Trong hoạt động đấu thầu, việc lựa chọn nhà thầu được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn vốn. Bên cạnh các hình thức phổ biến như đấu thầu rộng rãi hay đấu thầu hạn chế, pháp luật còn quy định hình thức chào hàng cạnh tranh để áp dụng đối với một số gói thầu có quy mô và tính chất phù hợp. Hình thức này được thiết kế nhằm đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh và lựa chọn được nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu. Vì vậy, pháp luật đã quy định rõ những loại gói thầu được phép áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh.
1. Chào hàng cạnh tranh là gì?
Chào hàng cạnh tranh là một trong những hình thức lựa chọn nhà thầu được quy định trong pháp luật về đấu thầu. Theo đó, chào hàng cạnh tranh là hình thức lựa chọn nhà thầu trong đó bên mời thầu gửi yêu cầu báo giá hoặc hồ sơ yêu cầu đến một số nhà thầu có khả năng cung cấp hàng hóa, dịch vụ và lựa chọn nhà thầu có báo giá đáp ứng yêu cầu kỹ thuật với giá chào hợp lý, hiệu quả nhất để thực hiện gói thầu.
Hình thức này thường được áp dụng đối với các gói thầu có quy mô nhỏ, nội dung công việc đơn giản, hàng hóa hoặc dịch vụ phổ biến trên thị trường và có nhiều nhà cung cấp. Do tính chất của gói thầu không quá phức tạp nên quá trình lựa chọn nhà thầu theo hình thức chào hàng cạnh tranh được thiết kế đơn giản hơn so với các hình thức đấu thầu khác như đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế. Điều này giúp rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu, giảm bớt thủ tục hành chính và tiết kiệm chi phí tổ chức đấu thầu.
Trong quá trình thực hiện chào hàng cạnh tranh, bên mời thầu sẽ xây dựng hồ sơ yêu cầu, trong đó nêu rõ các nội dung như yêu cầu kỹ thuật của hàng hóa hoặc dịch vụ, số lượng, chất lượng, thời gian thực hiện, điều kiện thanh toán và các tiêu chí đánh giá hồ sơ đề xuất. Hồ sơ yêu cầu sau đó được gửi cho các nhà thầu để họ chuẩn bị và nộp báo giá hoặc hồ sơ đề xuất. Các nhà thầu tham gia sẽ đưa ra mức giá và phương án thực hiện gói thầu dựa trên các yêu cầu đã được đưa ra.
Sau khi nhận được hồ sơ đề xuất của các nhà thầu, bên mời thầu sẽ tiến hành đánh giá và so sánh các báo giá trên cơ sở các tiêu chí đã được quy định trong hồ sơ yêu cầu. Nhà thầu được lựa chọn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ thực hiện và có mức giá chào phù hợp, mang lại hiệu quả kinh tế cho gói thầu. Sau khi hoàn tất quá trình đánh giá, kết quả lựa chọn nhà thầu sẽ được phê duyệt và tiến hành ký kết hợp đồng để triển khai thực hiện.
Như vậy, chào hàng cạnh tranh là hình thức lựa chọn nhà thầu có tính cạnh tranh nhưng quy trình đơn giản, thời gian thực hiện nhanh, phù hợp với các gói thầu có giá trị không lớn và yêu cầu kỹ thuật không quá phức tạp. Việc áp dụng hình thức này giúp nâng cao hiệu quả trong việc sử dụng nguồn vốn, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, công khai và minh bạch trong hoạt động đấu thầu.
