chào hàng cạnh tranh sẽ có thể hoạt động một cách trơn tru và đạt được các mục tiêu về tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong hoạt động đấu thầu.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Quy trình chào hàng cạnh tranh theo Nghị định số 24/2024/NĐ-CP mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Bài viết liên quan: Thời gian chào hàng cạnh tranh thông thường qua mạng?

Nếu quý khách hàng còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách hàng cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất. Xin trân trọng cảm ơn!