2. Chào hàng cạnh tranh áp dụng cho gói thầu nào?
Theo điều 24 Luật đấu thầu 2023 sửa đổi bởi Khoản 15 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15, Chào hàng cạnh tranh được áp dụng đối với gói thầu có giá gói thầu trong hạn mức theo quy định của Chính phủ thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Gói thầu dịch vụ phi tư vấn thông dụng, đơn giản
Đây là các gói thầu cung cấp những dịch vụ không mang tính chất tư vấn chuyên sâu, thường là các dịch vụ phổ biến và có nội dung công việc đơn giản. Các dịch vụ này không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp hoặc trình độ chuyên môn cao và thường có nhiều đơn vị cung cấp trên thị trường. Do đó, việc áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh giúp lựa chọn được nhà thầu có mức giá phù hợp và đáp ứng được yêu cầu của gói thầu trong thời gian nhanh chóng, đồng thời vẫn bảo đảm tính cạnh tranh giữa các nhà thầu.
b) Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa và tương đương nhau về chất lượng
Trường hợp này áp dụng đối với các gói thầu mua sắm những loại hàng hóa phổ biến, có sẵn trên thị trường và có nhiều nhà cung cấp. Những hàng hóa này thường có đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa, không có sự khác biệt đáng kể về chất lượng giữa các sản phẩm. Vì vậy, việc lựa chọn nhà thầu chủ yếu dựa vào giá chào và khả năng cung cấp của nhà thầu. Hình thức chào hàng cạnh tranh giúp tạo ra sự so sánh giữa các báo giá và lựa chọn được phương án mua sắm hiệu quả nhất.
c) Gói thầu xây lắp công trình đơn giản đã có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt
Đối với các gói thầu xây lắp có quy mô nhỏ và tính chất kỹ thuật đơn giản, khi thiết kế bản vẽ thi công đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt đầy đủ thì có thể áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh. Trong trường hợp này, các yêu cầu kỹ thuật, khối lượng công việc và phương án thi công đã được xác định rõ trong thiết kế, nên việc lựa chọn nhà thầu chủ yếu dựa trên mức giá chào và năng lực thực hiện của nhà thầu. Điều này giúp rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu và bảo đảm tiến độ thực hiện công trình.
d) Gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp, trong đó nội dung xây lắp đáp ứng quy định tại điểm c khoản này
Đây là những gói thầu bao gồm cả nội dung cung cấp hàng hóa và thực hiện xây lắp. Tuy nhiên, để áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh thì phần công việc xây lắp trong gói thầu phải có tính chất đơn giản và đã có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt theo quy định. Việc áp dụng chào hàng cạnh tranh trong trường hợp này giúp lựa chọn được nhà thầu có khả năng thực hiện đồng thời việc cung cấp hàng hóa và thi công xây lắp, đồng thời bảo đảm hiệu quả và tiến độ của gói thầu.
Như vậy, chào hàng cạnh tranh được áp dụng đối với các gói thầu có giá trị trong hạn mức theo quy định và có tính chất đơn giản, phổ biến trên thị trường, nhằm rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu nhưng vẫn bảo đảm tính cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động đấu thầu.
Lưu ý: Đối với gói thầu áp dụng chào hàng cạnh tranh, hồ sơ mời thầu không bắt buộc quy định tiêu chuẩn đánh giá về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu.
3. Quy trình chào hàng cạnh tranh
Theo điều 81 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, Chào hàng cạnh tranh được áp dụng đối với gói thầu quy định tại khoản 1 Điều 24 của Luật Đấu thầu và có giá gói thầu không quá 10 tỷ đồng. Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng đối với các gói thầu có quy mô không lớn và có tính chất tương đối đơn giản. Quy trình chào hàng cạnh tranh được thực hiện theo các bước sau nhằm bảo đảm việc lựa chọn nhà thầu diễn ra công khai, minh bạch và hiệu quả theo quy định của pháp luật.
Bước 1: Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu
- Hồ sơ mời thầu được lập căn cứ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 26 của Nghị định này. Nội dung hồ sơ mời thầu bao gồm: thông tin tóm tắt về dự án, dự toán mua sắm, gói thầu; chỉ dẫn nhà thầu; bảng dữ liệu đấu thầu; tiêu chuẩn đánh giá về tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu; tiêu chuẩn đánh giá về năng lực, kinh nghiệm và đánh giá về kỹ thuật sử dụng tiêu chí đạt, không đạt; tiêu chuẩn đánh giá về tài chính theo phương pháp giá thấp nhất hoặc phương pháp giá đánh giá. Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, căn cứ vào quy mô, tính chất của gói thầu, hồ sơ mời thầu có thể bao gồm tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm hoặc không bao gồm tiêu chuẩn này nhưng nhà thầu tham dự thầu phải cam kết có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện gói thầu. Đối với gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hồ sơ mời thầu không yêu cầu tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm.
Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, nhà thầu là cá nhân, nhóm cá nhân chào thầu sản phẩm đổi mới sáng tạo của mình đáp ứng quy định tại khoản 4 Điều 6 của Nghị định này không phải đáp ứng một số tiêu chí quy định tại khoản 3 Điều 10 của Nghị định này. Trường hợp nhà thầu là hộ kinh doanh, nhà thầu không phải nộp báo cáo tài chính, không phải đáp ứng yêu cầu về giá trị tài sản ròng;
- Phê duyệt hồ sơ mời thầu:
Việc phê duyệt hồ sơ mời thầu căn cứ vào tờ trình phê duyệt, không phải thẩm định hồ sơ mời thầu.
Bước 2: Tổ chức lựa chọn nhà thầu
- Chủ đầu tư đăng tải thông báo mời thầu và hồ sơ mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 8 của Luật Đấu thầu;
- Việc phát hành, sửa đổi, làm rõ hồ sơ mời thầu thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 28 của Nghị định này, thời gian chuẩn bị hồ sơ dự thầu đối với chào hàng cạnh tranh tối thiểu là 07 ngày làm việc;
- Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia;
- Chủ đầu tư tiến hành mở thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn 02 giờ kể từ thời điểm đóng thầu. Biên bản mở thầu bao gồm các nội dung: tên nhà thầu; giá dự thầu; giá trị giảm giá (nếu có); thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu; giá trị, thời gian có hiệu lực của bảo đảm dự thầu; thời gian thực hiện gói thầu. Biên bản mở thầu được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm mở thầu.
Bước 3: Đánh giá hồ sơ dự thầu
- Nguyên tắc đánh giá hồ sơ dự thầu thực hiện theo quy định tại Điều 29 của Nghị định này;
- Việc làm rõ hồ sơ dự thầu thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Nghị định này;
- Việc sửa lỗi và hiệu chỉnh sai lệch thực hiện theo quy định tại Điều 31 của Nghị định này;
- Việc đánh giá hồ sơ dự thầu thực hiện theo quy định tại Điều 32 của Nghị định này;
- Việc xếp hạng nhà thầu thực hiện theo quy định trong hồ sơ mời thầu (nếu có nhiều hơn 01 nhà thầu). Nhà thầu có giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch (nếu có), trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) và xác định ưu đãi (nếu có) thấp nhất đối với phương pháp giá thấp nhất hoặc có giá đánh giá thấp nhất đối với phương pháp giá đánh giá được xếp hạng thứ nhất.
Bước 4: Phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu
Việc phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu thực hiện theo quy định tại Điều 33 của Nghị định này, không phải thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Bước 5: Hoàn thiện, ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng
Hợp đồng ký kết giữa các bên phải phù hợp với quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ mời thầu và các tài liệu liên quan khác. Việc hoàn thiện, ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng thực hiện theo quy định tại Điều 34 và Điều 35 của Nghị định này.
Kết luận
Quy định về việc áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh đối với một số gói thầu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu. Khi áp dụng đúng đối tượng và đúng quy định, hình thức này giúp đơn giản hóa quy trình lựa chọn nhà thầu, tiết kiệm thời gian và chi phí cho các bên liên quan. Đồng thời, chào hàng cạnh tranh vẫn bảo đảm sự minh bạch và cạnh tranh giữa các nhà thầu, qua đó góp phần lựa chọn được nhà thầu phù hợp và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn trong việc thực hiện các dự án và gói thầu.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900 6162 để được giải đáp.
